Τα αυγά και τα καλάθια

(Παθογένεια της παιδείας ή της οικογένειας;)

Το άρθρο μου στο χτεσινό Βήμα

Ας αναλογιστούμε: Δυόμισι, σχεδόν, χρόνια αποξένωσης από τη ζωντανή εκπαίδευση έχουν δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στα παιδιά. Οι μισοί μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης διαπιστώνονται και επισήμως ως λειτουργικά αναλφάβητοι. Σιγά τα νέα. Ποιός έσπασε ποτέ αυγά σ' αυτό τον τόπο; Και το πιο δυσάρεστο (τα καλάθια του τίτλου): Έξι χρόνια στο δημοτικό και έξι σε γυμνάσιο - λύκειο με τους μαθητές να βαριούνται θανάσιμα. Να μην διασκεδάζουν. Να βρίσκονται αλλού. Ανέμπνευστοι, ανέραστοι, αδιάφοροι. Ακόμη και στην στρατιωτική εκπαίδευση οι νεοσύλλεκτοι βρίσκουν τρόπους να περνάνε καλά. Όχι όμως και στο ελληνικό σχολείο. 

Πρόκειται για ένα δράμα που οι συνεπείς εκπαιδευτικοί το ζουν καθημερινά. Επί χρόνια. Η αληθινή, υπόγεια τραγωδία του τόπου. Νέοι άνθρωποι χαμένοι πριν ακόμα δώσουν τη μάχη, χαμένα χρόνια στην κυριολεξία, λάθος προσανατολισμένοι μαθητές, κατεστραμμένοι πριν καν αρχίσουν τη ζωή τους. Με λάθος εφόδια. Ή, καλύτερα, χωρίς εφόδια. Και το χειρότερο: 

Με αδιαφορία ή και μίσος για το σχολείο. Από το δημοτικό ως το πανεπιστήμιο (ιδιαίτερα στο τελευταίο με τους καταθλιπτικούς, βρώμικους χώρους του, λόγω ... προοδευτικού ακτιβισμού)! Επειδή τα παιδιά μας, το ξαναλέω, βαριούνται θανάσιμα. Ή, καλύτερα, μάς βαριούνται. Κι εμάς και τα δωρεάν - ίσως και γι' αυτό τόσο βαρετά, κακογραμμένα και κακοσχεδιασμένα - βιβλία που τούς παρέχουμε χύδην και τα οποία δεν ανοίγουν σχεδόν ποτέ. Τόσο μαζικά και απρόσωπα βιβλία. Βιβλία που δεν θα βάλεις ποτέ στη βιβλιοθήκη αλλά θα τα πετάξεις εκδικητικά με την πρώτη ευκαιρία. Δείτε τους όγκους των εντύπων που δίνουν σε δημοτικό και γυμνάσιο και...φρίξτε. Για τον όγκο της υποκρισίας. Ποιός, διερωτώμαι, θα σπάσει τ' αυγά της εκπαιδευτικής ιδεοληψίας και θα αξιοποιήσει τα καλάθια της νέας εποχής; Τα τάμπλετ, ας πούμε, που τόσο λατρεύουν οι πιτσιρικάδες. Που θα πει, πρέπει να πάμε στο παιδί με οδηγό τις δικές του ανάγκες κι όχι τις δικές μας  ανασφαλείς βεβαιότητες. Το ίδιο και με την διδασκαλία της ιστορίας, το θαυμαστό παραμύθι του έθνους. Δηλαδή την καλλιέργεια της φιλοπατρίας αλλά και την καταπολέμηση της εθνικιστικής μειονεξίας. 

 Ονειρεύομαι λοιπόν ένα σχολείο με ελάχιστα ή και καθόλου βιβλία στην τάξη. Αλλά με ελεύθερες επιλογές βιβλίων. Το δικό μας σύστημα, είτε αριστερό είτε δεξιό, είναι προαποφασισμένο, δηλαδή σταλινικό. Αφού γενικότερα ως κοινωνία δεν αγαπάμε το βιβλίο αλλά το θεωρούμε κάτι το εξωτικό και αχρείαστο. Το διακοσμητικό για την σερβάντα! Και με τους πολιτικούς συστηματικά να κρύβουν  όλο το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Ή να παίζουν εν ου παικτοίς.( Έστω κι αν έχουν πολλοί από αυτούς υπάρξει ακαδημαϊκοί δάσκαλοι). Όπως συμβαίνει για παράδειγμα με το αμαρτωλό, με το, διαχρονικά, κομματικοποιημένο, πρώην, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. (Και από το 2012, Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Όχι παίζουμε).

Τί λείπει λοιπόν από την παιδεία μας; 

Μα τι άλλο από τον έρωτα. Κι απ' το παιχνίδι του έρωτα. Δηλαδή την αυτενέργεια και την αυτοέκφραση. Τα παιδιά μας τα θέλουμε παθητικούς δέκτες που να απομνημονεύουν, τουτέστιν να παπαγαλίζουν. Όχι να εκφράζονται δημιουργικά. Η παιδεία όμως είναι συνδημιουργία. Γι' αυτό είναι τόσο διαφορετικά και τόσο επιτυχημένα τα λεγόμενα καλλιτεχνικά γυμνάσια. Ενώ βιαστήκαμε να καταργήσουμε τα καλλιτεχνικά μαθήματα, δηλαδή την αυτενεργεια στην τάξη.

Απ' την άλλη μια ολόκληρη κοινωνία που εφησυχάζει. Εμπρός στην ηλίθια, ιδιωτική τηλεόραση. Θα ήθελα να ήμουν δικτάτορας για να την καταργήσω. Τόσο μακριά απ' το βιβλίο και την κουλτούρα του βιβλίου. Με τα παιδιά, μοιραία, να βλέπουν τους γονείς τους και να τούς μιμούνται. Συμπέρασμα: Η παθογένεια της εκπαίδευσης αντανακλά ακριβοδίκαια  την παθογένεια της οικογένειας. 

Πιο απλά αρπαχτές και στη γνώση όπως και στη ζωή, ήσσων προσπάθεια, έλλειψη πειθαρχίας, κανόνων, αξιών, αρρωστημένος εγωτισμός, κιτς ως αισθητική (δηλαδή επιφάνεια και "μούρη"), έλλειψη πνεύματος μαθητείας και σεβασμού, απομυθοποίηση του δάσκαλου στο όνομα του ... μοντερνισμού κλπ. Απομυθοποίηση, τέλος, του σχολείου στο όνομα του ... ρεαλισμού και της επαγγελματικής δήθεν αποκατάστασης. Με κάθε κόστος. Μυθοποίηση απ'την άλλη του εξωσχολικού φροντιστηρίου. Αμφισβήτηση εν τοις πράγμασιν της μαθησιακής διαδικασίας. Η παιδεία ως οχληρή υποχρέωση. Η παιδεία ως τεχνική κι όχι ως μέθεξη. Κι ώσπου να γίνουν όλες, αυτές οι κοσμογονικές αλλαγές, γονείς ασχοληθείτε με τα παιδιά σας! Είστε οι πρώτοι και οι τελευταίοι δάσκαλοι τους!

Και βέβαια η αλλαγή του παραδείγματος που οφείλει να ακολουθήσει την αλλαγή της εποχής δεν είναι διόλου εύκολη. Απεναντίας. Και η έλλειψη διαλόγου ως προς την παιδεία από πλευράς κομμάτων εκ παράλληλου προς την αφωνία και την αυστηρή... ουδετερότητα της πνευματικής ηγεσίας δεν προοιωνίζεται τίποτε αισιόδοξο. Όσο οι πολιτικές παρατάξεις θα ψηφοθηρούν μέσω της παιδείας, τόσο η τραγωδία θα μεγαλώνει. 

