Συνολικές προβολές σελίδας

Παρασκευή, 8 Αυγούστου 2014

HABEMUS ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΝ!

Στην Ελλάδα, σήμερα, οι μόνοι ευτυχισμένοι είναι οι πολιτικοί και οι διαφημίσεις.
Μ.Σ.




Θρίαμβος! Όλα είναι πλέον έτοιμα. Ο σημαντικότερος επίτροπος που έστειλε ποτέ η Ελλάδα στην Ε.Ε. είναι καθ’ οδόν προς τις Βρυξέλλες. Μαζεύει ήδη τους φακέλους, τα διπλωματικά έγγραφα, τις γραβάτες και τα σακάκια του, τα μπλέιζερ και τα μονόκουμπα, τα ριχτά και τα μεσάτα, εκείνα που έχουν δυο σκισίματα, εκείνα που έχουν ένα, τι φόρτος εργασίας, τι ευθύνη, και εκείνα που δεν έχουν κανένα... Δηλαδή, τα πιο επίσημα! Τα μαύρα με την μπλε ριγέ ρίγα, τα γκρίζα κασμίρια, τα καφέ τουίντ, τα καρώ φανελένια, τα σουέτ για το κρύο, βεβαίως-βεβαίως. Και μαζί με τους στυλογράφους και τις σημειώσεις του, μαζί με τα απομνημονεύματα του Ταλεϋράνδου και τα Αρχεία σε δώδεκα τόμους (απο την Εκδοτική Αθηνών) του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ο τέως αντιπρόεδρος, τέως πρόεδρος του Κινήματος Πολιτών, τέως δήμαρχος και νυν επίτροπος ήρθε η στιγμή να διαλέξει τα πουκάμισα που θα εκπροσωπήσουν τις πολιτικές του ιδέες ενώπιον του Γιουνκέρ: τα αρζάν, τα υποκίτρινα, τα σικλαμέν, τα λευκά, τα υπόλευκα, τα γκρίζα. Η υπόθεση, όπως αντιλαμβάνεστε, δεν είναι παίξε-γέλασε. Έτσι, πάνοπλος ο κ. Αβραμόπουλος θα παίξει τον ρόλο που ο Σαμαράς, σε ρόλο Ιστορίας, τον προόρισε για να παίξει. Υπάρχουν, όμως, και μερικά μικρά πολιτικά προβλήματα. Ας πούμε, κατά τη πρώτη επίσημη συνεδρία της Κομισιόν τι γραβάτα θα φορέσει; Αν φορέσει γαλάζια θα φανεί εθνικιστικό, το κόκκινο προκαλεί – εξαπανέκαθεν, που να σας εξηγώ τώρα – το πράσινο πασοκίζει ξεδιάντροπα, το πορτοκαλί δημαρίζει, ενώ το κίτρινο παραπέμπει στο μίσος και τη σύγκρουση. Jamais! Ένας Αβραμόπουλος ποτέ δεν συγκρούεται...
Βλέπετε πόσα διπλωματικά ζητήματα μπορεί να εγείρει ένας λαιμοδέτης; Ας πούμε, για παράδειγμα, ότι επιλέγει εκείνες τις γραβάτες με τα φλούο χρώματα και τα πουά που φορούν ο Ομπάμα και ο Μπάϊντεν. Δεν είναι σαν να υποδηλώνει σαφή φιλοαμερικανισμό; Ακόμη και μια απλή μπλέ νουάρ γραβάτα να διαλέξει ο Χαριέστατος, θα μοιάζει τόσο πολύ με τον Γιουνκέρ που ντύνεται πάντα έτσι με νερόβραστο στιλ, ώστε θα δημιουργηθεί ένα κάποιο ζήτημα ταύτισης. Και δεν είναι κομψό στην παρούσα κρίσιμη συγκυρία. Αντιλαμβάνεστε πως η θέση του αντιπροσώπου μας δεν είναι εύκολη. Ακόμη και παπιγιόν να φορέσει – ο φιόγκος θα του πηγαίνει μούρλια – είναι σίγουρο πως θα ενοχλήσει εκείνον τον φιόγκο τον Πρωθυπουργό του Βελγίου Di Rupo που το φοράει μονίμως. Είμαστε τώρα να δημιουργούμε ψυχρότητα μεταξύ των συμμάχων και των ετέρων; Ξανά jamais! Και δεν θέλω εξυπνάδες, να πάει χωρίς γραβάτα, γιατί τότε θα θυμίζει τον Τσίπρα και τον Αλαβάνο. Τα ύστερα του κόσμου! Σ’ έναν υπεύθυνο πολιτικό δεν ταιριάζει ούτε ο λαϊκισμός, αλλά ούτε και η προκλητικότητα. Τέλος, τι σακάκι θα φορέσει; Το εθναρχικό μπλέιζερ που ταιριάζει απόλυτα στο αρχηγικό του προφίλ ή μάλλον ένα κλασικό σμόκιν μαζί με τα παράσημα που έδρεψε στα πολεμικά πεδία και τα πεύκα του Πενταγώνου; Όμως τότε θα θυμίζει λόγω παραστήματος τον Κωνσταντίνο τον τέως και δεν είναι σώφρον. Αν εννοείτε τι εννοώ. Η παραμικρή αστοχία εκ μέρους του και θα αρχίσουν οι διάφοροι μικρόψυχοι τα παγκάλεια ρήματα περί “Mr. Nothing” – αγγλικά είναι πιο σικ – και άλλες τέτοιες βλακείες. Θα μου πείτε πώς ο Αβραμόπουλος στέλνεται στις Βρυξέλλες για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της λαθρομετανάστευσης. Εντάξει, αφού λύσει το ακανθώδες πρόβλημα των γραβατών, ε τότε θα ασχοληθεί και με τα επουσιώδη…

