Συνολικές προβολές σελίδας

Δευτέρα, 3 Απριλίου 2017

Η φούσκα της τέχνης ( ή άλλα λόγια να αγαπιόμαστε)


Ένα ευχάριστο νέο. Οι εμπορικοί ζωγράφοι που από απληστία διέλυσαν το σύμπαν μπουκώνοντας το σύστημα με μια τεράστια παραγωγή μετριοτήτων και ταυτίζοντας πονηρά την αισθητική αξία των έργων με την οικονομική, δεν πουλάνε πια. Κι ένα δυσάρεστο. Ούτε κι οι άλλοι πουλάνε. Κι αυτό είναι άδικο. Γιατί εξακολουθεί να παράγεται υψηλή τέχνη στη πατρίδα μας και μάλιστα σε πολύ χαμηλές τιμές.
Κάποτε πάντως πρέπει να κάνουμε μια κουβέντα για την τεράστια φούσκα της τέχνης όλα αυτά τα χρόνια ... Είναι εθνική υπόθεση και σχετίζεται με την παιδεία και την αυτογνωσία μας. Αλλά και το απίστευτο μαύρο χρήμα που κρουνηδόν διακινήθηκε τότε. Όταν οι τιμές των πινάκων ανέβαιναν τρελά σαν τις μετοχές της τράπεζας Αττικής.
Αλλά και για όσους γελοίους ή πονηρούς πλειοδότησαν στο άκρως κατασκευασμένο Χρηματιστήριο της. Εξαπατώντας. Αισχροκερδώντας. Και δημιουργώντας, τέλος, την ψευδαίσθηση σε εκατοντάδες μεγαλογιατρούς ή μεγαλοδικηγόρους ότι αγοράζοντας σωρηδόν πίνακες και ξεπλένοντας αδήλωτα κέρδη ή φακελάκια, γίνονταν αυτόματα συλλέκτες ή αποκτούσαν ευαισθησία και γνώση. Και ότι η τέχνη σχετίζεται άμεσα με την ιδιοκτησία και την κατοχή.( Και όχι με την ανασφάλεια )! Όμως η ευαισθησία δεν αγοράζεται αδέλφια. Ούτε πουλιέται. Η μικρή μας εκδίκηση! Όλων όσων αγαπήσαμε την τέχνη χωρίς μα την ταυτίζουμε με το εύκολο ή το πρόστυχο χρήμα. Σήμερα, εκείνοι οι πίνακες διατίθενται σε δημοπρασίες ή σε ιδιωτικές συναλλαγές περισσότερο και από το ένα δέκατο της αρχικής αξίας τους. Κι όμως δεν πουλιούνται! Δικαιοσύνη; Απαντήστε εσείς.
Πρόκειται λοιπόν για ένα τεράστιο σκάνδαλο που όμως δεν το παραδέχεται επισήμως κανείς. Ούτε συλλέκτες, ούτε καλλιτέχνες, ούτε έμποροι, ούτε δημοσιογράφοι. Κυρίως αυτοί. Που έγλειφαν κόπρανα για να εξασφαλίσουν δωράκια και μικροεξουσία στο χώρο με τις μαργαρίτες ( που τώρα όμως βγάζει μόνο πουρνάρια ). Και που εξασφάλιζαν σταθερή δημοσιότητα σε τύπους που δήλωναν μεν συλλέκτες και μουσειάρχες αλλά στην ουσία ήταν δικηγόροι - μπράβοι τραπεζών. Άνθρωποι δηλαδή τόσο αδίστακτοι ώστε έστελναν φουσκωτούς σε όσους είχαν ακάλυπτες επιταγές! Δικηγόροι που δεν εμφανίστηκαν ποτέ σε δικαστήριο αλλά παρ' όλα αυτά απέκτησαν περιουσίες λειτουργώντας ως μαφία με γραβάτα και παράλληλα εκμεταλλεύτηκαν δεκάδες νεοεμφανιζόμενους καλλιτέχνες αγοράζοντας εκατοντάδες έργα για ένα κομμάτι ψωμί. Με εξασφαλισμένο τον λιβανωτό των δημοσιογράφων. Δημοσιογράφοι και συλλέκτες και μουσεία της πλάκας! Και δεν εννοώ βέβαια το Μαρινάκι και τους ευνοουμένους του.