 ΥΓ. Λέω συχνά στους μαθητές μου "Δεν μπορεί, όλα αυτά τα χρόνια, θα πετύχατε έναν δάσκαλο, έναν καθηγητή που να τον ερωτευτήκατε, που να σάς ενέπνεε, που να τον κοιτάζατε στα μάτια. Και μόνο για αυτό αξίζει ν' αγαπήσετε το σχολείο. Που είναι δικό σας κι όχι του εκάστοτε διευθυντή, καθηγητή, υπουργού κλπ.". Οι περισσότεροι απαντούν θετικά. Αυτό και μόνο αυτό - δηλαδή ο άγνωστος, "ανώνυμος" δάσκαλος - διασώζει κάτι στη παιδεία μας. Ακόμη. Από την άλλη φέρτε τα παιδιά σας στα μουσεία, στις γκαλερί, στους αρχαιολογικούς χώρους. Δείξτε τους τέχνη. Μη περιμένοντας τα πάντα από μιαν αργόστροφη πολιτεία. Κάντε τα κοινωνούς του διαχρονικού πολιτισμού μας (και πολιτισμού τους). Είναι η υψηλότερη μορφή παιδείας!  

ΈΡΩΣ ΚΑΛΌΣ

 

21 + 21 δημιουργοί για τον Έρωτα

" Από τον Μόραλη στην Δημουλά κι από τον Θανάση Βαλτινό στον Θόδωρο Παπαγιάννη"

Έγκαίνια Σάββατο, 8 Οκτωβρίου από τις 7 έως τις 10 το βράδυ. Δημοτική Πινακοθήκη Λαμίας. Ως το τέλος Νοεμβρίου

Α. Έρως βέβαια. Έρως καλός όμως; Άραγε υπάρχουν και κακοί έρωτες; Ίσως ναι... Είναι τότε που με τους τρόπους του Καρυωτάκη και του Βαν Γκογκ, δηλαδή με κείμενα και εικόνες, κάποιοι πενθούν εκείνους τους έρωτες που δεν άντεξαν.Τότε που όλα μοιάζει να ηρεμούν. Εξωτερικά τουλάχιστον. Τα ηφαίστεια να υποχωρούν στα λαγούμια του μανδύα της γης και οι σεισμοί ν' αποκοιμιούνται. Για λίγο. Και το σώμα να τιμωρείται. Με τις αναμνήσεις βέβαια να καραδοκούν.

Γι' αυτό δεν θα συγχωρήσω στους επαγγελματίες χριστιανούς και όλους όσοι εξουσιάζουν μέσα από θρησκείες, το σταθερό κυνήγι του σώματος, την απαξίωση της επιθυμίας, την τιμωρία του ιμέρου την καταδίκη του έρωτα. Που δεν κατάλαβαν πως η ψυχή χρειάζεται ένα σώμα για να υπάρχει. Πως η ψυχή ξοδεύει ένα σώμα για να ζήσει. Και πόσο καίει και λιώνει η ψυχή ένα σώμα. Πόσος Παράδεισος διεκδικείται όταν ένα σώμα αγκαλιάζει κάποιο άλλο. Πως, τέλος, η ψυχή ενταφιάζεται κι όχι το κορμί.

Ο Όμηρος και οι προσωκρατικοί έψαχναν την έδρα της ψυχής όπως και ο Πλάτωνας με τον Αριστοτέλη. Έτσι η ψυχή μας μετακόμιζε από τον εγκέφαλο στην καρδιά κι από την καρδιά στο στομάχι. Οι πιο ευαίσθητοι την ανίχνευαν στο αίμα, οι πιο πρακτικοί στο ήπαρ ή τα οστά. Κορμί - ψυχή αξεχώριστα. Αψεγάδιαστα.

Οι αρχαίοι Έλληνες λάτρευαν το σώμα, έβρισκαν σ' αυτό το αποτύπωμα της φυσικής τελειότητας. Το πράγμα στραβώνει με την ιδεαλιστική φιλοσοφία και τον Πλάτωνα που θεωρεί το σώμα φυλακή της ψυχής. 

Πού φωλιάζει τελικά η ψυχή μας; Διαβάζοντας τον Βιτγκενστάιν μαθαίνουμε: " Όπου πονάς, όταν πονάς, εκεί που πονάς, εκεί βρίσκεται κι η ψυχή σου ... Αυτό που μετράει δεν είναι οι λέξεις που λες, ούτε εκείνο που έχεις στο νου σου όταν τις λες, αλλά το πόσο οι λέξεις αλλάζουν τη ζωή σου στις διάφορες στιγμές της". Μπορεί όμως να υπάρξει ζωή μετά τον Έρωτα; Υπάρχει Έρωτας χωρίς τον πόνο; Υπάρχει πόνος που να μην δημιουργεί τέχνη; Έρως εκτιθέμενος. Σώμα εκτεθειμένο.

Έρως, λοιπόν, Καλός με 21 + 21 δημιουργούς: Τί συμβαίνει εδώ; Μία άσκηση της γραφής που γίνεται εικόνα. Ένα πείραμα συνόλου με παλιούς και μελλοντικούς φίλους. Εν αρχή ην, όπως πάντα συμβαίνει, το τυχαίο, το απόσπασμα. Μία γραμμή στην τύχη, ένα ίχνος, μία πινελιά αφημένη στον λευκό καμβά σαν χρυσόμυγα παγιδευμένη σε κλειστό δωμάτιο. Μία υποψία χρώματος. Έπειτα ην η κίνησις.Το εμπρός - πίσω χωρίς νόημα, η αμφίδρομη, αμφίσημη, αμφίβολη κίνηση μόνο και μόνο για να εξορκιστεί η στάση, η ακινησία. Ακόμη χειρότερα το βάλτωμα. Έτσι κι αλλιώς πρέπει κάτι να κάνουμε, έστω κι αν εκ πρώτης όψεως δεν φαίνεται να υπάρχει νόημα σε τίποτα. Έστω κι αν αποτυγχάνουμε. Ή, μάλλον οφείλουμε να αποτυγχάνουμε όσο καλύτερα μπορούμε όπως θέλει ο Μπέκετ, ευαγγελιστής του κενού. Η γραμμή που κινείται λοιπόν ώσπου να βρει έναν ρυθμό. Που θέλει να μην είναι ωραία αλλά να είναι αληθινή. Σαν βελόνα σεισμογράφου. Όσο μεγαλύτερη, όσο πιο επικίνδυνη εμφανίζεται η συχνότητα της γραφής της, τόσο πιο ουσιαστική, πιο κοντά στο στόχο της. Πιο κοντά στην αλήθεια. 

Ο ρυθμός στη συνέχεια που προκύπτει από την επανάληψη.  Απλοϊκός, βαρετός στην αρχή, πιο απροσδόκητος στη συνέχεια. Πιο ενδιαφέρων. Είναι τότε που η γραμμή χορεύοντας ρυθμικά στο χαρτί αρχίζει να αφηγείται κάτι.  Τότε που η γλώσσα του ρυθμού, η ποίηση και η ζωγραφική γλώσσα έρχονται πιο κοντά. Που γίνονται και τα τρία, ρυθμός, ποίηση, ζωγραφική ένα. Δηλαδή μουσική. Τότε που το ένστικτο μιλάει από τα βαθύτερα στρώματα της ύπαρξης. Τότε που επιτυγχάνεται η έκφραση. Έργο τέχνης; Κάτι περισσότερο. Έργο ζωής.

Β ...Ο έρωτας για το σώμα που είναι πυρετός χωρίς νόσο και έκπαγλη τρέλα που ωστόσο λάμπει από υγεία. Ο έρωτας ...