ΥΓ.1 Ξέχασα να αναφέρω το μεγαλύτερο επίτευγμά του στη δημαρχία της Αθήνας: τις πτυσσόμενες ηλεκτρονικές μπάρες στο ιστορικό κέντρο που δεν λειτούργησαν ποτέ. Τι έμπνευση, τι φινέτσα, τι ταχύτητα εκτέλεσης! Θα μου πείτε βέβαια πως κόστισαν πανάκριβα και δεν λειτούργησαν ποτέ. Το είχα καταλάβει από την αρχή πως είστε μικρόψυχοι ... 
ΥΓ. 2 Πλάκα πλάκα έτσι γίνονται οι περιουσίες. Τίμια και πολιτισμένα: κάτι κάγκελα εδώ, κάτι πεζοδρόμια πιο εκεί, κάτι ράβε-ξήλωνε, κάτι διαδρόμους για τους τυφλούς παραπέρα ... 20% να είναι η προμήθεια, σώθηκε ο κάθε εμπλεκόμενος.
ΥΓ. 3 Έχουν κάγκελα οι Βρυξέλλες;


Ο δικός μας θα ήταν καλύτερος για το ρόλο.

Πέμπτη, 7 Αυγούστου 2014

ΣΤΟ ΣΠΑΘΙ ΤΟΥ ΧΑΡΔΟΥΒΕΛΗ ΜΙΑ ΜΥΓΑ!



Έπρεπε να πάει μια η ώρα προχτές βράδυ για να θυμηθεί επιτέλους ο καθηγητής Υπουργός - τρέμε Βενιζέλε! - κ. Χαρδούβελης το σπαθί του. Ο ως τότε νηφάλιος, νεόκοπος τσάρος έχασε τη ψυχραιμία του ακούγοντας τον αναβαλλόμενο από τον καταπέλτη Νάσο Αθανασίου, βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ. Τι, όμως, ενόχλησε τον ως τότε μειλίχιο σαν Βούδα, Υπουργό; Τίποτε άλλο παρά τα ίδια του τα κείμενα τα οποία είχαν δημοσιευτεί στο ΒΗΜΑ, τη ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ και αλλού, σε χρόνο ανύποπτο, και τα οποία με τον επιστημονικό στόμφο καφετζούς προφήτευαν ότι η κρίση θα ξεπεραστεί αν όχι το 2012 τουλάχιστον το 2013 και ότι το 2015 θα έχουμε επιστρέψει στα εισοδήματα του 2008 (sic)! Διερωτήθηκε στη συνέχεια ο βουλευτής της Αριστεράς: “Αν αποτύχατε παταγωδώς στις επιστημονικές προβλέψεις σας τότε, γιατί να σας έχω εμπιστοσύνη ότι θα επιτύχετε σήμερα;” Και συνέχισε: “ Με ποιά κριτήρια μπορεί να γίνει Υπουργός ένας τραπεζίτης; Και πόσο επαρκής μπορεί να είναι σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή για το τόπο δεδομένου ότι οι χώρες δεν μπορεί να διοικούνται σαν τράπεζες;” Επάνω σε αυτό εξανέστη ο κ. Χαρδούβελης ψελλίζοντας με αμηχανία πως έκανε πάντα το καθήκον του και πως έγραφε τα όσα έγραφε για να μην τρομάξει (sic) τον κόσμο! Λες και το καθήκον ενός επιστήμονα δεν είναι να ομολογεί την αλήθεια, όσο οδυνηρή και αν είναι αλλά να λέει επιτηδευμένα ψεύδη τα οποία αποτελούν επιπλέον, τι σύμπτωση, την επίσημη γραμμή του ΔΟΛ και της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ. Και τα οποία, επιπλέον, υπερασπίζονται τη θέση των Βρυξελλών-Βερολίνου περί βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, πράγμα που δεν είναι αλήθεια όπως υποστηρίζει και ο δάσκαλος του Χαρδούβελη, ο Πωλ Κρούγκερ. Οι τεχνοκράτες κ.κ. Παπακωνσταντίνου, Παπαδήμος, Στουρνάρας και Χαρδούβελης με το συγκαταβατικό ύφος και τους σεμνούς τρόπους, όπως θα έλεγε ο ποιητής, βρέθηκαν στη θέση που βρέθηκαν για να παίξουν αποκλειστικά ένα συγκεκριμένο ρόλο. Μόλις ολοκληρωθεί ο ρόλος τελειώνει και το έργο για αυτούς. Οι οιμωγές των πληττομένων δεν τους αγγίζουν. Δεν είναι αυτή η δουλειά τους. Δεν είναι αυτός ο ρόλος τους. Να αισθάνονται ή να συμπονούν. Αυτοί οφείλουν να πράξουν το “καθήκον” τους. Με κάθε θυσία (δική μας) βέβαια. Ο ίδιος ο καθηγητής Υπουργός παραδέχτηκε στον βουλευτή Ζακύνθου του ΣΥΡΙΖΑ πως το νομοσχέδιο-λαιμητόμος που συνυπογράφει περιέχει πολλές αδικίες (sic)! Ε και; Τι τον νοιάζει! Αυτός θα πληρώσει τα σπασμένα; Ο κ. Χαρδούβελης μετά από εμάς κια αφού μας σώσει, θα συνεχίσει τη καριέρα του στις ΗΠΑ. Κι αν αποτύχουν και εκεί οι οικονομολογικές του προβλέψεις θα το γυρίσει, ασφαλώς, στη μετεωρολογία... Ένας επιστήμονας ποτέ δεν χάνεται όταν μάλιστα έχει τόσο ευδόκιμη θητεία στο ενσαρκωμένο όνειρο του καπιταλιστικού παραδείσου, τις τράπεζες.

