Συνολικές προβολές σελίδας

Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου 2015

Επιστολή προς Γ. Μηλιό

HΕίμαστε περήφανοι για τις δημιουργικές μας ασάφειες.
Γιάνης Βαρουφάκης


Ένα πολιτικό κείμενο που δεν υπακούει στις σκοπιμότητες της συγκυρίας, ούτε καλύπτεται πίσω από βολικά ψεύδη, είναι πάντα κέρδος. Αυτό αποκόμισα από την επιστολή Μηλιού. Από την άλλη, ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει και ως εξουσία το μικρό κόμμα που ήταν στα πέτρινα χρόνια. Τόσο από πλευράς προσώπων όσο και από πλευράς ιδεών ή πολιτικής. Η παλιά δημογεροντία του ΣΥΝ (Δραγασάκης, Φλαμπουράρης, Βούτσης, Δρίτσας, Βίτσας, κλπ.), η ΚΝΕ που μεγάλωσε (Λαφαζάνης, Βαλαβάνη, Στρατούλης), οι νηπιογέροντες περί τον Αλέξη (Παππάς, Σακελλαρίδης, Κωνσταντοπούλου) συνεργάζονται με τους πανεπιστημιακούς Σταθάκη, Μπαλτά, Παρασκευόπουλο, Πανούση, Κουράκη, κλπ. για να ασκεί την πολιτική "του" ο εξής ένας: ο Βαρουφάκης, με το ναρκισσισμό, τη νεφελώδη αδολέσχειά του αλλά και την φυσική όχληση που προκαλείται εξ αυτών. Έτσι, η πολιτική εκφυλίζεται σε επικοινωνία, η διαπραγμάτευση σε one man show και τα επιχειρήματα σε simulacres, δηλαδή σε άλλοθι και ομοιώματα για την νομιμοποίηση και τη νομή της εξουσίας. Δηλώνουμε Αριστεροί, πράγμα που μας απαλλάσσει από την υποχρέωση του να είμαστε.
Ο υπερεκτιμημένος κ. Βαρουφάκης κατάφερε μόλις σε δυο εβδομάδες να ακυρώσει ένα ολόκληρο κόμμα, να καταπιεί διαδικασίες και εσωκομματικούς θεσμούς, να λειτουργεί ως l'État c'est moi, μετατρέποντας την πολιτική σε φαντασμαγορία της εξωστρέφειας και του φαίνεσθαι και σε ένα θέατρο στο οποίο ανεβαίνει σταθερά το έργο "Απόψε αυτοσχεδιάζουμε". Ούτε plan A, ούτε plan B, ούτε οικονομικά στοιχεία, ούτε όροι διαπραγμάτευσης, παρά μόνο πόζες που ταιριάζουν σε γιάπηδες και "ρόλοι" αντί επιχειρηματολογίας. "Ετσι είναι, αν έτσι νομίζετε", "Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα", και πάνω απ´ όλα "Ερρίκος Δ´" στον οποίο προς θεού μην αποκαλύψετε πως δεν είναι βασιλιάς αλλά απλώς ο τρελός σε ένα παιχνίδι που μοιάζει με σκάκι αλλά δεν είναι. 
Έτσι, συγκρουόμενοι με τους πάντες και εξοργίζοντας ακόμα και τους συμμάχους μας, κερδίσαμε, σαν Αμερικανάκια, ένα καινούριο μνημόνιο, χωρίς όμως τα λεφτά που εξασφάλιζαν παράλληλα οι δεξιές κυβερνήσεις και μετονομάσαμε για τα εγχώρια Αμερικανάκια την Τρόικα σε "Θεσμούς" και τη νέα σύμβαση σε "Γέφυρα". Φιλοδοξούμε μάλιστα να μην τη ψηφίσουμε στο κοινοβούλιο σε μιαν επίδειξη δημοκρατικού αυταρχισμού. Αντί να πούμε  τις δυσάρεστες αλήθειες και να αναλάβουμε το κόστος τους, καλυπτόμαστε -νομίζουμε- πίσω από βολικά επικοινωνιακά ψεύδη. Αυτό όμως δεν είναι Αριστερά. Όπως δεν είναι Αριστερά να καταψηφίζεις τον Δήμα για να υπερψηφίσεις τον Πάκη συγκρουόμενος με το συντριπτικό λαϊκό αίσθημα. Χωρίς μέθοδο, ανάλυση, στρατηγική, ιδεολογία, δεν υπάρχει Αριστερά, υπάρχει απλώς διεκπεραίωση εξουσίας, μικροπολιτική όπως όπως και τακτοποίηση στελεχών. 
Προσωπικά δε μ´ενοχλεί η κυβίστηση, ιδιαίτερα όταν είναι αναπόφευκτη. Μ´ενοχλούν όμως ο μαξιμαλισμός πριν και η άρνηση της πραγματικότητας μετά. Μ´ ενοχλεί ο υφέρπων λαϊκισμός που κραυγάζει πως "Το ΠΑΣΟΚ είναι δω", μεταλλαγμένο. Δεν μου ταιριάζει επίσης η βάφτιση του κρέατος σε ιχθύ στην οποία προέβαιναν οι καλόγεροι του Μεσαιώνα και που συνεχίζουν ακόμα μερικοί ιερείς του Μεταμοντέρνου. Όπως δεν με κάλυπτε -και αυτό φαίνεται από τα κείμενα μου- ο νέος υποκριτικός διχασμός ανάμεσα σε μνημονιακούς και αντιμνημονιακούς στον οποίο μονόπαντα στηρίχθηκε η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ στο δρόμο προς την εξουσία. Το μνημόνιο δεν είναι  ο δαίμονας της ευκολίας μας, αλλά το αναγκαίο κακό που η ίδια η χώρα επέλεξε για να υπερβεί την χρεοκοπία. Και τώρα παίζουμε τους τουρίστες που πέσανε από τον Άρη. Αυτά δεν ειναι σοβαρά πράγματα και το χειρότερο δεν είναι χωρίς κόστος. 