Επειδή η επιθυμία, ο ίμερος, η ηδονή, ο οργασμός, η πλήρωση, η κατοχή, το σμίξιμο ή ο αναπόφευκτος αποχωρισμός αλλά και το συνακόλουθο μίσος που ξεχειλίζει όμως από παράφορη αγάπη, δεν είναι παρά απλές μετωνυμίες της ίδιας, βασικής λέξης σώμα. Αυτό, το σώμα, περιέχει a priori τα πάντα. Το σώμα μας. Αυτό, το σώμα που κουβαλάει αγόγγυστα τον θάνατό του και που τον βαφτίζει έρωτα για να του προσφέρει χοές από αίμα, ιδρώτα, δάκρυα και την υγρασία της Αφροδίτης. Το σώμα σκέφτεται, διαλέγεται, αποκλείει, συμφωνεί, φωνάζει, δέεται, δοκιμάζει, επιχειρηματολογεί... Μ' εκείνη την άπεφθη γλώσσα που προϋπήρξε οποιασδήποτε άλλης γλώσσας. Τη γλώσσα της ύπαρξης. Γιατί το σώμα πάνω από όλα είναι. Είναι. Και δεν μπορεί να είναι αλλιώς...Συχνά βέβαια ο έρωτας καταντά ένα συναίσθημα αυτιστικό, εγωτικό, ανασφαλές. Είναι τότε που ερωτευόμαστε τον πλειοδότη του εαυτού μας. Αυτόν που μάς έπεισε πως μάς θέλει περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον. Με κόλπα και γητειές.

Κατ' ουσίαν δηλαδή ερωτευόμαστε κατοπτρικά το είδωλο μας. Αφού ο φόβος της μοναξιάς γίνεται συχνά πολύ κακός σύμβουλος.

Αντίθετα, η αγάπη είναι δοτική, ταπεινή, ανεξίκακη, απροκάλυπτη, αθώα. Αυτή είναι η τυφλή, η θεότυφλη κι όχι ο έρως. Εκείνος και βλέπει και ακούει και αγγίζει και θυμάται. Προπαντός θυμάται. Ζηλότυπα, εμμονικά, εκδικητικά. Κι είναι έτοιμος να τιμωρήσει τον ερώμενο με την παραμικρή αφορμή. Η αγάπη αντίθετα υπομένει, συγχωρεί, μακροθυμεί, αρκείται στα ελάχιστα και δεν ζητάει τίποτα ενώ συχνά δίνει τα πάντα. Ο έρωτας είναι το εύκολο συναίσθημα της νεότητας, η αγάπη το κέρδος της ωρίμανσης. Ο έρωτας είναι ιστορία που αρχίζει την Άνοιξη και τελειώνει το Φθινόπωρο. Η αγάπη είναι το αειθαλές που βλασταίνει σε κάθε εποχή. Ο έρωτας είναι θνησιγενής, η αγάπη όμως παραμένει αθάνατη ακόμη και στις πιο οδυνηρές συνθήκες θνητότητας. Η αγάπη, τέλος, είναι εκείνο το τρυφερό αιλουροειδές που χωράει συσπειρωμένο ανάμεσα στο τίποτε και στα πάντα. Που κατοικεί στα ελάχιστα πράγματα, πολύ συχνά στην πίσω πλευρά των πραγμάτων και τούς δίνει καινούργιο περιεχόμενο. Η αγάπη είναι η βάτος η καιομένη αλλά μη κατακαιομένη. Είναι η πέτρα της αληθείας. Αν υποθέσουμε ότι υπάρχει κάποια αλήθεια ... Αφού κάθε χτες φορτώνει στην χωματερή των ερώτων τα αισθήματα του σήμερα. Αύριο; Το απόσταγμα της ωριμότητας λέει πως αύριο δεν υπάρχει. Σύννεφα από χώμα είναι γεμάτος και ο ουρανός του μέλλοντος. Χώμα και νερό οι ανάλαφρες, οι διάφανες, οι ταξιδιάρες νεφέλες. Κι ο ουρανός, ένας φριγμένος αγρός για να τον σκάψεις. Με σκέψεις κι επιθυμίες.

Επειδή ο έρωτας είναι η μέγιστη ψευδαίσθηση, δηλαδή η μεγαλύτερη μυθοποίηση. Αγάπη πάλι είναι ό τι απομένει μετά την απομυθοποίηση του έρωτα. Γνωστά πράγματα για όσους έχουν ζήσει τον καύσωνα του Αυγούστου χωρίς να φοβηθούν τα εγκαύματα της ψυχής.

Γ. Διερωτώμαι σε ποιους απευθύνεται σήμερα η ζωγραφική; Σε πόσους η ποίηση; Απέναντι στην γοητεία της κινούμενης εικόνας, του σινεμά ή της τηλεόρασης, πόσους οπαδούς διατηρεί ακόμα η στατική ζωγραφιά; Πόσους αναγνώστες δικαιούνται εκείνη η λογοτεχνία που δεν έγινε bestseller. Απέναντι στον εργαλειακό, τον εύκολα επικοινωνιακό λόγο πόσες πιθανότητες έχει εκείνος ο λόγος που υπερβαίνει την επικοινωνία; Για ποιούς άραγε ζωγραφίζονται σήμερα οι πίνακες που εξακολουθούν να ζωγραφίζονται; Τα βιβλία που εκδίδονται με τόσο μόχθο; 

Το κοινό παρά την τερατώδη αγορά τέχνης ή το κοσμικό boom των εικαστικών, παρά τις διασημότητες της γραφής λιγοστεύει δραματικά από την τέχνη, σαν να στρέφει τα νώτα του στην ομορφιά από απόγνωση και αντικαθίσταται από βιαστικούς καταναλωτές που προτιμούν αντί της αισθητικής τη χρησιμότητα και, ακόμα χειρότερα, τη διακόσμηση. Οι αληθινοί δημιουργοί, δηλαδή οι ευαίσθητοι και οι προβληματισμένοι, αυτοί που έχουν συνείδηση όλης της ματαιότητας της εποχής μας ασφυκτιούν αλλά, όπως θα ήθελε και ο Μπέκετ, συνεχίσουν. Είναι αυτοί που η ευθύνη ή κι ο τρόμος της ομορφιάς, τούς κατακαίει τα σπλάχνα  συχνά διαπιστώνοντας πως δεν έχουν ουσιαστικό λόγο ύπαρξης. Πως δεν παρεμβαίνουν στο κοινωνικό σώμα, δεν το καθοδηγούν όπως είναι ο πραγματικός τους ρόλος. Παρόλα αυτά συνεχίζουν ελπίζοντας πώς τα σημερινά τους έργα, τα βιβλία, τα ποιήματα, οι ζωγραφικές θα βρουν φιλικά βλέμματα και αποδοχή από τους θεατές του αύριο. Πώς θα κερδίσουν δηλαδή το παιχνίδι με την Ιστορία. Αν και δεν υπάρχει, νομίζω, μεγαλύτερη ουτοπία από την επένδυση στον αναγνώστη ή τον θεατή του μέλλοντος. Στον "συνένοχο" που δεν έχει ακόμη γεννηθεί. Πεσιμισμός; Όχι κατ' ανάγκην. Ρεαλισμός της απελπισίας καλύτερα. Για την ομορφιά που όλο δραπετεύει. Για τον καλό τον έρωτα που εμπνέει τραγούδια και στίχους και εικόνες και όνειρα. Επειδή αυτό επιδιώκει η παρούσα εκδήλωση. Τον συνδυασμό μιας εικαστικής έκθεσης και μιας λογοτεχνικής έκδοσης. Την  συνομιλία ανάμεσα στον λόγο και την εικόνα. Την συμφιλίωση! Και βέβαια την αναφορά, με κάθε εκφραστικό μέσο, στο εσώτερο τοπίο και στον ιερό τρόμο για όσα ο έρωτας αντιπροσωπεύει. Εν προκειμένω 21 διακεκριμένοι συγγραφείς και ποιητές από κοινού με 21 ανάλογους ζωγράφους και γλύπτες επιχειρηματολογούν για τον έρωτα, την επιθυμία, την πλήρωση, την απώλεια, το πένθος. Τον κύκλο της ζωής. Δηλαδή για την τέχνη...