ΥΓ: Τώρα καταλαβαίνω γιατί κάποιοι άνθρωποι δεν μπορούν να ονειρευτούν. Γιατί, για αυτούς τα όνειρα είναι η χειρότερη τιμωρία τους.

Τρίτη, 5 Αυγούστου 2014

Ρεμβασμός Δεκαπενταύγουστου και Εφιάλτης*



 


ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 08/08/2002

«Η κόλαση των ζωντανών δεν είναι κάτι που θα υπάρξει· αν υπάρχει μία, είναι αυτή που βρίσκεται ήδη εδώ, η κόλαση που κατοικούμε κάθε μέρα, που φτιάχνουμε με το να ζούμε μαζί. Δύο τρόποι υπάρχουν για να γλιτώσεις από το μαρτύριό της. Ο πρώτος είναι εύκολος σε πολλούς: δέξου την κόλαση και γίνε μέρος της, έτσι που να μην τη βλέπεις πια. Ο δεύτερος είναι επικίνδυνος και απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση και γνώση: ψάξε και μάθε ν' αναγνωρίζεις ποιος και τι, στη μέση της κόλασης, δεν είναι κόλαση, κι αυτά κάνε να διαρκέσουν, δώσ' τους χώρο» (Ίταλο Καλβίνο).



... Οι σκιές δεν αγαπάνε, αποφαίνεται ο λαϊκός αοιδός και έτσι συγκρούεται με το τελευταίο κείμενο της 17Ν, το οποίο αναγνωρίζει συναισθήματα στις σκιές και παραδέχεται τύψεις εκ μέρους όσων σκιαμαχούν.

Επιτέλους μια ρωγμή συγκίνησης σ' αυτό το μπετόν της βίας και της τεχνοκρατικής, της εξειδικευμένης γνώσης.

Μιας γνώσης που προέρχεται αποκλειστικά από πηγές της Ασφάλειας και που η ριγηλή της λαμπρότητα μοιάζει να πείθει τους πάντες: τους εκσυγχρονιζόμενους αριστερούς και τους ασυγχρόνιστους δεξιούς.

Ήδη η ευτυχία πλανάται πάνω απ' τη χώρα, εφόσον οι σκιές συνελήφθησαν κι είναι πλέον ακίνδυνες και εφόσον το κακό αποσκορακίστηκε. Νομίζουν...

Είναι όμως έτσι τα πράγματα;

Προσωπικά καθίσταμαι περίλυπος έως θανάτου, όταν ένας τόσο πολυεπίπεδος, κοινωνικοπολιτικός μηχανισμός φορτώνει όλα τα κακά στην κακόμοιρη, μικροαστικούλα και προσαρμοσμένη προς τα τρέχοντα ιδανικά του αυθαίρετου και του πανωσηκώματος -τι ερωτική λέξη!- εγχώρια τρομοκρατία. Γιατί έτσι ξεχνάμε την τρομοκρατία των ολυμπιακών κατασκευών, που μετράει ήδη πάνω από μισή ντουζίνα παράπλευρα θύματα, την τρομοκρατία των εθνικών οδών με τις επαναληπτικά δολοφονικές κακοτεχνίες τους, την τρομοκρατία της κρατικής περίθαλψης ή παιδείας με τα βραχύχρονα και μακρόχρονα εγκλήματα που διαπράττουν.

Απ' την άλλη, σιχαίνομαι τη βία και το συνακόλουθο φόβο που προκαλεί, απ' όπου κι αν προέρχεται. Και με βδελύττει το αυθαίρετο «δικαίωμα» κάποιων να δολοφονούν στο όνομα μιας νεφελώδους «επανάστασης», που όμως καθιστά πιο ισχυρή και επίφοβη την πιο συντηρητική συντήρηση, ανακυκλώνοντας εκ του πονηρού τα γενετικά αδιέξοδα της αριστεράς. Η 17Ν εμπέδωσε τους κατασταλτικούς μηχανισμούς στον τόπο, μυθοποίησε τις ασφαλίτικες μεθόδους και επέτρεψε, βοηθούντων των κορακιών ΜΜΕ, στους φασίστες να (ξανα)πούν τα κορακίστικά τους. Η 17Ν ολοκλήρωσε τη λυμφατική μεταπολίτευση, λειτουργώντας σαν ΠΑΣΟΚος που έπιασε την καλή, αλλά και που βολεύεται από την πανάκεια κάποιων απλοϊκά ευθύγραμμων συνθημάτων. Ισως γι' αυτό η 17Ν διεκδίκησε ένα υπόγειο λαϊκό έρεισμα και, εν τινι μέτρω, το απέκτησε. Είναι ως εκ τούτου υποκρισία να μην της το αναγνωρίζουμε.