Προβλήματα της χώρας είναι η έλλειψη παραγωγικότητας, η αποβιομηχάνιση, η θηριώδης ανεργία, το αναποτελεσματικό δημόσιο, η υπερσυνταξιοδότηση, η αργομισθία, η έλλειψη επενδύσεων, η κατεδάφιση της παιδείας. Επ´ αυτών περιμένω να ακούσω κάτι αληθινά αριστερό αντί της κριτικής στα πειραματικά σχολεία, της κατεδάφισης οποιουδήποτε μέτρου προωθούσε το Ancient Régime και η προσφυγή, ξανά, και μάλιστα με ιταμό τρόπο, στη "Καλοσύνη των ξένων".   

ΥΓ. 1 Ρε παιδιά, ξέρει κανείς τη δουλειά; Γιατί, φοβάμαι πως από του κυνικούς επαγγελματίες της ΝΔ-ΠΑΣΟΚ πέσαμε στους κυνικούς ερασιτέχνες του ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

ΥΓ. 2 Πρόεδρε, επαναλαμβάνω, ξέρει κανείς τη δουλειά από τους υπουργούς σου; Με τους θεατρινισμούς και μόνο του Βαρουφάκη δεν μαζεύονται οι φόροι ούτε ενεργοποιούνται οι επενδύσεις. Ένα μήνα μετά, η Αριστερή διακυβέρνηση δεν έχει κάνει τίποτε το αληθινά αριστερό πλην ίσως  των ευρημάτων επικοινωνίας. 

ΥΓ. 3 Τα καμένα αυτοκίνητα και τα σπασμένα μαγαζιά γύρω από το Πολυτεχνείο αποδεικνύουν πως ακόμα κάποιοι θεωρούν το αντικοινωνικό μίσος και τον κομπλεξισμό ως πράξεις επαναστατικές και τον αστυνομικό στη γωνία ως ταξικό εχθρό .Όσο κάποιοι άρρωστοι αναστατώνουν κάθε τρεις και λίγο τη ζωή στο κέντρο, τόσο η δημοκρατία μας θα είναι ανάπηρη και οι Αριστεροί διαχειριστές της απλώς υποκριτές. 

ΥΓ. 4 Τη συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ κονιορτοποίησε ο ΣΥΡΙΖΑ. Τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ θα τη ρίξει μόνος του ο ΣΥΡΙΖΑ. Ο πρόεδρος Πάκης απλώς θα θεάται. Όπως τότε με τη Κανέλλη...

ΥΓ. 5 Ο Βαρ. Ούφο έδωσε βαρυσήμαντες συνέντευξεις στους Παπαδάκη-Αυτιά. "Δείξε μου τους φίλους σου να σου πω ποιος είσαι."

Τετάρτη, 18 Φεβρουαρίου 2015

Τρία αινίγματα

1) Ξεχειλίζει από κακία και συμπλέγματα, θεωρεί τον εαυτό του ανώτερο και για αυτό νομίζει πως  δικαιούται να προσβάλλει ή να υποτιμά τους συνομιλητές του. Από την άλλη πιστεύει ότι ενσαρκώνει (sic) την ευρωπαΐκή ενότητα! Τσακάλι, θως, ύαινα, εκδικητικός, ειρωνικός, μισαλλόδοξος, ο πλέον ακατάλληλος στην Ευρώπη της κρίσης, μας βλέπει σαν κόκκινο πανί. Η ολοκληρωτική μας εξουθένωση αποτελεί για αυτόν υπαρξιακή ανάγκη. Ανήκει σε μια πατρίδα που δεν διδάσκεται από την ιστορία και που έχει παίξει την Ευρώπη στα ζάρια. Πάνω από μια φορά. Ίσως για αυτό μας αποκαλεί "τζογαδόρους". Τι είναι;

2) Στόμφακας, οιηματίας, ταώς, ψιττακός, ψώνιο, φουσκωμένος διάνος, παγώνι, νάρκισσος, ξερόλας, τσογλανογιάπης, Αριστερός του Κολωνακίου, χαριτωμένος παρόλαυτα και επιπόλαιος, υποτιμά όλους τους υπόλοιπους και διακατέχεται από το "σύνδρομο Βενιζέλου". Τουτέστιν, δες πόσο έξυπνος είμαι εγώ και πόσο βλαξ είσαι εσύ. Καλός ως επικοινωνιακό παράδοξο στην εποχή της έκλειψης των μεγεθών αλλά για τόσο κρίσιμες διαπραγματεύσεις; Εντέλει επικίνδυνος ως κουτοπόνηρος. Τι είναι;