Δ. Παρένθεση: Ούτως ή άλλως, στο βάθος και της πιο καθαρής, της πιο αφηρημένης εικόνας είτε σε λεκτικό είτε σε οπτικό επίπεδο, αργοσαλεύει πάντα μία ιστορία. Σαν εκείνο το μυθικό τέρας που κοιμάται στα βάθη της λίμνης του Λοχ Νες.

Επιμένω πώς σ' αυτήν την έκθεση - έκδοση ισοδύναμης αξίας προς τα εικαστικά έργα είναι τα κείμενα που διαλέγονται μ' αυτές. Αφού η πρωτόγονη, πρωτόγνωρη χειρονομία βρίσκεται πίσω και από την γραφή και από την ζωγραφική. Κι αφού η πρώτη γραφή ήταν μία ζωγραφιά. Μία γρατζουνιά που "απεικόνιζε" πάνω στο δέρμα μιαν ιδέα. Τί άλλο; Σκέφτομαι: Οι εικόνες, λεκτικές ή οπτικές, δεν είναι τελικά, εκεί έξω, στον κόσμο αλλά μέσα μας, βαθιά.

Τί έχουμε εδώ με τον όμορφο τον Έρωτα; Μικρά δράματα της καθημερινότητας ή της φαντασίας, της εμπειρίας ή των αναμνήσεων που "συνελήφθησαν" εικαστικά και λογοτεχνικά επ' αυτοφώρω. Αφηγήσεις και "τρόποι" που ισορροπούν ανάμεσα στο ονειρικό και το πραγματικό, κομμάτια ζωής που απολιθώθηκαν αιφνίδια και έγιναν εικόνες. Που μεταμορφώθηκαν από σταγόνες ζωής σε άρωμα τέχνης είτε στον μουσαμά, είτε στο χαρτί. Ιστορίες ερώτων, βιώματα, πένθη, συνειρμοί, εικόνες, συγκινήσεις που αποθησαυρίζονται από την τρομερή εμπειρία της καθημερινότητας. Ζευγάρια πού έχουν αγκαλιαστεί για το πρώτο και το τελευταίο φιλί τους, ποιος ξέρει. Έρως κακός. Επειδή πάντα είναι πράγματα που υποδύονται άλλα πράγματα, εκτεθειμένα είτε στο φως που καθαγιάζει είτε στο σκοτάδι που συγχωρεί. 

Αντί συμπεράσματος: 

Αυτά που δεν ζήσαμε, υπάρχουν και μάς βασανίζουν περισσότερο. Έρως γλυκόπικρος. Πρόκειται για επιθυμίες που δεν έλαβαν σάρκα αλλά παραμένουν σκέλεθρα, οστά και κρανία τεταπεινωμένα. Γιαυτό κάνουμε τέχνη, γι'αυτό γράφουμε, γι' αυτό ζωγραφίζουμε. Γι'αυτό γρατζουνάμε το κενό. Γι' αυτό δημιουργούμε. Για να υπηρετήσουμε τη σιωπή. Το παιχνίδι είναι εκ των προτέρων χαμένο. Όμως εμείς επιμένουμε μήπως και δώσουμε σ' όλα αυτά τα φαντάσματα υπόσταση. Έρως καταδικασμένος. Εκτεθειμένος. Αναστημένος.

Ερωτικό Ελεγείο, Κοντράστο

Ίσως δεν έρθεις απόψε. Δεν θα κρυφτείς πίσω από την κουρτίνα, στη σκοτεινιά της κρεβατοκάμαρας. Όχι απόψε. Όμως σίγουρα αύριο. Αύριο είναι μάλλον βέβαιο, ναι, ότι

θα ρθεις... Αύριο ή, το αργότερο, μεθαύριο.

Κάποτε θα ρθεις. Θα ρθεις. Ανυπερθέτως.

Όχι, δεν θα ρθεις απόψε. Το κατάλαβα πια.

Κι ας έχει τόσο ωραίο φεγγάρι. Όπως τότε.

Κι ας είναι τόσο γλυκά λυπητερή η νύχτα.

Όχι, όχι απόψε. Αύριο, αν θέλεις, αύριο ...

Τόσα χρόνια, τόσα διαβάσματα, τόση αγωνία

για να μην έχω μάθει τελικά, τίποτα, ποτέ,

για να  παραμένω έτσι αξιοθρήνητα αδαής

αν και με τόση, ανώφελη, στείρα σοφία.

Ένας κουφιοκέφαλος, αστείος παντογνώστης 

που ξεχνάει και το όνομα του ακόμη

και το μόνο που έμαθε, το μόνο που ξέρει,

είναι ότι θα ρθεις, θα εμφανιστείς εξάπαντος.

Θα ρθεις ό τι κι αν γίνει, όποιες κι αν είναι

οι περιστάσεις. Όχι; Πες ναι... Πες ναι, ναι!

(παραλλαγή του ίδιου θέματος)

Αύριο, μεθαύριο, σ'ένα μήνα, ένα χρόνο, σε δύο

τι σημασία έχει; Θα ρθεις οπωσδήποτε...

Ψηλέας, με μαύρη ρεντικότα, κατά τον μύθο,

μ' ένα ξεδιάντροπο χαμόγελο νίκης στα χείλη

και μ' ανοιχτή, κρύα αγκαλιά. Έτσι θα ρθεις.

Θα χτυπάνε βέβαια ως είθισται τα τηλέφωνα,

τα κουδούνια, τα ξυπνητήρια, οι συναγερμοί,

θα γεμίζει το email μηνύματα που κανείς πια

δεν θα διαβάσει ενώ στο μετρό ο τυφλός 

ακορντεονίστας θα ζητιανεύει απτόητος.

Ω πόσο θα θελα να του δώσω ένα κέρμα,

ακόμη κι ένα χαρτονόμισμα, ένα χρυσό 

στατήρα, ένα υπέρπυρο, ένα κωνσταντινάτο,

μια βικτώρια, ένα φιορίνι, ένα λουδοβίκιο.

Μ' αρέσει αιφνίδια τόσο η πικρή μουσική του

όσο καμιά άλλη μουσική σ' όλη τη ζωή μου.

Ένα κομμάτι μουσικής για μια ζωή άμουση.

Πόσο θάθελα να τού ρίξω ένα  ακέραιο κέρμα ευγνωμοσύνης. Ίσως ένα χαρτονόμισμα 

των χιλίων ευρώ. Μα δεν θα μπορώ πια...

(φινάλε)

Θάρθεις; Θέλεις να ρθεις; Αύριο, μεθαύριο;

Ανυπερθέτως μεθαύριο. Θα βρεις το δρόμο;

Φωτογραφίες: 

Επάνω η τελευταία εικόνα του καλοκαιριού. Πάνω από τον διάφανο ουρανό της Σύρου συμπλέκονται δύο σύννεφα. Θα έλεγα πως πρόκειται για ένα αρσενικό και ένα θηλυκό. Ένας έρωτας σε σκηνοθεσία του απείρου. Προσεγγίζονται άραγε ή χωρίζουν; Θα ενωθούν εις συννεφένια σάρκα μιαν μετά από λίγο ή θα διαλυθούν στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, υδρατμοί μόνο από τον ιδρώτα της αγάπης; Δεν το έμαθα ποτέ. Δεν είχε και σημασία άλλωστε. Μια φορά έρωτας, για πάντα έρωτας.