Πόσο μάλλον που επί τριάντα χρόνια η ίδια κράτησε το ισχύον πολιτικό σύστημα σε εξευτελιστική επιφυλακή και ένιους των κρατούντων σε ψοφοδεή ετοιμότητα, εφόσον κάποιοι από τους μεγιστάνες μας ήσαν υποχρεωμένοι ν' απολαμβάνουν τους τίμιους κόπους τους, συνοδευόμενοι από λεγεώνες σεκιουριτάδων και φουσκωτών. Η 17Ν θαυματούργησε από τη σκοπιά αυτή στο πιο λούμπεν συλλογικό υποσυνείδητο και ίσως εξ αυτού η απογοήτευση του ευρέος κοινού. Ο Ρομπέν των Δασών δεν παραδίδεται σε σαγιονάρες.

Εχει κι ο τρόμος την αισθητική του. Τέλος, τη 17Ν, επειδή ακριβώς είναι βαμμένη στο αίμα και εξυψώθη -νοσηρά και εγκληματικά έστω- σε περιωπή Θεού, όπως θα 'λεγε κι ο Μάτεσις, δεν δικαιούται κανείς τηλεπαραθυράς να χλευάζει: Και μάλιστα εκ του ασφαλούς, ως τυπικό παπαγαλάκι του ordine nuovo. Διαισθάνομαι πως τα όσα αγνοούμε σχετικά με την εγχώρια, ιδιωτική τρομοκρατία, τον εισοδισμό ή τις μεταλλάξεις της, είναι απείρως περισσότερα από όσα γνωρίζουμε. Και όσα, πάλι, γνωρίζουμε, προέρχονται από πηγές τις οποίες θα έπρεπε να ελέγχουμε βασανιστικά. Αιφνιδίως, βρέθηκε όλη η Ελλάδα να ενημερώνεται τηλεοπτικά από τους πιο διαβουκολημένους υπαλλήλους της δημοσιογραφίας και της «διανόησης». Τόσοι σκεπτόμενοι στα φλύαρα δελτία κι ούτε μια αμιγής σκέψη! Ούτε μία, έστω, παραδοχή αγνοίας· ούτε ο παραμικρός σκεπτικισμός. Ξεχνάμε ίσως ότι ο «σκεπτόμενος» του Rodin φτιάχτηκε για να επιστέψει τη γλυπτική πύλη της Κολάσεως. Κι όλα αυτά, ενώ φυσομανάει ο Αύγουστος ξεραίνοντας δάκρυα, αίματα ή φιλιά. Πάντως, δεν περισσεύει καρδιά για ρεμβασμό. Ίσως αυτό είναι το οδυνηρότερο τίμημα της Hi Tec εποχής μας. Διεκδικήσαμε το δικαίωμα στην ασφάλεια -ζήτωσαν η δημόσια τάξη και η κρατική Ασφάλεια- αλλά απεμπολήσαμε το δικαίωμα στο ρεμβασμό. Εξ ου και οι αυγουστιάτικοι εφιάλτες. Υπάρχουν όμως και οι θετικές παρενέργειες. Π.χ. θα μπορούσαμε να τρομοκρατήσουμε εγχώριους και αλλοδαπούς τρομοκράτες μέσω του πολιτισμού μας.

Διάβολε, είμαστε εξ αποδοχής κληρονόμοι μιας αρχαιοπινούς κληρονομίας. Τσιφλίκι μας οι Μαραθώνες για να στήσουμε λεμβοδρόμια, οι Λυσιστράτες για να τις κάνουμε λαϊκό μιούζικαλ -μισό a cappella μισό με μικρόφωνο- τα αρχαία θέατρα και οι τραγωδίες για να θριαμβεύουν οι σύγχρονες τραγικές σκιές. Γιατί είπαμε: οι σκιές δεν αγαπάνε, κι ας λέει ό,τι θέλει η προκήρυξη, αλλά καταδυναστεύουν τους όσους ζωντανούς. Οι σκιές παραπέμπουν στη δίδυμη πόλη Ευσαπία του Καλβίνο, η οποία έχει το ακριβές αντίγραφό της κάτω απ' τη γη, έτσι ώστε «δεν υπάρχει τρόπος να μάθεις ποιοι είναι οι ζωντανοί και ποιοι οι νεκροί...».

Εμείς, όμως, ας αισιοδοξούμε. Γίνονται ακόμη, πράγματα στον τόπο. Οπως διαβάζουμε στην «Ε» της 1.8, ο Γαβράς θα παρουσιάσει μεγάλο θέαμα το 2003 στη Μετροπόλιταν Οπερα της Ν. Υόρκης με Μπάλτσα και Νταλάρα, που θα έχει χαρακτήρα έντονα ελληνικό, αλλά και οικουμενικό (λες και θα μπορούσε να συμβαίνει αλλιώς). Μόνο που να, όπως διαβάζουμε στο ρεπορτάζ της Ν. Χατζηαντωνίου... «την καλλιτεχνική του σύλληψη θα μας την ανακοινώσει ο κ. Γαβράς, μόλις την ολοκληρώσει».




* Αναδημοσιεύω αυτό το παλιό κείμενο επειδή πληροφορήθηκα ότι παρουσιάστηκε επισήμως πριν αρκετές μέρες το βιβλίο του Κουφοντίνα στο κεντρικό αμφιθέατρο της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών με την κοσμητεία της Σχολής να δηλώνει αμηχάνως περίπου αναρμόδια για το συμβάν. Για το οποίο "συμβάν" πάντως έκανε επίσημη παρέμβαση και έλαβε μέτρα εναντίον της Νομικής ο Πρέσβης των ΗΠΑ. Πράγμα που σημαίνει πως η συζήτηση για την ακαδημαϊκή ελευθερία και τις προϋποθέσεις της είναι πάντα θλιβερά επίκαιρη στο τόπο μας.

ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ


Προχώρα ρε κοιμισμένε!
Οδηγικό Δημώδες
ΜΕΓΑΛΗ ΓΙΟΡΤΗ ΣΗΜΕΡΑ. Και δεν εορτάζουν μόνο οι Παναγιώτες, οι Παναγιώτηδες ή οι Παναγιωταρέες (με το συμπάθιο μέρα που είναι). Λίγο πολύ γιορτάζουμε όλοι μας, αφού μετέχουμε κάπως στον «Μεγάλο Ύπνο» που θα 'λεγε και ο Καραγάτσης ή ζούμε σ' ένα συμβολικό «Σπίτι του Ύπνου» όπως είναι ο τίτλος νεότερου αγγλικού μυθιστορήματος, το οποίο περιγράφει την Αγγλία της Θάτσερ προαναγγέλλοντας τη Βρετανία του Μπλερ. Όπως οι μπούφοι, κοιμόμαστε μακάρια στο κλαδί μας, έστω κι αν αυτό είναι έτοιμο να σπάσει, ναρκωμένοι από τα παραμύθια που τόσο εύκολα και σε τόσο ληθαργικές δόσεις καταναλώνουμε. Είναι κι αυτός ο ζεστός καιρός που βοηθάει το πατροπαράδοτο καλοκαίρι της λήθης, της ραστώνης και της αποκάρωσης των καρπουζιών . Των παντοίων φρούτων που μας προμηθεύουν οι Λωτοφάγοι και Λαιστρυγόνες τελικά. Τρως για να ξεχάσεις και ξεχνάς κοιμώμενος. Αυτή την τελετή του ύπνου, της μακάριας βύθισης στον κόσμο των ονείρων και του εξορκισμού της πραγματικότητας την επικροτούν και την υποβοηθούν ποικίλες δυνάμεις, εξουσίες, τηλε-δημοκρατίες και τηλε-αρχηγοί που υπεραμύνονται του εθνικού μας δικαιώματος στον νήδυμον ύπνο. Προς το συμφέρον τους, βέβαια. Κοιμισμένοι, βλέπετε, βλέπουμε καλύτερα τα προγράμματά τους, γινόμαστε πιο ευχειραγώγητοι, σαν την Sonnambula της γνωστής όπερας, αληθινοί υπνοβάτες του ίδιου μας του βίου, θιασώτες μιας χαρούμενης νύστας, μιας κοιμήσεως, μιας λησμονιάς που καταπραΰνει και βολεύει. Το πολύ πολύ να βαφτίσεις τους εφιάλτες σου «όνειρα» και να ξεμπερδέψεις. Καλά είναι κι έτσι. Με ελάχιστες προσδοκίες κι ακόμη πιο λίγα αιτήματα απ' τον ουρανό. Κοιμήσου και παρήγγειλα (στον πρόεδρο της ΕΡΤ) το νέο πρόγραμμα που θα σε ξυπνήσει και θα σε αναβαθμίσει. Χρόνια σας πολλά, κυρία Παναγιωταρέα μου. Είπα «Θάτσερ» και σας θυμήθηκα.
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΚΟ, ΠΑΝΤΩΣ, που κοιμόμαστε. Το κακό είναι που ενώ κοιμόμαστε, νομίζουμε ότι είμαστε ξύπνιοι και έξυπνοι. Όλα αυτά, βέβαια, ώσπου να φωνήσει ο ρημάδης ο αλέκτωρ. Και τότε δεν αρκούν τα πικρά δάκρυα και η μεταμέλεια της Πέτρας Φον Καντ. Έλα Αλέκτορ! (Πήγα να γράψω «Ακτωρ» από κεκτημένη συνήθεια. Ή Χάνιμπαλ Λέκτορ). Απ' την άλλη, σε μια κοινωνία της ύπνωσης και του λήθαργου η κοιμισμένη παραγωγή γενικά και η ξάγρυπνη ανεργία είναι φυσικά επακόλουθα του υπνωτικού ντελίριου που περιέγραψα πιο πάνω. Το κράτος καθεύδει πάνω στα σκήπτρα της εξουσίας του, νωθρό, υστερόβουλο, άβουλο και παρωχημένο. Κοντά σ' αυτό κοιμάται και η πατρίδα που σήμερα, της Κοιμήσεως, εορτάζει καθ' άπασαν την επικράτειαν με γουρουνόπουλα, πατάτες στο φούρνο, ουζάκια, μπίρες και λοιπά μεσημεριανού ύπνου σημαντικά. Σσσσ! Τουλάχιστον σήμερα μην την ξυπνάτε. Ηρεμήστε και σεις ω βροντώδη μηχανάκια με τους αμήχανους οδηγούς σας και σεβαστείτε τη σιέστα του Έθνους. Στα πόδια της Θεοτόκου έχουν ακουμπήσει τρυφερά τα κεφαλάκια τους, πλάι στο Θείο Βρέφος, οι αρχηγοί των κομμάτων και οι διοικητές των τραπεζών, οι πρόεδροι του ΣΕΒ και του Χρηματιστηρίου, οι ιδιοκτήτες των μιντιακών συγκροτημάτων, οι προσφιλείς μας επικεφαλής των κρατικών καναλιών και κοιμούνται τρυφερά. Η Θεοτόκος τούς χαϊδεύει μητρικά τα καραφλά κρανία που της θυμίζουν κάρες μοναχών στα οστεοφυλάκια του Αγίου Όρους και τους νανουρίζει με τι-ρι-ρεμ, ριρέμ. Κάνουν που δεν κάνουν τίποτε, ας κοιμηθούν λίγο παραπάνω. Ίσως έτσι βοηθήσουν και την πατρίδα περισσότερο. Εξάλλου για μερικούς ανθρώπους τα όνειρά τους είναι η τιμωρία τους.
Ο ΥΠΝΟΣ ΕΧΕΙ ΚΑΤΙ από τη μεταφυσική του θανάτου και την οντολογία της Ανάστασης. Εξάλλου η «Κοίμησις» της Θεοτόκου συνοδεύεται στην εικονογραφία Ανατολής και Δύσης από την «Μετάστασιν». Το θριαμβικό δηλαδή ανέβασμά της στον ουρανό πάνω σε γελαστά σύννεφα και σεβίζοντες αγγέλους. Στην ορθοδοξία μάλιστα η Κοίμηση διατυπώνεται πληθωρικά με τους Αποστόλους που έρχονται να θρηνήσουν εκ περάτων στη Γεθσημανή ή τον ασεβή εκείνον Ιεφωνία που ήθελε -ο κακόφωνος- να ψαύσει την παρθενία της Αειπαρθένου και ρομφαία Κυρίου του έκοψε σύρριζα τα ξερά του όπως θα 'λεγαν με θυμό ο Κόντογλου και ο Πεντζίκης... Όλα αυτά στο κάτω μέρος. Γιατί στο επάνω, αλλά στον ίδιο χωροχρόνο, κυριαρχεί η επιβλητική ενσώματος αποκατάσταση της ταπεινής Μαρίας πλάι στο θρόνο του Υιού της. Τέτοια δικαίωση των φτωχών και καταφρονεμένων κανένας Μαρξ, κανένας Λένιν δεν θα μπορούσαν τόσο χειροπιαστά να φανταστούν. Συνεκτικό στοιχείο όλης της σύνθεσης ο ίδιος ο Χριστός που παραστέκεται πάνω απ' το νεκροκρέβατο της μάνας του κρατώντας μάλιστα μια πλαγγόνα, μια Παναγίτσα αγκαλιά, το σύμβολο της ψυχής της. Άσπιλη, μικρή και σεμνή σαν την ως τώρα πορεία της Ν.Δ., βοήθειά της. Και βοήθειά μας. Χρόνια πολλά!