3) 865'000 ρουσφέτια σε τρία χρόνια, χρυσή μετριότητα, γλυκερός, φαύλος, φαυλεπίφαυλος, ασπρομάλλης αλλά όχι σοφός, κλασικός εκπρόσωπος του κομματικού κατεστημένου και της διαπλοκής, αντλεί τον λόγο ύπαρξης του από το περιβάλλον Καραμανλή, μαιτρ της επιβίωσης, κότα και χαμαιλέων, ψευτο-σύμβολο ενός τόπου που αργοκαίει σταθερά τα σύμβολα του, ενώ το σύστημα αναπαράγει χωρίς αιδώ τον εαυτό του. Τι είναι;

Βιβλιογραφία : J.T. Whistler, The Gentle Art of Making Ennemies (εξαιρετικός λίβελος εναντίον του John Ruskin, 1890).

ΥΓ. Αν δεν απατώμαι, η κυρία Γιαννάκου και στη κεντροδεξιά ανήκει και από την Ευρώπη είναι αποδεκτή και χαρακτηρίζεται από ανεπίληπτο πολιτικό βίο και είναι γυναίκα.

ΥΥΓ. Τώρα κατάλαβα τι είναι η θεωρία των παιγνίων: να υποτιμάς τον αντίπαλό σου την πλέον ακατάλληλη στιγμή.

Κυριακή, 15 Φεβρουαρίου 2015

Η Παναγία της Αριστεράς



Επιμένουμε. Η υποψηφιότητα Αβραμόπουλου ενοχλεί και αισθητικά και πολιτικά σχεδόν το το σύνολο της κοινής γνώμης. Κυρίως γιατί άρχισαν να πιστεύουν τόσο οι αριστεροί όσο κι οι δεξιοί σε ένα νέο ξεκίνημα και στην καταδίκη της συμψηφιστικής νοοτροπίας του παρελθόντος. Τα φαντάσματα, οι προσκυνημένοι, οργανικοί διανοούμενοι δεν επιτρέπεται να δικαιώνονται εξακολουθητικά λες και δεν έχει τίποτε αλλάξει. Δικαιούμαστε άλλα πρόσωπα, άλλη νοοτροπία και κυρίως άλλα πρότυπα. Οι γελοίοι σταρ της εξωνημένης μηντιοκρατίας (μετριοκρατίας) ας μην επιβιώσουν και στην εποχή της Αριστεράς. Το δήθεν, το φαίνεσθαι και το κιτς που από καθέδρας λαϊκισμού εκπροσωπούν η Λαμπράκη-Πλάκα, ο Πρετεντέρης, η Αρβελέρ, ο Μπακουνάκης, το ολέθριο δίδυμο της ΕΡΤ ας μην έχουν ρόλο και στο νέο έργο που φιλοδοξεί να ανεβάσει η Αριστερά για τον τόπο. Η Παναγία να βάλει το χέρι της (του Τσίπρα και της μονής Ιβήρων). À propos ακούω με τρόμο πως το δίδυμο Μπράμου-Σπυρόπουλου, που έχει συνδεθεί με το πιο σκοτεινό παρελθόν της αμαρτωλής κρατικής τηλοψίας, φιλοδοξεί να επιστρέψει! (Η ΔΗΜΑΡ του Μαλέλη ας πάει από κει που ήρθε). Ο μη γένοιτο Παναγία της Αριστεράς, μητέρα των περιθωριακών των φυλακισμένων, των κυνηγημένων και των μεταναστών. Η Αριστερά οφείλει να εμπιστευτεί νέα πρόσωπα που κομίζουν νέο ύφος. Πρέπει να εκπροσωπούμε το μέλλον έστω και αν δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει πλήρως ακόμα. Επαγγελματίες της Αριστεράς ή της Δεξιάς τύπου Μπίστη, Ψαριανού ή Αβραμόπουλου αποτελούν κακό παράδειγμα για τη νεολαία που μας εμπιστεύεται και μας πιστεύει. Ακόμη...

Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου 2015

Η μύτη του Αντώνη Σαμαρά και το συνάχι μου

 

We cannot revive old factions
We cannot restore old policies
Or follow an antique drum.
T.S. Eliot