Κάτω η πρόσφατη φωτογραφία του φίλου Γιώργου Τσούτσουρα. Το μπουρίνι πάνω από την Αγυιά. Μεγαλειώδες!

Το τέλος της δημόσιας γλυπτικής

(Ή, η φιλοκαλία των Ρομά)

Όταν κάποτε ρωτήθηκε ο Μπάρνετ Νιούμαν τι είναι γλυπτική, απάντησε: “Γλυπτική είναι αυτό στο οποίο πέφτεις καθώς κάνεις πίσω για να δεις έναν πίνακα". Σύντομος, κυνικά περιεκτικός ορισμός. Στην Ελλάδα πάλι γλυπτική είναι αυτό που "βάφουν" βανδαλίζοντας οι προοδευτικοί και που βουτάνε τις νύχτες οι Ρομά. Επίσης γλυπτική είναι ό, τι δεν καταλαβαίνουν συνήθως οι, παλαιοί και νέοι, δήμαρχοι της αιωνίας Ελλάδας.

(Μ' εξαίρεση τον δήμαρχο Αλίμου).

Φωτογραφίες: 1. Γιαννούλης Χαλεπάς, "Σάτυρος που φλερτάρει, ανοιχτά πλέον, με τον Έρωτα. Το πιο φροϋδική εκδοχή του πασίγνωστου θέματος. Ο Χαλεπάς είναι μεγάλος καλλιτέχνης επειδή υπηρετεί σταθερά τις εμμονές του. Τον στοιχειώνουν οι εικόνες της νεότητας του. Και επειδή εμπνέεται από το υποσυνείδητο του. Περιφρονώντας την δημοσιοϋπαλληλική λογική των καλλιτεχνών της μόδας. Δηλαδή της διεκπεραίωσης. Αυτό το στοιχείο τον φέρνει κοντά στους καλλιτέχνες της αβανγκάρντ και τον Σουρεαλισμό. Ό, τι δηλαδή αδυνατούν να κατανοήσουν οι ιστορικοί τέχνης που είναι περισσότερο δημόσιοι υπάλληλοι και λιγότερο θεράποντες της τέχνης. (Ουφ, το είπα και ηρέμησα)!

2 . Κι ο ουρανός κάνει συχνά γλυπτική με τα σύννεφα του. Εδώ ο Θοδωρής Δασκαλάκης σκανταλιάρικα συμπληρώνει, όπως βλέπετε, την ουράνια δημιουργία!

3. Πριν τέσσερα χρόνια εκλάπη η ορειχάλκινη σφαίρα - animus mundi - Μοναχική Πορεία του Κόσμου, διαμέτρου 55 εκ. που κοσμούσε την είσοδο του δημαρχείου Αγίας Βαρβάρας.

 Ένα από τα καλύτερα δημόσια γλυπτά του λεκανοπεδίου, έργο του Κυριάκου Ρόκου. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ευφυΐα για να καταλάβει κανείς ποιος το έκλεψε και γιατί. Είναι οι ίδιοι που έχουν αφαιρέσει χάλκινες προτομές από το Πνευματικό Κέντρο Αθηναίων, τις πλατείες της πόλης αλλά και που αφαίρεσαν χιλιόμετρα καλωδίων από την Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου υπό τα όμματα των φυλάκων υπηρεσίας. Όλα αυτά πουλιούνται ως χύδην υλικό στην αγορά μετάλλου για ψιχία. Στα χυτήρια του Ελαιώνα. Κι αν είναι δύσκολο να βρεθούν οι κλέφτες, δεν είναι δύσκολο να εντοπιστούν οι κλεπταποδόχοι.

 Έτσι όπως πάμε όμως, δεν θα μείνει γλυπτό για γλυπτό σε δημόσιο χώρο. Να μιλήσουμε για αστυνομία και αστυνόμευση θα ήταν αστείο. Για δημοτική περιφρούρηση φρούδο και μάταιο. Για επιφυλακή των δημοτών δημόσιο σκάνδαλο. Τί μένει; Να κοιτάμε τις φωτογραφίες των κλαπέντων και να γράφουμε θυμωμένα κείμενα εις μνήμην...

4. Πριν μήνες εκλάπη από τους γνωστούς άγνωστους η χάλκινη προτομή του καπετάν Αστραπόγιαννου από τα Ζερβάτα Κεφαλονιάς, έργο - προσφορά του Μεμά Καλογηράτου. Επίσης πρόσφατα εκλάπη ο "Ήρως Γεώργιος Διλβόης", Ελληνοαμερικανός από τα Αλάτσατα Μ. Ασίας που έπεσε το 1918, του γλύπτη Γελντέκου από πλατεία της Ν. Ερυθραίας με τον δήμαρχο Κηφισιάς να προσπαθεί να βρει το πρόπλασμα ώστε να ξαναγίνει το έργο. Όσον αφορά στον φιλότιμο Μεμά αυτός έπλασε ξανά με τσιμέντο τον Αστραπόγιαννο και το έστησε στην ίδια θέση τον Αύγουστο.

5. Η κλαπείσα προτομή του Γεωργίου Διλβόη και η φωτογραφία του Ελληνοαμερικανού στρατιώτη που έπεσε κατά τον Α παγκόσμιο πόλεμο.

( Ωραίο κοντράστο: Ο καπετάνιος του ΕΛΑΣ - ΕΔΕΣ και ο φαντάρος των ΗΠΑ).

Αίμα μου!

(Η επιφυλλίδα μου στο Βήμα)

Διαβάζω από την εφημερίδα Τα Νέα:

"Υπάρχουν πάνω από 2.700 διαφορετικά είδη κουνουπιών σε όλο τον κόσμο. Τα κουνούπια είναι περισσότερο γνωστά για τα ενοχλητικά τσιμπήματα τα οποία προκαλούν κυρίως στον άνθρωπο. Εκτός από αυτό, όμως, έχουν μια ιδιαίτερη σημασία για το οικοσύστημα, μια και όταν είναι στο στάδιο του αυγού ή της πούπας αποτελούν τροφή για πολλά ζώα του νερού, ενώ όταν είναι ενήλικα είναι βασική τροφή αμφιβίων και πουλιών.

Τα κουνούπια διαθέτουν τρία διαφορετικά συστήματα ανίχνευσης γι’ αυτό μπορούν πολύ εύκολα να βρουν τον στόχο τους.

Συγκεκριμένα, έχουν χημικούς ανιχνευτές, οπτικούς ανιχνευτές και ανιχνευτές θερμότητας. Ταυτόχρονα, διαθέτουν πολύ καλή σωματική διαμόρφωση για πέταγμα. Δεν τσιμπούν όλα τα κουνούπια παρά μόνο τα θηλυκά. Τα αρσενικά κουνούπια έχουν διαφορετική μορφολογία στο κεφάλι και τρέφονται από το νέκταρ των φυτών.

Τα θηλυκά κουνούπια διαθέτουν μια μυτερή και λεπτή προβοσκίδα που εισάγουν στο δέρμα και με την οποία ρουφούν το αίμα, το οποίο στη συνέχεια αποθηκεύουν στην κοιλιά τους. Τα θηλυκά χρειάζονται το αίμα γιατί περιέχει πρωτεΐνες απαραίτητες για την ανάπτυξη των αυγών που φέρουν. Ένα τσίμπημα μπορεί να περιέχει και 5 χιλιοστά του λίτρου αίμα. Ταυτόχρονα με το τσίμπημα, τα κουνούπια αφήνουν και κάποιες δικές τους πρωτεΐνες στο σημείο που τσιμπούν, οι οποίες δημιουργούν και όλα τα προβλήματα μια και σε αυτές μπορεί να κρύβονται μεταδοτικές ασθένειες, αλλά είναι και υπεύθυνες για την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος με αποτέλεσμα τον κνησμό και το κοκκίνισμα της περιοχής".