Ιδού η τεράστια χυδαιότητα: Να συνδέεται η τέχνη με την ιδιοκτησία και επιπλέον με την πιο ανεγκέφαλη επίδειξη της... Το χρήμα ως κύριος μοχλός της έκφρασης και ως δημιουργός αισθητικής. Αυτή η λογική μπορεί να ακυρώσει και έργα και δημιουργούς. Και πρόκειται για μια παράμετρο που μου επιτρέπει - ακόμη - να αισθάνομαι αριστερός. ( Τι αστείο!
Ό τι μου απαγορεύει ο Αλέξης με την ανεπάρκεια του, μου το επιτρέπουν οι νεόπλουτοι " ιδιοκτήτες τέχνης").
Έχει τέλος πολύ ενδιαφέρον πως χωρίς να λέω ονόματα όπως συστηματικά κάνω σε άλλες περιπτώσεις, εντούτοις οι πάντες κατανοούν σε ποιους αναφέρομαι. Κι αυτό είναι ενδεικτικό. Όλοι δηλαδή ξέρουμε αλλά κάνουμε την πάπια. Αισθητική του πτηνού!
Από κοντά στο αισθητικό αλισβερίσι τα δύο κόμματα εξουσίας, η ΝΔ και το Πασόκ, με τους εκατοντάδες τυχοδιώκτες που ανέδειξαν σε "παράγοντες" πολιτικής και πολιτισμού. Το κράτος του ωραίου! Όχι, σε αυτό το σκάνδαλο δεν έχει ευθύνη ούτε ο Αλέξης, ούτε ο Μπαλαούρας. Αντίθετα, χρεώνεται απόλυτα σε αυτή την μικροαστική λίγδα που υποδύθηκε, όλα αυτά τα χρόνια, την αστική τάξη και την ηγεσία της χώρας.
Ένα άλλο, παράλληλο σκάνδαλο τέχνης, οικονομικό αλλά και ευρύτερα κοινωνικό - πολιτιστικό, αποτελούν τα άπειρα πλαστά που κυκλοφόρησαν και πλημμύρισαν την αγορά χωρίς ποτέ να υπάρξει ένας θεσμικός μηχανισμός που θα προστατεύσει τους αφελείς.( Ή όσους υποκρινόνταν τους αφελείς).
Εδώ η ευθύνη της Εθνικής Πινακοθήκης είναι τεράστια. Επειδή πολλοί μεγαλόσχημοι της παράγοντες ενεπλάκησαν εκτεταμένα στο παραεμπόριο των πλαστών. Επ' αυτού η πολιτιστική δημοσιογραφία πάλι δεν αντελήφθηκε τίποτα. Γατούλες! Μια ολόκληρη κοινωνία εθισμένη στο ψέμα και την ψευδαίσθηση βολευόταν, βλέπετε, με την απάτη αποθεώνοντας το πλαστό και αδυνατώντας να διεκδικήσει το αυθεντικό. Να ονειρευτούμε την αυθεντικότητα, με άλλα λόγια.
Εκατοντάδες πλαστοί Γύζηδες, Ιακωβίδηδες, Παρθένηδες, Θεόφιλοι, Μπουζιάνηδες Παπαλουκάδες, Ακριθάκηδες, Γαΐτηδες, Τσαρούχηδες, Βασιλείου κλπ. αγοράστηκαν με πακτωλούς χρημάτων - πάντα μαύρων - και κόσμησαν τα νεόπλουτα σαλόνια ή τα γραφεία που τους άξιζαν. Το πρωί πειρατής καυσίμων ή έμπορος κόκας και το βράδυ εστέτ! Και γύρω γύρω καλλιτέχνες - χανουμάκια και "ποικίλοι"ειδικοί που λειτούργησαν σαν πλυντήρια ηθικής αλλά και αισθητικής. Βλέπετε η τέχνη έχει ένα απόλυτο πλεονέκτημα που είναι συγχρόνως και η αχίλλειος πτέρνα της: Δεν γνωρίζει όρια. Στο μέτρο όμως που η ίδια αποτελεί το έσχατο όριο. ( Αυτό το τελευταίο συνήθως το προσπερνούν όσοι γνωρίζουν τις τιμές της τέχνης αλλά όχι την αξία της ). Όσο μεγαλώνω τόσο πείθομαι ότι η υπέρογκη τιμή του έργου τέχνης, προσβάλλει την αληθινή αξία του. Πάντα είναι καιρός πάντως, αν όχι να αλλάξουμε τον κόσμο μας, τουλάχιστον να ξαναγράψουμε την ιστορία του.