Ο Αντώνης Σαμαράς δικαιώθηκε! Κάτι έχει αλλάξει αληθινά στον τόπο, το μυρίζομαι ακόμα και εγώ που είμαι αιωνίως συναχωμένος. Μόλις μιας εβδομάδας κυβέρνηση  o ΣΥΡΙΖΑ, και παρά την απειρία ή και την αμηχανία μερικών μελών του, κατάφερε να ταρακουνήσει έναν ολόκληρο τόπο από τον πιο παθητικό λήθαργο και την πλέον διαλυτική μοιρολατρία. Η θεωρία του υποχρεωτικού μονόδρομου κατέρρευσε εν μια νυκτί και η Ελλάδα επιχειρεί πλέον να ξαναμπεί σε τροχιά ιστορίας. Η "παλαβή" Αριστερά  και ο "ανεύθυνος" αρχηγός της, όπως σταθερά μας ήθελαν τα συστημικά μήντια, απέδειξαν ότι διαθέτουν πολύ περισσότερο κύρος από τους "έμπειρους" εκπροσώπους των δυο κομμάτων εξουσίας που επί δεκαετίες μονοπωλούσαν την εξουσία. Η διαπραγμάτευση που σε λίγο κορυφώνεται δεν είναι ούτε εύκολη ούτε είναι αυτονόητα τα αποτελέσματα της. Για να μην υπάρξει σύγκρουση πρέπει να γίνουν αμοιβαίες υποχωρήσεις, και εν πολλοίς επώδυνοι – και όχι μόνο για εμάς- συμψηφισμοί. Ένα όμως είναι σίγουρο: οι βασικές επιλογές της πολιτικής του Βερολίνου και των Βρυξελλών αναθεωρούνται, η δεξιά εμμονή των Μέρκελ- Σόιμπλε στη μονόπλευρη λιτότητα και το ψυχροπολεμικό, συγκρουσιακό μοντέλο Βορρά-Νότου τίθενται υπό κριτική αλλά και υπό αμφισβήτηση από το σύνολο των προοδευτικών δυνάμεων της Γηραιάς ηπείρου. Και αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό, ασχέτως του τελικού αποτελέσματος. Η χώρα μας επιτέλους διαπραγματεύεται καθιστώντας το ελληνικό πρόβλημα διεθνές ζήτημα. Πέντε χρόνια μνημονίου απέδειξαν πως ούτε η ανάπτυξη ήρθε ούτε η ανθρωπιστική κρίση απεφεύχθη. Αποδείχθηκε τέλος, πως οι κεντρικές επιλογές του Βερολίνου είναι λανθασμένες όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την υπόλοιπη Ευρώπη ενώ η πεισματική άρνηση της γερμανικής κυβέρνησης να το παραδεχτεί οφείλεται απλώς σε μιαν ξεπερασμένη αντίληψη περί γοήτρου. Τόσο απλά... Τη στιγμή αυτή η ιστορία μας κοιτάει και αυτό δεν συνιστά ψευδοπατριωτική φαντασίωση. Η Αριστερά, παρά τις αδυναμίες της ψάχνει έναν δρόμο ελπίδας. 
Γράφαμε παλιότερα πως ο ΣΥΡΙΖΑ διαθέτει σωστή πολιτική αλλά λανθασμένες στρατηγικές. Μιας εβδομάδας διακυβέρνηση αποδεικνύει πως και οι στρατηγικές που εφαρμόζονται είναι οι ενδεδειγμένες. Ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί είδαν σε πέντε μέρες όσους πολιτικούς ηγέτες δεν είδε το δίδυμο Σαμαρά- Βενιζέλου τα προηγούμενα δυόμιση χρόνια. Το πιο σπουδαίο είναι η ανάταση ενός ολόκληρου κόσμου και η ανακούφιση που εκφράζουν παντού ψηφοφόροι και μη της κυβέρνησης. Κυρίως επειδή επιδιώκεται η επανάκτηση της χαμένης ισορροπίας και η απόσειση από τους ώμους μας μιας σκηνοθετημένης ενοχής που μας ξεπερνάει. Οι "τεμπέληδες" και οι "αμαρτωλοί" δεν έγιναν ξαφνικά "άγγελοι", έπαψαν όμως να είναι γονατισμένοι. Το ρίσκο της κυβέρνησης είναι τεράστιο άλλο τόσο όμως είναι και αναγκαίο, ως παράδειγμα όχι μόνο για το εξωτερικό αλλά και για το εσωτερικό. Εφόσον ο κυρίαρχος επί χρόνια λαϊκισμός και ο αυτάδελφος του ατομικισμός είχαν μετατρέψει το κοινωνικό σύνολο σε αυτάρεσκες όσο και ψοφοδεείς μονάδες με την μικροαστική αντίληψη να θριαμβεύει και την έλλειψη αλληλεγγύης να κυριαρχεί. Τώρα αισθάνομαι πως κάτι αλλάζει, το χιόνι μοιάζει να μας αποκαθαίρει από χρόνιες αβελτηρίες  και ιδεολογικά ατοπήματα, το μυρίζομαι και εγώ παρά τη συναχωμένη μου μύτη.