ON OFF - 14/08/2005


Φύρδην Θέρος


20/7: Ξενάγηση στην έκθεση του Μηνά, Μουσείο Μπενάκη

Ο Αργύρης Φόρτωμας και το γλυπτό του ψάρι στου Μάρκου, Τήνος, 23/7



Η Τρικολίν και η Αριάδνη, Άγιος Ρωμανός, 3/8





Ένα γεγονός παγκόσμιας εμβέλειας το οποίο κατά τα φαινόμενα αδυνατεί να διαχειριστεί επάξια η εγχώρια πνευματική και πολιτική ηγεσία. Το Λύκειο του Αριστοτέλη είναι πλέον επισκέψιμο χάρη στις εξαιρετικές φροντίδες της Γ' Εφορίας Αρχαιοτήτων. Το πρώτο πανεπιστήμιο της Δύσης, αν όχι του κόσμου. Η Περιπατητική Σχολή του μεγάλου Σταγειρίτη είναι δίπλα μας ανάμεσα στο Σαρόγλειο, το Ωδείο του Δεσποτόπουλου και το Παλάτσο της Δουκίσσης που έφτιαξε ο Κλεάνθης. Bingo! Τέσσερα σε ένα. Από τα πιο αισιόδοξα πράγματα που συμβαίνουν σε αυτόν τον τόπο της απαισιοδοξίας. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στους, συνήθως, αφανείς αρχαιολόγους. 5/8.

Αντίθετα με καταθλίβουν σταθερά οι κλούβες των ΜΑΤ στο κέντρο της πόλης. 5/8, στην άδεια Βασ. Σοφίας

Τετάρτη, 30 Ιουλίου 2014

ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΕΝΑ ΜΝΗΜΕΙΟ




“ Αισθάνομαι δίπλα μου την ύπαρξη του Πέτερ και αυτό με ανακουφίζει και με παρηγορεί” 
Οκτώβριος 1916