☆Στην φωτογραφία άποψη από την έκθεση ζωγραφικής και κουστουμιών του Νίκου Κούνδουρου που διοργάνωσα το 2012 στον ΑΚΤΟ. Τον θυμήθηκα και γιατί πλησιάζουν τα σαράντα του αλλά και γιατί δεν πουλούσε από άποψη τα έργα του. Τα χάριζε.

Παρασκευή, 31 Μαρτίου 2017

Περί Μαντήλας

 
 Προσωπικά θεωρώ τιμητικό να σηκώνει το εθνικό μας σύμβολο ένας αλλοεθνής ή αλλόθρησκος. Μια τέτοια χειρονομία δεν με προσβάλλει επειδή εκφράζει όχι απλώς φιλοφρόνηση αλλά σεβασμό στη Σημαία. Ιδιαίτερα μάλιστα όταν αυτός που την σηκώνει, έχει αριστεύσει μετέχοντας της ημετέρας παιδείας. Εκατοντάδες εξάλλου ξένοι, οι λεγόμενοι Φιλέλληνες, θυσιάστηκαν στην εθνική μας επανάσταση. 
Το μόνο δυσάρεστο είναι ορισμένοι Ελληνόπαιδες και οι οκνοί, μοχθηροί γονείς τους. Ούτε της ημετέρας παιδείας μετέχουν ούτε το αληθές συμφέρον της πατρίδας κατανοούν. Όσο πιο μισαλλόδοξοι τόσο πιο αγράμματοι. Οι ξένοι φιλοδοξούν να καταστούν ήρωες του εθνικού, καταγωγικού μας Μύθου έστω για μιαν ώρα! Τι σπουδαία φιλοδοξία! Ούτε με ενδιαφέρει να ελληνοποιήσω κανένα. Ούτε να λογοκρίνω τη πίστη ή την ιδεολογία του. Όσο για τις πανευρωπαϊκές υστερίες εναντίον της Μαντήλας, ας θυμίσω πως έλκει την καταγωγή από το μαντηλοδέσι, τη μπόλια της Παναγίας! Αφήστε που υπάρχουν και μουσουλμάνοι Έλληνες. Θα τους παραδώσουμε ανόητοι στους γείτονες που τους διεκδικούν συστηματικά; 
Από την άλλη Έλληνες καίνε την ελληνική Σημαία πληγώνοντας τη πατρίδα, ακυρώνοντας την ιστορία της. Μη μετέχοντας της ημετέρας παιδείας! Ποιοί είναι οι καλύτεροι;

(ο πίνακας είναι του εξαιρετικού Θανάση Μακρή)

Για τις γυναίκες και τις γάτες

 
Λέω να μη πω άλλα βαθυστόχαστα πράγματα, πολιτικά ή αισθητικά σήμερα, άλλα ηρωικά ή αντιστασιακά αλλά να σταθώ σε μερικές αντηιρωικές μεν αλλά άκρως συγκινητικές, σπαραχτικές θα έλεγα, εικόνες που συμβαίνουν συνεχώς γύρω μας στη ζούγκλα της πόλης ενώ εμείς κάνουμε κάτι άλλο, σίγουρα πιο σπουδαίο και σημαντικό. 