Υ.Γ. 1​ Η Ελλάδα, αν και στραγγαλισμένη, επί πέντε χρόνια εφαρμόζει πιστά το μνημόνιο, γεγονός που επέτρεψε στην «χρηματοδότρια» μας Γερμανία να κερδίσει από το εγχώριο δράμα μας περισσότερο από ενάμιση δις ευρώ. Ας το έχουν αυτό υπόψη οι αμύντορες του κυρίου Σόιμπλε του ανθρώπου με το γυάλινο βλέμμα που ενεργεί εκδικητικά και τιμωρητικά όχι ως πολιτικός αλλά ως επικεφαλής κάποιας σκοταδιστικής ιεράς εξέτασης. Και να σκεφτεί κανείς πως έχει διαδεχτεί στο τιμόνι της Ευρώπης πολιτικούς όπως ο Βίλλυ Μπράντ,ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ, ο Φρανσουά Μιτεράν, ο Ούλοφ Πάλμε, ο Βαλερύ Ζισκάρ ντ´Εστεν, ο Ζακ Ντελόρ, ο Χέλμουτ Σμίτ, ο Φελίπε Γκονζάλες, κ.α. Δεξιοί και αριστεροί πολιτικοί συνέκλιναν στο όραμα της ενωμένης Ευρώπης χρησιμοποιώντας ισόρροπα μείγματα ρεαλισμού και φαντασίας. Πρόκειται για αυτο το υλικό που απαρνιέται σήμερα ο εργαλειακός λόγος του Βερολίνου. 
Υ.Γ. 2  Ο καινούργιος αέρας πρέπει να φέρει νέα πρόσωπα στις δημόσιες θέσεις όχι από διάθεση ρεβανσισμού αλλά από λόγους αξιοκρατίας. Ας μη ξεχνάμε ότι υπήρξαν δεκάδες, εκατοντάδες οι αποκλεισμένοι από τα κέντρα αποφάσεων ή το προνομιακό βήμα των συστημικών ΜΜΕ ή της κρατικής τηλεόρασης επειδή απλώς δεν ήταν γονατισμένοι και δεν αναπαρήγαγαν τον κυρίαρχο λόγο της εξουσίας. Η νέα ΕΡΤ ας μη γίνει φέουδο συνδικαλιστών αλλά πολύτιμο εργαλείο παιδείας. Από την άλλη πλευρά εκατοντάδες ήσαν οι οργανικοί διανοούμενοι που μονοπωλούσαν σταθερά θέσεις και αξιώματα παρά τις κυβερνητικές αλλαγές μόνο και μόνο επειδή συγκατένευαν με την διακοσμητική φλυαρία τους στην εκκωφαντική σιωπή των αμνών που κυριαρχούσε στο πολιτιστικό πεδίο. Γεροντοκρατία και αναξιοκρατία, "ημέτεροι", τα ίδια και τα ίδια πρόσωπα που εναλλάσσονται από την μία θέση στην άλλη ακριβώς για να μην αλλάξει τίποτα. Φτάνει πια.
Υ.Γ. 3  Μιλώντας για αξιοκρατία και αριστεία είναι λάθος η κατάργηση των πρότυπων σχολείων. Είμαι γιος εργάτη από τα Ταμπούρια του Πειραιά και τελείωσα την Ιωνίδειο σχολή δίπλα σε γιούς και άλλων εργατών ή αστών. Στη τάξη μου χωρούσαν ο Σάκης Μπουλάς, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ Θανάσης Παφίλης, οι καθηγητές της Νομικής Μιχάλης Σπουρδαλάκης και Χρίστος Μυλωνόπουλος, ο πρέσβης, Γιώργος Πουκαμισάς, ο ποιητής-διπλωμάτης Γιώργος Βέης, ο δήμαρχος  Νίκαιας-Ρέντη Γιώργος Ιωακειμίδης, ο ωκεανολόγος Σπύρος Σταυρακάκης, ο ιστορικός Βαγγέλης Φιλίππου, κ.α.  Τα πρότυπα σχολεία λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για την υπόλοιπη εκπαίδευση και δεν αποτελούν ελιτισμό. Αντίθετα, λαϊκισμός είναι η κατάργηση τους (όπως εξάλλου και η επιστροφή των "αιώνιων" φοιτητών). Ή, η υπόθαλψη της υποκουλτούρας των καταλήψεων και του κομματισμού στα ΑΕΙ και ΤΕΙ. Αμφότερα πρέπει να συμμαζευτούν χωρικά, να εξορθολογιστούν οικονομικά και να αναβαθμιστούν ποιοτικά, με νέες πρωτοποριακές ιδέες. Στη συνείδηση μου, η Αριστερά είναι ταυτισμένη με την πρόοδο όχι την οπισθοδρόμηση, αριστερό είναι το διαρκώς νέο και το ρηξικέλευθο και όχι βέβαια η εμμονή σε παλαιοαριστερά συνθήματα που αντανακλούσαν άλλες εποχές και άλλες νοοτροπίες. Η ιδεοληπτική πεπατημένη δεν υπήρξε ποτέ συνταγή επιτυχίας.
Υ.Γ. 4  Αν απαλλάξουμε τα μουσεία μας από την γραφειοκρατική καθήλωση και τα φθαρμένα και πολυχρησιμοποιημένα πρόσωπα, θα απελευθερώσουμε ένα έμψυχο δυναμικό που μπορεί να κάνει τη διαφορά. Η πολιτεία οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες της και να μην τις παραχωρεί σε ιδιώτες ή σε οικονομικά τραστ. Η φαντασμαγορία και το κιτς δεν ίσαν ποτέ ενδείξεις πολιτισμού. Ας κάνουμε τη διαφορά, χωρίς επιπλέον χρήματα, αλλά με περισσότερες ιδέες. 
Υ.Γ. 5 Όπως το είπε ο ποιητής, ας μην ακολουθήσουμε το παλιό, ξεθυμασμένο τύμπανο. 