Το ανωτέρω δημοσίευμα δεν με προβλημάτισε απλώς - επειδή, οφείλω να το ομολογήσω, υποφέρω από τα τσιμπήματα των κουνουπιών κάθε θέρος - αλλά για ένα περίεργο λόγο που θα σας εξηγήσω αμέσως,  μ' έκανε υπερήφανο. Ναι, με κατέστησε υπερήφανα συγκινημένο! Ο λόγος είναι απλός όσο και βαθιά συναισθηματικός. Πιο συγκεκριμένα:

Υπολογίζω πως μόλις φέτος το καλοκαίρι πρέπει να με τσίμπησαν πολλές δεκάδες κουνουπιών τα οποία, όπως ήδη μάθαμε, είναι αποκλειστικά θηλυκού γένους.  Άρα  τετρακόσιες και βάλε κουνουπίνες  (υπολογίζω 5 ή 6 ημερησίως επί 3 ή 4 μήνες) ακολουθώντας το μητρικό τους ένστικτο μού έχουν επιτεθεί ως τώρα, από την αρχή του καλοκαιριού, με την μυτερή προβοσκίδα τους να διατρυπά την σιτεμένη αλλά παρόλα αυτά επιθυμητή - όπως φαίνεται - σάρκα μου έτσι ώστε να απομυζήσουν μεθοδικά και επίμονα το πολύτιμο μου αίμα. Αίμα το οποίο όπως ήδη εμπεδώσαμε, είναι απολύτως απαραίτητο για την αναπαραγωγή τους. Την εκκόλαψη των αυγών τους. Θεωρείτε τον αριθμό υπερβολικό;

 Σκεφτείτε: Όπως ήδη δήλωσα, όπου βρεθώ το θέρος, γίνομαι ο εύκολος στόχος κάθε - θηλυκής -  κουνουπίνας. Αν λοιπόν με τρυπήσουν - κυριολεκτώ, το ρήμα "τσιμπώ" δεν με καλύπτει - κατά τους πιο συντηρητικούς υπολογισμούς όπως προείπα τέσσερα με πέντε κουνούπια την ημέρα - που σας διαβεβαιώ στην πραγματικότητα είναι πολλά περισσότερα - πόσα κουνούπια μάς κάνουν συνολικά; Δεδομένου ότι οι καλοκαιρινοί μήνες στην πατρίδα μας,όπως όλοι γνωρίζουμε, είναι πάντα περισσότεροι από τρεις;  Βλέπετε λοιπόν πως δεν υπερβάλλω καθόλου.

Από άλλα πάλι δημοσιεύματα πληροφορούμαι ότι τα κουνούπια, το τονίζω τα θηλυκά, δεν τσιμπάνε τον κάθε άνθρωπο αλλά αντίθετα επιλέγουν πολύ προσεκτικά - τις οίδε με ποια, λιβιδινικά κριτήρια - τη λεία τους. Ήγουν εμένα! Είναι δυνατόν να μην αισθάνομαι τουλάχιστον κολακευμένος απ' αυτό το ερωτικό κατά βάθος γεγονός; Είναι εύκολο, και μάλιστα στα εξήντα τόσα χρόνια σου, να σε κυνηγούν δεκάδες θηλυκά, έστω και κουνούπια και να θέλουν, κυριολεκτικά, να σε ρουφήξουν; Να διακινδυνεύουν - επίσης κυριολεκτικά - τα πάντα για λίγα δευτερόλεπτα ηδονής πάνω στο σώμα σου αφού κι εγώ δεν είμαι βλάκας αλλά αμύνομαι για τις ρανίδες του αίματος μου κι έχω σκοτώσει cool blood αρκετές από τις επίδοξες συζύγους μου; Δηλαδή αυτά τα υπέροχα πλάσματα που το μόνο που επιθύμησαν, ήταν να ακουμπήσουν λίγο το δέρμα μου και να γευτούν το υπέροχο, όπως πίστεψαν, αίμα μου; Πόσος Μαρκήσιος Σαντ και πόσος Μπατάιγ χρειάζονται για να περιγράψουνμία τόσο αισθησιακή σκηνή!

Με άλλα λόγια, επιστρέφοντας από τον υπερρεαλισμό στον ρεαλισμό, το αίμα μου, αυτό το καλοκαίρι, γέννησε εκατοντάδες εκατοντάδων κουνουπάκια - αφού η κάθε κουνουπίτσα γεννάει ένα μεγάλο αριθμό αυγών, 200 με 300 τη φορά, οχτώ φορές τον χρόνο! - τα οποία σήμερα είναι εγκατεσπαρμένα σε όλη την επικράτεια.  Όπου δηλαδή ταξίδεψα ή πήγα διακοπές συνεχίζοντας τα μεν θηλυκά το αιμοδιψές έργο των μαμάδων τους, ή ακολουθώντας τα αρσενικά ενστικτωδώς την υψηλή - διαφημιστικό μήνυμα - αισθητική του μπαμπά τους. Είναι δυνατόν μετά από μία τέτοια συνειδητοποίηση να μην σκιρτά εντός μου το πατρικό μου φίλτρο; Το φαντάζεστε; Από το Παλαιό Φάληρο ως την Αίγινα και από τη Χίο ως την Κεφαλονιά όπου δηλαδή βρέθηκα φέτος, τα χιλιάδες (;)ζωηρά και χαριτωμένα κουνουπάκια μου - δεν μπορεί να είναι διαφορετικά αφού είναι παιδιά μου, αίμα από το αίμα μου - απολαμβάνουν ζουζουνίζοντας το ελληνικό καλοκαίρι! Χωρίς τους κοπετούς του κ. Καλύβα ή τις οιμωγές του κ. Μαραντζίδη περί δήθεν θανάτου του. Και μάλιστα χωρίς να κάνουν διάκριση ημέρας ή νύχτας, εσωτερικών ή εξωτερικών χώρων, υγρασίας ή παγωνιάς. Ζουζουνοτρυπούν ακάθεκτα πάντες και παντού!

Και να κάτι που το γνωρίζω από προσωπική πείρα: Τα σύγχρονα κουνούπια, τα παιδιά μου, καλύτερα οι κόρες μου, είναι εντελώς εξελιγμένα και δουλεύουν όλο το 24ωρο σαν ρομπότ, χωρίς να διεκδικούν τίποτα περισσότερο από λίγο αίμα για την αναπαραγωγή τους. Η χαρά δηλαδή κάθε φιλελεύθερου Υπουργού Εργασίας. Δεν είναι πραγματικά συγκινητικό; Εάν πάλι οι ζωηρές αυτές θυγατέρες μου ταλαιπωρούν, ή και βασανίζουν μερικούς από σας, το καταλαβαίνω, αλλά τι να κάνουμε, παιδιά είναι! Αίμα μου!

Μάνος Στεφανίδης

Ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ

Μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων

Τελευταίο του λογοτεχνικό βιβλίο " Έρωτες μισοί, Μίση ολόκληρα, σαν διηγήματα" εκδόσεις Νίκας, 2022.

Νέγροι και Ασπρουλιάρηδες

Ο Γιάννης στην Τροία!