Αναφέρομαι σε εκείνες τις φυλές των ανθρώπων που ψάχνουν σκουπίδια, στους νεαρούς Πακιστανούς που σαρώνουν με τα σαράβαλα τους τους κάδους ανακύκλωσης, τους Ρομά που ζητιανεύουν ή αγοράζουν τα σκουπίδια των νοικοκυραίων με τα μωρά τους στον ώμο. Ανθρώπινες περιπτώσεις που δεν προλαβαίνουν να απελπιστούν γιατί επείγονται να ζήσουν. Δίπλα μας αλλά ερήμην ημών. Κυριολεκτικά κάτω από τη μύτη μας κι ενώ εμείς κάνουμε κάτι άλλο, σίγουρα πιο σπουδαίο. 
Πρωτίστως όμως θέλω να σταθώ αυτή τη στιγμή σε εκείνες τις ρημαγμένες γυναίκες που κάθε μέρα με συγκινητική αφοσίωση φροντίζουν ρημαγμένες γάτες. Επενδύοντας εκεί όση αγάπη και τρυφερότητα τους στέρησαν αδηφάγα, βιαστικά αρσενικά που δεν πρόλαβαν να καταλάβουν και έφυγαν σαν κυνηγημένοι...
Σε κάθε γειτονιά της Αθήνας τις συναντάει κανείς με ντενεκεδάκια και σακούλες να περιμένουν τις γάτες που κρύβονται στους ακάλυπτους και τα οικόπεδα, σαν παιδιά που άργησαν το βράδυ. Κι οι γάτες να πλησιάζουν οπισθοβατώντας πάντα καχύποπτες, πάντα πεινασμένες. Αμφότερες, βλέπετε, επιβιώνουν δύσκολα σε μια πόλη που είναι τόσο εχθρική κι αδιάφορη για τις ρημαγμένες, γέρικες γάτες. Για τις ρημαγμένες γυναίκες.

Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017

Παρελάσεις και εορτές. Πάλι!