Τρίτη, 10 Φεβρουαρίου 2015

Tintoretto – Τζαγκαρόλας – Picasso

Πρόγευση αυριανού μαθήματος στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο


Προσέξτε στους ανωτέρω πίνακες έναν άνισο όσο και ιδιότυπο διάλογο: Ο μικρός δημιουργός αντιγράφει το μεγάλο και η περιφέρεια το κέντρο. Ή, για να μιλήσουμε με μεταμοντέρνα ορολογία, η αποικία τη μητρόπολη. Στην εικόνα της Εθνικής Πινακοθήκης, ο κρητικός ιερέας Στέφανος Τζαγκαρόλας, ντεκουπάρει και ενσωματώνει στη σύνθεσή του τη φιγούρα της γυναίκας με το μωρό και του γονατισμένου ποιμένα με το ραβδί που “δανείστηκε” από τον πασίγνωστο πίνακα “Το Θαύμα του Αγίου Μάρκου” του βενετσιάνου μαίτρ, Tintoretto. (Δες σχετικά στα βιβλία μου “Ελληνομουσείον, Επτά αιώνες ελληνικής ζωγραφικής, β' έκδοση, τόμος Α, σ. 114, και “Μια ιστορία της ζωγραφικής”, στ' έκδοση, σ. 208) 
Πρόκειται για μια ιστορία που έλεγα συχνά όταν ξεναγούσα στην Εθνική Πινακοθήκη πριν αρχίσει ο υπερδεκαετής παραμερισμός και η υποχρεωτική μου αργομισθία. Όπως επίσης αναφερόμουν στην προφανή πλαστότητα ή τουλάχιστον ημιαυθεντικότητα της “Συναυλίας των Αγγέλων”, δηλαδή του πίνακα ο οποίος φτάχτηκε περισσότερο από τον υιό Γκρέκο και λιγότερο από τον πατέρα. Το φωνάζαμε ήδη απ' τη δεκαετία του '80 μέσα από το περιοδικό “ΣΥΝ” μαζί με τους αείμνηστους ζωγράφους Θ. Πάντο και Ν. Κεσσανλή -ο τελευταίος αποκαλούσε το έργο “μακιγιαρισμένο”- αλλά προσκρούαμε τότε στην “πατριωτική” αδιαλλαξία των ανίδεων “ειδικών”. Πρόκειται για ιστορικούς της τέχνης που αγαπούν περισσότερο την ιδεοληψία τους παρά τα ίδια τα έργα. Έτσι, για παράδειγμα, επιτίθενται στην εξαιρετική έκθεση του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου “Ο Θεοτοκόπουλος πριν το Γκρέκο” επειδή επιχειρηματολογεί πειστικά ως προς το εξής αυταπόδεικτο. Δηλαδή τη μεταβυζαντινή παιδεία του Δομήνικου. Έπρεπε να μιλήσει ο ειδικός του Prado, Alvarez-Lopera, και να μεταθέσει την ημερομηνία περάτωσης της “Συναυλίας” οχτώ ολόκληρα χρόνια μετά από το θάνατο του Γκρέκο (1610-1622) για να σιωπήσουν οι εγχώριοι φωστήρες. Τα γράφω όλα αυτά όχι από ρεβανσισμό αλλά γιατί οφείλουμε να ξαναστήσουμε σωστά την Εθνική Πινακοθήκη χωρίς πατριδοκαπηλικές αφέλειες ή μηντιακούς αρχοντοχωριατισμούς. Και να ξαναδώσουμε στην τοπική μας ιστορία και το ιδεολογικό της βάθος και την αισθητική της αξιοπρέπεια. 
Δεν θα διστάζουμε, τέλος, να υπενθυμίζουμε με κάθε ευκαιρία, την απώλεια του μοναδικού Πικάσο της Εθνικής Πινακοθήκης, από τη στιγμή που δεν έχουμε κανένα νεότερο σχετικά με τη θρασύτατη αυτή κλοπή. Υπάρχει κάποια εξέλιξη; Τι λέει επ' αυτού η πολυπράγμων, επί 25 χρόνια, διευθύντρια  κυρία Πλάκα; Μερικές φορές η σιωπή δεν είναι χρυσός αλλά ταφόπλακα. Είναι τελικά κωμικοτραγικό: Η κυρία Λαμπράκη (Πλάκα) δεν γουστάρει τη μοντέρνα τέχνη, γι αυτό και είχε επί δυο δεκαετίες τον Πικάσο μαζί με τον Ματίς και τον Μοντριάν στα υπόγεια της Πινακοθήκης. Και όταν εδέησε να τον εκθέσει μια και μόνη φορά, δίπλα στους νεοακαδημαϊκούς ευνοούμενούς της, τον παρουσίασε χωρίς καν πλαίσιο ασφαλείας! Ο Πικάσο όταν τον έστειλε στην Ελλάδα, έγραψε χαρακτηριστικά: “Για τον Αγωνιζόμενο Ελληνικό Λαό”.