(Κείμενο που έγραψα στο αεροπλάνο για το Βήμα αλλά προτίμησα να το δημοσιεύσω εδώ)

Αυτό που κυρίως κατάφερε και καταφέρνει η Εθνική Ελλάδος στο Ευρωμπάσκετ είναι να νικάει ακόμα και όταν οι τρεις Αντετοκούνμπο κάθονται στον πάγκο. Σαν τον Αχιλλέα στην ιλιαδική Τροία που έσπερνε τον τρόμο στους εχθρούς ακόμα και όταν παρέμενε χολωμένος στη σκηνή του. Που νικούσε ακόμα και με την εμφάνιση μόνο των όπλων του. Έτσι συμβαίνει και με τους Αντετοκούμπο. Αυτό συνέβη π.χ με την Αγγλία. Κατάφεραν δηλαδή και μόνο με το άκουσμα του ονόματος τους οι αντίπαλες ομάδες να παραδίνονται πριν ακόμα ξεκινήσει η μάχη. Όταν μάλιστα εμφανίζονται, δεν υπάρχει έλεος. No prisoners που έλεγε κι ο Λώρενς της Αραβίας για τους Τούρκους.

Σαν τον Μέγα Αλέξανδρο ή το Ναπολέοντα, σαν τον Αννίβα ή τον Ιούλιο Καίσαρα. Γιατί η Εθνική μας νικάει όχι επειδή υπερτερεί σε όλα τα σημεία αλλά γιατί έχει καταφέρει να τρομοκρατήσει τους αντιπάλους της διαθέτοντας ένα υπερόπλο. Σαν τους U2 ή τα πάντζερ του Χίτλερ και τους σαριζοφόρους των Μακεδόνων βασιλιάδων.

 Αιτία βέβαια αυτού του πρωτοφανούς γεγονότος στα χρονικά της καλαθοσφαίρισης είναι ο υπεραθλητής Γιάννης αλλά και όλοι οι συμβολισμοί τους οποίους ο Γιάννης εκπροσωπεί: 

Ξεριζωμός από την πρώτη πατρίδα, προσφυγιά, επανεγκατάσταση, περιθώριο, παρανομία, κυνηγητό, φτώχια από τη μία. Αλλά και από την άλλη αγώνας, σκληρή δουλειά, δίψα για ζωή, πίστη, δεύτερη πατρίδα, επιτυχία, ευγένεια, ταπεινότητα, αναγνώριση, παγκόσμιο είδωλο, ευγνωμοσύνη, ανταπόδοση. Ο Γιάννης είναι ο Ηρακλής του εικοστού πρώτου αιώνα ο οποίος νικάει έστω κι αν εμφανιστεί μόνο η λεοντή του και όχι ο ίδιος. Σε λίγο θα αρκεί ο Ιτούδης να παρουσιάζει στον πάγκο μόνο την τρομερή μητέρα της οικογένειας Αντετοκούμπο και θα έχει σίγουρη τη νίκη! Την σύγχρονη Καλλιπάτειρα. 

Όμως ο ενθουσιασμός που νιώθει κάθε Έλληνας όπου της γης για τους θριάμβους της Εθνικής μπάσκετ δεν πρέπει να μας κάνει να ξεχάσουμε τι ήταν οι Αντετοκούμπο στην Αθήνα και πως ξεκίνησαν. Ο Γιάννης, ο Θανάσης και ο Κώστας. Με λίγα λόγια δεν πρέπει να ξεχάσουμε πόσο μίσος και πόσος ρατσισμός έχουν προηγηθεί από μια μεγάλη μερίδα της κοινωνίας απέναντι σε οποιονδήποτε θέλει να εγκατασταθεί στην πατρίδα μας έχοντας άλλο χρώμα, άλλη χώρα προέλευσης και κυρίως μη έχοντας γεμάτο πορτοφόλι. 

Φαντάζομαι κάνεις δεν ξεχνάει τα κηρύγματα μίσους που εκστόμιζε και εκστομίζει ο αντισημίτης και "καθαρόαιμος άριος" Πλεύρης πατήρ για Εβραίους και Νέγρους τόσο από τα βιβλία όσο και από τις εκπομπές του ως σήμερα. Κανείς, ελπίζω, δεν ξεχνάει πως ο ανωτέρω διανοούμενος και ιστορικός αποκαλεί συλλήβδην υπανθρώπους τους μαύρους αλλά και όλους τους έγχρωμους, με ιδιαίτερη έμφαση σ' εκείνες τις φυλές που συνωθούνται πέριξ της Ομόνοιας. Άρα τουλάχιστον κάποιοι είναι, τουλάχιστον, υποκριτές όταν εκφράζουν την λατρεία τους για τα "ελληνόπουλα" τύπου "Αντετοκούμπο". Και η μεγάλη προσφορά του Αντετοκούμπο είναι ότι πολεμάει στην πατρίδα μας τον ρατσισμό με τα ίδια του τα όπλα: Με την δύναμη, την υπεροχή, τη νίκη σε όλα τα επίπεδα. Το αίμα που ξεχωρίζει!

Ο ίδιος ο Γιάννης δηλώνει, χωρίς να έχει ανάγκη κανέναν και τίποτε, υπερήφανος και για την φυσική και για την θέτη του πατρίδα. 

Δεν έχει περάσει όμως πολύς καιρός από τότε που ο Άδωνις από τηλοψίας άφηνε προσβλητικά υπονοούμενα αστειευόμενος με το επίθετό του Γιάννη. Ο δε Πλεύρης υιός...

Προσωπικά δεν θα ξεχάσω το εξής επεισόδιο: Είχα στο σπίτι μου καλεσμένο τον γνωστό ζωγράφο Θεόδωρο Μανωλίδη, πρώην σύζυγο της επίσης γνωστής Ευγενίας Μανωλίδου και πατέρα των δύο πρώτων παιδιών της (Προ Σπύρου - Άδωνη). Συζητήσεως γενομένης ο Μανωλίδης απροκάλυπτα δήλωσε στο τραπέζι ότι "αν κατέβετε στην Ομόνοια και στην πλατεία Βικτωρίας θα λιποθυμήσετε από τις μυρωδιές των υπανθρώπων" (sic).

 Όταν τον ρώτησε η Ελβετίδα τότε γυναίκα μου 

"τί ακριβώς εννοείτε κύριε" αυτός της απάντησε ανενδοίαστα πως "προφανώς εννοώ τους βρωμιάρηδες μετανάστες". "Ξέρετε" του απάντησε εκείνη ψύχραιμα "και εγώ είμαι μία μετανάστρια, δεν έχει σημασία αν ήρθα από την Ελβετία, προσπάθησα με πολύ κόπο και αγώνα να ριζώσω εδώ και μάλιστα να πάρω και την Ελληνική υπηκοότητα. Για τον λόγο αυτό δεν είστε ευπρόσδεκτος σπίτι μου.  Επειδή δεν μπορώ όμως να σας διώξω, είστε φιλοξενούμενος του άντρα μου και στην Ελλάδα φιλοξενία είναι ιερή, αποχωρώ εγώ". Και λέγοντας αυτά εγκατέλειψε το δωμάτιο. Ο Μανωλίδης βέβαια δεν άργησε να πάρει κι αυτός το καπέλο του και να αποχωρήσει κακήν κακώς. Χωρίς όμως να ζητήσει συγνώμη και ούτε βέβαια να αλλάξει τις ιδέες του.