1914
Ο Μοντερνισμός, η νέα εποχή που θα διέλυε τις κακοδοξίες και τη δυστυχία του παρελθόντος άρχιζε εκκωφαντικά τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα και τροχοδρομούσε αισιόδοξος προς την καρδιά του 20ου αιώνα, γλιστρώντας εύκολα σαν σε χιόνι στα πρώτα του έτη 1901, 1902, 1903, 1904…
Έπειτα, σαν ρουκέτα ετοιμαζόταν να διεμβολίσει το annus mirabilis 1914, όλοι οι οραματιστές συμφωνούσαν σε αυτό,  έχοντας ως πτερύγια επιτάχυνσης το 1910, το 1911, το 1912 και το 1913. Ποτέ άλλοτε η ανθρωπότητα δεν ήταν τόσο κοντά στην αυτοεκπληρούμενη προφητεία της ευτυχίας. Όλα συνέκλιναν σ’ αυτήν: οι επιστήμες, οι τέχνες, οι πρωτοπορίες και οι πρωτοπόροι εκείνου του καιρού: Μαρί Κιουρί, Μαξ Πλανκ, Αϊστάιν, Πικάσο, Ματίς, Απολλιναίρ, Κραίηγκ, Ράινχαρντ, Ταντόρα Ντάνκαν, Αππιά, Αντουάν, Στανισλάφσκι, Τσέχωφ, Τολστόι, Καντίνσκυ, Ντιάνγκιλεφ, Μάλερ, Στράους, Χούσσερλ, Μέγιερχολντ, Μελιές, Σικελιανός, Καβάφης, Μπέκμαν, Ντε Κίρικο, Σατί.. Κανείς δε φανταζόταν πως το βέλος που ριχνόταν με νεανική ορμή προς το μέλλον θα προξενούσε τόσο αίμα, το θρήνο, τόσο θάνατο…

Η γλύπτρια
Η Käthe Kollwitz γεννήθηκε το 1867 στο Καίνιξμπεργκ της Ανατολικής Πρωσίας, πόλη που σήμερα λέγεται Καλίνινγκραντ και ανήκει στη Ρωσία. Σπούδασε καλές τέχνες στο Βερολίνο και άρχισε την παραγωγή των περίφημων χαρακτικών της το 1880. Την επόμενη χρονιά παντρεύτηκε το γιατρό Καρλ Κόλβιτς. To ζευγάρι εγκαταστάθηκε σε μαν εργατική κατοικία του Βόρειου Βερολίνου. Το 1896 γεννιέται ο δεύτερος γιος της Πέτερ. Από το 1898 ως το 1903 διδάσκει διδάσκει σχέδιο και χαρακτική στην καλλιτεχνική σχολή γυναικών του Βερολίνου. Το 1910 έφτιαξε το πρώτο της γλυπτό. Το 1914 ο Peter σκοτώθηκε με τις πρώτες εχθροπραξίες στο μέτωπο της Φλάνδρας. Ο χαμός του τη στιγμάτισε δια βίου και την έσπρωξε στον πασιφισμό και το σοσιαλισμό. Το 1919 η δολοφονία του Karl Liebknecht της ενέπνευσε την ομώνυμη ξυλογραφία. Η φρίκη του πολέμου καταγράφεται έκτοτε σθεναρά στο έργο της. Τον Αύγουστο του 1932 το μνημείο για το γιο της Πέτερ με τον τίτλο “Οι Γονείς” βρίσκει τη θέση του στο γερμανικό στρατιωτικό κοιμητήριο (Deutscher Soldatenfriedhof) στο χωριό Vladslo της Φλάνδρας. Η Κόλβιτς υπήρξε η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα στην Πρωσική Ακαδημία των τεχνών αλλά το 1933 οι Ναζί την απομάκρυναν χαρακτηρίζοντας το έργο της “εκφυλισμένο”.  Το 1940 ο Καρλ Κόλβιτς απεβίωσε. Το 1942 και ο εγγονός της Πέτερ σκοτώθηκε στο ρωσικό μέτωπο σ’ ένα μακάβριο παιχνίδι της Μοίρας. Το 1943 (23 Νοεμβρίου) το σπίτι της στο Βερολίνο βομβαρδίστηκε από τη RAF και η Κέτε μετακινήθηκε στο Moritzburg κοντά στη Δρέσδη. Θα πεθάνει δυο χρόνια αργότερα στις 22 Απριλίου ενώ ο πόλεμος δεν είχε ακόμη τελειώσει. Το μνημείο για τον Πέτερ βρίσκεται στο Γερμανικό στρατιωτικό νεκροταφείo, ανάμεσα στο Ypres, μεσαιωνική πόλη της Φλάνδρας και το χωριό Vladslo. Σε αυτό τάφηκαν οι εκατοντάδες νεκροί των πρώτων μηνών του πολέμου. Αργότερα οι νεκροί δεν αξιώνονταν πολυτελών ταφών. Ανάμεσα στους τάφους είναι και εκείνος του Πέτερ, σπουδαστή από το Βερολίνο που θυσιάστηκε στα 19 του χρόνια. Η Κέτε πληροφορήθηκε το τρομερό νέο στις 30 Οκτωβρίου του 1914. Αμέσως γεννήθηκε η ιδέα ενός μνημείου σε αναπλήρωση της απώλειας: “O νεκρός να κείτεται με τον πατέρα του στο κεφάλι και τη μητέρα του στα πόδια. Χρέος μου να μην ξεχαστεί η θυσία όλων των εθελοντών.” Η γλύπτρια εργάστηκε σε πολλά προσχέδια χωρίς να ικανοποιείται και το 1919 άφησε προσωρινά την κεντρική της ιδέα, χωρίς όμως και να την εγκαταλείπει, όπως σημείωνε στο ημερολόγιό της. Δώδεκα χρόνια αργότερα το γλυπτό ήταν ολοκληρωμένο (Απρίλιος 1931). Αφού εξετέθη στην Εθνική Πινακοθήκη του Βερολίνου.  μεταφέρθηκε και στήθηκε στο Vladslo με την επίβλεψη της, όπου άλλωστε βρίσκεται και σήμερα. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 9.000.000 ένστολοι σκοτώθηκαν στις μάχες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.