Και, ω της απύθμενης επιπολαιότητας και του ασύγγνωστου αντιεπαγγελματισμού, τον κρέμασε από το αρχικό του σύρμα, χωρίς κανένα άλλο μέτρο προστασίας ή ασφάλειας, σαν να κρεμούσε τον τελευταίο ευνοούμενό της απόφοιτο της ΑΣΚΤ. Κι όλα αυτά μόλις πέντε μέτρα από την είσοδο της Πινακοθήκης, ώστε να μην χρειάζεται καν το νυχτερινό ριφιφί. Έπειτα διεκήρυττε urbi et orbi ότι έκλεψαν τον πίνακα για να την υπονομεύσουν! Επί θητείας της το ίδρυμα όζει μικροαστισμού και κουτοπονηριάς αλλά και περιθωριοποίησης και κυνηγητού κάθε αντίθετης φωνής. Συν βεβαίως τα αγιολογικά προτρέτα της διεύθυνσης που φιλοτεχνούσε κάθε τρεις και λίγο ο ΔΟΛ. Ελπίζω η αειθαλής διευθύντρια, που διορίστηκε επί Μητσοτάκη, το μακρινό 91 και εμεγαλύνθη επί Βενιζέλου,  να διευκολύνει τη νέα κυβέρνηση υποβάλλοντας την παραίτησή της ώστε η τελευταία να προχωρήσει στην ανανέωση της Πινακοθήκης προκηρύσσοντας με αξιοκρατικά κριτήρια τη θέση της διεύθυνσης. Όπως έκανε πρόσφατα το Μουσείο Μπενάκη αλλά όχι και το ΥΠΠΟ επί προηγουμένων κυβερνήσεων ως προς τα κρατικά μουσεία τέχνης της χώρας. Καιρός για μια νέα αρχή, νέα πρόσωπα, νέες ιδέες...

Βίοι παράλληλοι

 Εγκαίνια έκθεσης Βίοι Παράλληλοι: Με ιδιαίτερη επιτυχία έγιναν τα εγκαίνια στις 4 Φεβρουαρίου, στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων, της έκθεσης «Βίοι Παράλληλοι» της Εταιρείας Συγγραφέων. Πενήντα «διφυείς» συγγραφείς, που εκτός από τον λόγο διακονούν παράλληλα και άλλες μορφές τέχνης με συνέπεια και αφοσίωση, εκθέτουν έργα και παρουσιάζουν δείγματα της παράλληλης αυτής δουλειάς τους. Ξεκινώντας από μια ιδέα του Προέδρου της Εταιρείας Δημήτρη Καλοκύρη - που την είχε συζητήσει με τον Κώστα Λαχά, στη μνήμη του οποίου είναι αφιερωμένη η έκθεση - το εγχείρημα υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τα μέλη της Εταιρείας Ηρώ Νικοπούλου, Γιάννη Στεφανάκι και Μάνο Στεφανίδη. Το πολυπληθές κοινό που είχε συγκεντρωθεί στο ιστορικό κτήριο, πρώην ΕΑΤ-ΕΣΑ και σήμερα εκθεσιακό χώρο του ΟΠΑΝΔΑ (Οργανισμός Πολιτισμούς, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων), χαιρέτισαν ο πρόεδρος και μέλη της οργανωτικής επιτροπής, ενώ εκ μέρους του Δημάρχου Αθηναίων η πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Νέλλη Παπαχελά και ο Πρόεδρος του ΟΠΑΝΔΑ, που είναι συνδιοργανωτής της έκθεσης, Χρήστος Τεντόμας. Η έκθεση, που φιλοξενεί μεταξύ άλλων έργα του Εγγονόπουλου, του Ελύτη, του Αναγνωστάκη και του Καρούζου, θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 18 Φεβρουαρίου.

Το αυτί κάτω δεξιά ανήκει στον Σιώτη
Τα έργα δεξιά ανήκουν στον πρόσφατα χαμένο θυμόσοφο εκ Θεσσαλονίκης Κ. Λαχά

Προσθήκη λεζάντας

Ο Πρόεδρος! (πίσω του κολλάζ του Ελύτη)




ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ * ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ

Η Εταιρεία Συγγραφέων
σάς προσκαλεί
την Πέμπτη, 12 Φεβρουαρίου 2015, στις 19.00
στο Κέντρο Τεχνών - Πάρκο Ελευθερίας
(Βασιλίσσης Σοφίας, πίσω από το άγαλμα του Ελευθερίου Βενιζέλου)
-στο πλαίσιο της Έκθεσης-Πολυθέαμα: «Βίοι Παράλληλοι»-
σε μια μουσικοποιητική βραδιά αφιερωμένη στον
Γιάννη Πατίλη

* * *
Τραγούδια του Γιάννη Πατίλη της δεκαετίας του ’60
θα ερμηνεύσουν οι μουσικοί:
Δημήτρης Βαρελόπουλος (ακουστική κιθάρα τραγούδι)
Iωάννα Κάππου (τραγούδι)
Aλέξανδρος Καψοκαβάδης (κλασική κιθάρα & τραγούδι)

* * *
Ο συνθέτης Χάρης Βρόντος
θα παρουσιάσει έργα του σε ποίηση του Γιάννη Πατίλη.
Συμμετέχουν οι μουσικοί:
Χρήστος Γκίνος (κλαρινέτο)
Τίτος Γουβέλης (πιάνο)
Μάιρα Μηλολιδάκη (σοπράνο)
Κλαίρ Ντεμελενάρ (βιολοντσέλο)