 Γιατί τα λέω όλα αυτά; Μήπως θέλω να αποδώσω συλλογική ή οικογενειακή ευθύνη σε κάποιους; Άπαγε της βλασφημίας. Όμως ξέρω καλά ότι το αίμα νερό δεν γίνεται και πως λ.χ τα παιδιά όσων έχουν βασανιστεί σε μακρονήσια, κουβαλάνε ακέραιες τις θλιβερές μνήμες των γονιών τους ό,τι κι αν ψηφίζουν σήμερα. Όπως και τα παιδιά των ακροδεξιών σπάνια απαλλάσσονται από την προκαταλήψεις που τους έχει ενσταλάξει το περιβάλλον τους. Ιδιαίτερα εκείνα που πέρασαν από τα σχολεία της Χρυσής Αυγής ή του Καρατζαφέρη. Πληρώνουμε ακόμη τον Εμφύλιο.Τα παραδείγματα πάμπολλα. Ο νηφάλιος λόγος, εν προκειμένω, σπανίζει. Σταματώ εδώ, επειδή όλοι μπορείτε να καταλάβετε τι θα μπορούσα να προσθέσω. Ας μην αμαυρώσουν όμως τη χαρά των αλλεπάλληλων νικών της Εθνικής μας τέτοιες, μαύρες σκέψεις. Ούτως ή άλλως αρκετό μαύρο, συμβολικό και ουσιαστικό,  έχουμε στη ζωή μας.

Ο Νέος Ερωτόκριτος!

Και Πολύ Νέος Ερωτόκριτος! Σουξεδιάρης!

Όσο αξίζεις εσύ Κωνσταντή Καραμαλή

Δεν αξίζουν μαζί όλοι οι καραμαλικοί!

(Παραδοσιακό της Πρώτης Σερρών)

Τζάκι που δεν καπνίζει

Φαμίλια που δεν ορίζει

(Παροιμία της Βουλής των Ελλήνων)

Απ'την Ραφήνα κίνησε

Γαλάζια πεταλούδα 🦋

Στη Κρήτη προσγειώθηκε

Με βιάση και μ' ασπούδα. 

Κι η Όλγα τον χαιρέτησε 

Με τη λευκή βερμούδα

"Καλώς τον τον Καραμαλή 

Καλώς τόνε το Βούδα"!

Εδώ δεν είναι Μύκονος

Δεν είναι Ματογιάννι

Εδώ ορίζουν σύντεκνοι 

Και η Κεφαλογιάννη!

Ρεφρέν:

Δε φταίει το τραγουδάκι του

Δε φταίει κι ο λυράρης

Μον' φταίει ο πρωθυπουργός

Που είναι μαραζιάρης!

Γκοφρέν:

Καραμανλής 'Ρωτόκριτος, Προκόπης Αρετούσα

Μαζί τα κανονίσασι, τα φιάξα', τα γροικούσα'

Και κάμασιν απόφαση τη σήμερον ημέρα

Πως με Κυριάκο αρχηγό δεν βλέπουν άσπρη μέρα.

Κουπλέ:

Δικιά σου είναι η λαλιά

Μα άλλου το τραγούδι

Βαρδής θε' να'ναι ο ποιητής

Κι η Όλγα, τ' ανηψούδι!

Κουντουπιέ:

Κυριάκο, κοντοτιέρο μου

Στο άτι σου ανέβα

Κι έπαρε το σκουτάριν σου

Κι έπαρε τη Μαρέβα...

Ιδιόμελο: 

Εσύ δεν είσαι μπαίγνιο

Εσύ είσαι Μητσοτάκης

Που σ' αγαπάει η Αμερική

Κι αυτός ο Μπαϊντενάκης!

Ρακόμελο:

Όσοι γενούν πρωθυπουργοί

Θέλουν να ξαναγίνουν *

Όντε τη μάθουν τη δουλειά

Σ' άλλους δεν την αφήνουν.

Τσικουδιά:

Σαν τον Αλέξη το μιτσό

Που όλο και γιαγαίρνει

Όντε γυρίσει ο τροχός

Πάλι τα καταφέρνει! 

* Και γ@μώ τα πολιτικά σχόλια!

 Που 'σαι Παπαγιαννίδη να ζηλέψεις! 

Βέβαια, ως μέλλων ΥΠΠΟΕΠ, Υπουργός Πολιτισμού και Επισυνάψεων, έχω πολιτικό ένστικτο.

Φωτογραφία: Τα γατάκια της εξουσίας (στην αγκαλιά της εξουσίας). Τί να μάς πει τώρα ο Κρατερός! Εδώ ο Χατζηνικολάου και κωλώνει.

Και πρόζα!

Κυριάκο κάτσε φρόνιμα να γίνεις νοικοκύρης...

(Κλέφτικο)

Να σας τα πω λοιπόν και με πρόζα... Αφού δεν καταλαβαίνετε από ρίμες. Η Νέα Δημοκρατία είναι κεντρικό μαγαζί, με παράδοση και με προσοδοφόρες, οικονομικοπολιτικές επισυνάψεις εσωτερικού και εξωτερικού. Δηλαδή είναι ταυτισμένη με το ντόπιο και το διεθνές κεφάλαιο και με την εγχώρια, μπουρζουαδο - κομπραδόρικη, ιθύνουσα τάξη. Αυτούς δηλαδή που στην Αμερική του 1900 ονόμαζαν Robber Barons. Τουτέστιν ληστοβαρώνους. Ή, λούμπεν μεγαλοαστούς. Έχει γράψει για αυτούς ολόκληρο κεφάλαιο ο Χομπσμπάουμ στο ογκώδες βιβλίο του "Η εποχή του κεφαλαίου", εκδόσεις του ΜΙΕΤ.

Άρα, ένα τέτοιο μαγαζί δεν μπορεί να αφήνεται στην απειρία των golden boys ή τα καπρίτσια των gay συμβούλων το Μαξίμου. Εδώ τρέχουν μπίζνες και δεν επιτρέπεται να τις αφήνουμε στις διαθέσεις του κάθε Γιατρομανωλάκη. Τα παλιά αφεντικά, ήγουν οι παραδοσιακοί ιδιοκτήτες του κόμματος, είναι πάλι εδώ άγρυπνοι και μάλιστα είναι και ετοιμοπόλεμοι. Αυτά σήμαιναν οι δηλώσεις Καραμανλή. 

Συνεπώς ο πάλαι ποτέ κραταιός και αμετακίνητος Μητσοτάκης, τώρα που οι δημοσκοπήσεις πήραν την κατηφόρα, είναι εύλογο να αμφισβητείται και από τους καραμανλικούς και από τους Σαμαρικούς. Αλλά και από εκείνους τους πικραμένους που δεν αξιοποίησε σε υπουργικές θέσεις όπως έκανε με τον κ. Πικραμένο! Άρα... Άρα, άρχισαν τα όργανα! Με πρώτη την Κεφαλογιάννη, το δελφίνι δελφινάκι, με τη λύρα της και από πίσω βέβαια τον θείο της, τον Βαρδή, με το λουρί... Ποιόν Βαρδή; Τον φίλο ντε του Αλέξη και της Περιστέρας! 

 Για μένα όμως ερώτημα δεν είναι τι θα κάνει τώρα ο Κυριάκος. Αλλά, βέβαια, τι θα κάνει η Ντόρα!

ΥΓ.

Τα μαθες κυρά Ντόρα μου τα θλιβερά μαντάτα; Σαμαρικοί προβάλανε και πορπατούν στη στράτα. Και το σαμάρι είναι μπλιό πολλά καμαρωμένο.

 Και το μικρό τ' αδέλφι σου διπλά χαντακωμένο: Καραμανλής 'ρωτόκριτος, Προκόπης Αρετούσα, μαζί τα κανονίσασι, γροικούσα' και ακούσα'. 

Κι απ'εκεί βγάλασι βουλή τη σήμερον ημέρα, 

πως με Κυριάκο στη Βουλή δεν βλέπουν άσπρη μέρα...

Κι η Όλγα που την κλείδωσες εις το αρμάρι μέσα, ωραία σου την έφερε με εκείνο τον μπουhέσα...

(Συνεχίζεται)

Φωτογραφία: Πιετά, βαθειά πολιτικό έργο. Μια νέα μητέρα, σαν κάπως μεγάλη αδερφή, κι ο γιος της που έπεσε...(Καθολική εκκλησία της Βέρνης)