Το μνημείο του άγνωστου στρατιώτη Neue Wache (Krieg dem Kriege)
Στην επέτειο θανάτου του γιού της, στις 22 Οκτωβρίου του 1937 η Κόλβιτς έγραφε στο ημερολόγιό της “εργάζομαι σε ένα μικρό γλυπτό με θέμα την Πιετά. Μια μητέρα μεγάλης ηλικίας που έχει το νεκρό της γιο ανάμεσα στα γόνατά της”. Το έργο ολοκληρώθηκε λίγο πριν την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου -πάντοτε ένας πόλεμος- και παρέμεινε στα κατάλοιπα της καλλιτέχνιδας. Το 1993 ο γλύπτης Harald Haacke το μεγέθυνε σε φυσικό μέγεθος και μετά από εντολή του καγκελαρίου Helmut Kohl το τοποθέτησε στο κέντρο του μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη στο Βερολίνο ως αντιπολεμικό κι αντιφασιστικό σύμβολο και ως σημαίνουσα εικόνα της ενοποιημένης Γερμανίας.
Όντως, το μπρούντζινο γλυπτό με την τυλιγμένη στο σάλι της θρηνωδό μάνα που μοιάζει να ξαναβάζει το νεκρό και σε στάση εμβρύου σώμα του γιού πίσω στη μήτρα της, προξενεί τρομαχτική εντύπωση. Τοποθετημένο κάτω από το ανασκευασμένο oculus του νεοκλασικού κτηρίου του Schinkel –χτισμένο αρχικά ως πρωσικό φρούριο στην περίφημη λεωφόρο Unter den Linden το 1816 πλάι στο εξίσου διάσημο (Humboldt Universität)- η αντιπολεμική Πιετά της Κόλβιτς λάμπει στο ημίφως, μοναχική και απόλυτη στο συμπαγή όγκο της, στη συμπαγή της θλίψη. Καθώς πλησιάζεις το γλυπτό, αναγνωρίζεις τις λεπτομέρειες, το πρόσωπο της μάνας με το χέρι στο στόμα -η απόγνωση είναι πάντα βουβή- και το νεκρό προστατευμένο μα και τόσο απροστάτευτο, ανάμεσα στα σκέλη της. Σε μια θέση αποκαλυπτικά, σπαρακτικά άβολη. Οι ώριμες Πιετά του Michelangelo είναι όλες αντρικές. Στις συνθέσεις της Pietà Rondanini, Palestrina και (del Museo) κυριαρχεί ο νεκρός θεός και ένας άνδρας, ο Ιωσήφ, ο μυστικός μαθητής. Κυριαρχεί, τέλος, η απόλυτη εξίσωση του παραλόγου: ένας θνητός προσπαθεί να ανασηκώσει έναν θεό που όμως έχει πεθάνει. Στη σύνθεση της Κόλβιτς, η υπόθεση είναι, πολύ λογικά, αποκλειστικώς γυναικεία. Μπροστά στα μάτια μας ένα αγρίμι που κλαίει σιωπηλά συγκεντρωμένο στον εαυτό του. Που κουκουβίζει ανήμπορο εμπρός στο ακατάλυτο του θανάτου.


Το μωρό
Είναι ο Θάνατος ένα μωρό που κλαίει. 
Πεινάει, τρώει, κοιμάται 
και κλαίει. 
Θηλάζει, σταματάει λίγο  
έπειτα πεινάει πάλι 
και κλαίει. 
Ο θάνατος κοιτάζει τους ανθρώπους στα μάτια 
(αυτοί τον κοιτάνε με τρόμο), 
κοιτάζει τη τόση δυστυχία 
και κλαίει.
Ο θάνατός, ευαίσθητος, λυπάται τους ανθρώπους, 
τους κλείνει τα μάτια 
και κλαίει.


Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Δέντρο" που κυκλοφορεί.

Τετάρτη, 23 Ιουλίου 2014

Τελικό σχόλιο



Όταν δημοσίευσα τις φωτογραφίες από το ρημαγμένο ΕΚΠΑ στην ιστοσελίδα μου, δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα δημιουργούσαν ένα μικρό σάλο (πράγμα που θεωρώ πολύ παρήγορο). Εντέλει η αισθητική ενός χώρου αντανακλά άμεσα στην ποιότητα των λειτουργιών του και αφορά στην στοιχειώδη αξιοπρέπεια όσων τον υπηρετούν.
Συμπέρασμα: όχι άλλη συγκάλυψη, όχι άλλη συνωμοσία, σιωπή, όχι άλλες υπεκφυγές ή υποκρισία στο πανεπιστήμιο που πρέπει να είναι τέμενος και όχι χωματερή ή θλιβερό σκηνικό μιας δήθεν επαναστατικής αφισοκουρελαρίας. Η αισθητική είναι ηθική και η παιδεία εκκινεί από την ιεραρχική μαθητεία και τον αμφίδρομο σεβασμό ανάμεσα στον διδάσκοντα και τον διδασκόμενο. Κάτι που σήμερα ελλείπει δραματικά.




Αγαπητέ κ. Στεφανίδη,

Στις θλιβερές φωτογραφίες από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ, που συνοδεύουν το ενδιαφέρον άρθρο σας, αντιπαραβάλλω δύο πρόσφατες φωτογραφίες από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης (Hauptgebäude, Rämistrasse, Zürich). Έχω φοιτήσει και στα δύο ιδρύματα και λυπάμαι βαθύτατα για την παρακμή της ελληνικής κοινωνίας.

Φιλικά
Ευάγγελος Ζωίδης