* * *
Ποιήματά του θα διαβάσει
ο Γιάννης Πατίλης

-είσοδος ελεύθερη-


Δευτέρα, 9 Φεβρουαρίου 2015

Éloge de la cravate grecque

ou  Le symbolisme politique d'un fétiche

Pavlos, Chemise, technique mixte, 1978



J´adore les cravates.  Peut-être est-ce la raison  pour laquelle j'aime tant le style de monsieur Dimitris Avramopoulos, ex-vice président du gouvernement de droite d' Antonis Samaras et actuellement membre grec à la commission européenne. L'homme qui a transformé la cravate gris-argent en argument politique majeur. Et je me demande: Comment ce monsieur "Rien-du-Tout", comme on l'appelle en Grèce, réussit-il si bien quand il s'agit de cravates? Avec de telles qualifications peut-il se hisser jusqu'à ce que la présidence de la République Hellénique. Que dis-je? Jusqu'à la présidence de l'UE et même plus haut ...
Je me souviens de mon père essayant de m'apprendre à faire un noeud de cravate réussi. Un nœud en forme de triangle équilatéral. Tout un rituel pour atteindre précision et sensibilité. Mon père était un ouvrier. Il portait un bleu de travail et ses gros doigts étaient continuellement dans la graisse. Il portait une cravate pour chaque occasion officielle, comme tous ses semblables d'ailleurs, pour la promenade du dimanche, à l'église, lors des visites chez des amis et des parents, lors des mariages ou des enterrements. Avec une chemise blanche qui brillait de propreté et son éternel costume de mariage noir qui sentait un peu la naphtaline ou le vinaigre. Ce même costume qui fut transformé à ma taille, pour moi, le fils aîné, pour mon seizième anniversaire, mais ceci est une autre histoire. Durant les inoubliables autant qu'amères années 60, les ouvriers portaient la cravate avec fierté et dignité à des événements officiels, tout comme des chanteurs populaires sur scène. Je me souviens  des cravates, avec épingle en or, de Kazantzidis et Bithikotsis notamment, tous deux chanteurs de Mikis Theodorakis. Mon père me disait que les vrais mecs se distinguent par leurs chaussures bien cirées, le pli de leur pantalon, une chemise propre et une cravate bien nouée. Le dimanche,donc, les ouvriers portaient avec obstination et une profonde fierté les habits des patrons.
Je crois que le premier à avoir ôté sa cravate fut George Zambetas, soliste de Mikis, dans les club de bouzouki sous la dictature, bien avant Andreas Papandreou, le maître de la démagogie. C'était l'époque où le paraître tenait le haut du pavé et où le populisme prenait son essor dans toute sa majesté. La cravate, donc, fut d'abord portée par les mercenaires Croates de Louis XIII (d'où le mot "cravate"), puis le foulard rouge au cou des révolutionnaires français pour passer ensuite autour du col de la chemise quand les sans-culottes s'embourgeoisèrent. Depuis lors, elle s'identifie à la grande bourgeoisie, l'élite et la bureaucratie du pouvoir. Ainsi, il était obligatoire, il n'y a pas si longtemps, pour les fonctionnaires de porter cravate et protège-manches alors que les soldats de l'armée grecque portent obligatoirement la cravate kaki (sic).
Personnellement, je déteste toute sorte d'uniforme. C'est-à-dire tout vêtement formaté, interdisant à l'imagination de jouer avec la couleur et le hasard. Étant donné que notre tenue quotidienne joue un rôle et a une fonction symbolique, je préfère la surprise à la répétition ennuyeuse. C'est plus révolutionnaire! C'est-à-dire de passer de la salopette de travail au costume ou du jean au smoking, c'est pure provocation. C'est là que réside le succès de la communication de Yanis Varoufakis, dont la tenue est un contraste frappant avec les innombrables cols blancs de la nomenklatura européenne. Il suffit de ne pas tomber dans la norme inverse et que cela devienne un nouvel uniforme, comme les vestes des staliniens ou les chemises des maoïstes. Ou comme la veste inimitable d'Ahmadinejad et les robes des mollahs (de quelque religion qu'ils fussent). Personnellement, je aime les cravates en laine, les chemises en velours côtelé, les pochettes, les jeans avec des blazers, les gilet en cuir. Je ne porte jamais de foulards par ... atavisme. Mon père m'avait dit que seuls les homos en portaient . Il avait tort, mais je ne peux pas lui désobéir. Les écharpes en laine aussi me dérangent, pendues comme une étole autour des cous épais, à l'intérieur ou lorsque il fait chaud à crever. C'est un abus de couleur qui dérange mon puritanisme. Contrairement à la cravate ou au foulard qui représentent le minimalisme le plus élégant tout en transmettant de multiples messages: retour à l'ordre pour l'une, l'esprit non conventionnel pour l'un autre. Voilà pourquoi j'admire les quelques représentants du nouveau gouvernement qui portent encore la cravate. Une telle attitude constitue un acte de résistance parce qu'elle va contre la (nouvelle?) règle. Et dans ce pays conservateur et conformiste qu'est la Grèce, nous avons tous bien besoin de résistants.


Manos Stefanidis
Professeur d'histoire de l'art
Université d'Athènes