Διατυπώνεται κάθε χρόνο τέτοιες μέρες πολύ εύγλωττα το λογικό αίτημα για την κατάργηση των παρελάσεων αλλά φοβάμαι πως δεν θα συμφωνήσω. Κι όχι από μιλιταριστικό πνεύμα ή υπέρ άγαν φιλοπατρία. Ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο να πονάει και να αγαπάει τον τόπο του. Τη πατρίδα του. Όμως επειδή έχουμε αποστερηθεί ως πολιτικό σώμα τα στοιχειώδη σύμβολα και σημεία αναφοράς, με εξοβελιστέες ή αναθεωρήσιμες τις έννοιες του έθνους και της πατρίδας, πριν βιαστούμε να καταργήσουμε τις παρελάσεις, ας βρούμε κάτι εξίσου θεατράλε και συμμετοχικό, πάνδημο και γιορταστικό για να τις αντικαταστήσουμε. Αν μη τι άλλο στο συλλογικό φαντασιακό. Διερωτώμαι τί το κακό με τους χαζομπαμπάδες που σήμερα θα φωτογραφίζουν τα βλαστάρια τους κρατώντας την σημαία και ακούγοντας τον Ύμνο; Τί το αναχρονιστικό που τα δημοτικά και τα γυμνάσια θα παρελάσουν εμπρός σε γονείς και φίλους στις πλατείες όλης της χώρας εις ανάμνηση των αγώνων του 21;
Αν είναι πολύ ρηχό και άνευρο μέσο για να μιλήσει κανείς για την ταυτότητα ή την ιστορία, παραμένει, φοβούμαι, ένα από τα τελευταία. Και δεν υπάρχει γελοιοδέστερη αντίδραση από τους ελάχιστους κολλημένους που φωνάζουν με ξεθυμασμένα αριστερά ανακλαστικά εναντίον των επίσημων. Αύριο είναι Εθνική Εορτή. Ακόμη. Και αναφέρεται σε μιαν Επανάσταση. Ηρωική όσο και κακοφορμισμένη. Αλλά και στην ανάγκη για συνέχεια. Όχι άλλων αλλά τη δική μας συνέχεια. Σε έναν κόσμο επιθετικών, παράλογων εθνικισμών. Σε μιαν εποχή που δεν πιστεύει πια κανείς τίποτε και κανέναν.
Οι μαθητικές παρελάσεις ας είναι η τελευταία μας παραχώρηση προς την συντήρηση και τον αναχρονισμό!
Οι εορτάζοντες και παρελαύνοντες πιτσιρίκοι - αυτοί τουλάχιστον - αισθάνονται ήρωες για μιαν ώρα ( το θέμα μου στην αποψινή ομιλία στο Ίδρυμα Νιάρχος. Η γέννηση του ήρωα και άλλα τερπνά ή φοβερά και το διαρκές μας δικαίωμα στην επανάσταση και το εορτάσιμο πένθος της ).

Ήρωες για μια Μέρα


Απόψε στο Ίδρυμα Νιάρχου στις 6 μ.μ επιχειρώ έναν στοχασμό πάνω στις υπόρρητες πλην διαρκείς σχέσεις της επανάστασης και της τέχνης, το αδιανόητο για τους πολλούς '21 αλλά και την μαγική, ηρωοποιητική του δυνατότητα. Με τους δαίμονες και τους αγγέλους του.
Δικαιώθηκε, καλλιτεχνικά τουλάχιστον, η Παλιγγενεσία ή παραμένει ακόμη ημιτελές πένθος που κακοφορμίζει; Υπήρξαν αληθινά ο Μακρυγιάννης και ο Θεόφιλος ή είναι κατασκευές μιας ιδεοληψίας σαν το Κρυφό Σχολειό; Και ο πίνακας του Γύζη, ένα ακόμα εθνικό ψεύδος κι αυτός;
Επίσης η ομιλία θα αναφερθεί στις σχολικές γιορτές αλλοτινών εποχών όπου οι μικροί μαθητές υποδύονταν τους Ήρωες για μιαν - πολύτιμη και μοναδική - ώρα. Έπειτα οι πιτσιρίκοι με τα θαμπωμένα μάτια μεγάλωναν και βυθίζονταν ολόσωμοι στην πιο αντιηρωική καθημερινότητα. Την πιο συμβατική κορεκτίλα. Ο Ανδρούτσος δεν ήταν ήρως! Αυτό βολεύει περισσότερο (εξάλλου ούτε κι ο Αγιοβασίλης υπάρχει).
Είχαν όμως υπάρξει εκείνοι οι πόμπιρες, οι κουρεμένοι εν χρω, Μπουμπουλίνες και Παπαφλέσσες ...έστω για λίγο χρόνο. Επειδή δεν επιβιώνουν οι κοινωνίες χωρίς τα καταγωγικά τους σύμβολα, χωρίς τους μύθους τους. Χωρίς να ονειρεύονται σταθερά τους ήρωες τους. Χωρίς την ποίηση να υπερβαίνει τη ζωή. Όλα τ'άλλα, τα γράφει η ιστορία...

Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

Σάββας Πουρσανίδης στην ARTFORUM Θεσσαλονίκη

  
 
 

Savvas Poursanidis
 

Born in Thessaloniki, where he lives and works. Graduate of the Faculty of Fine Arts, School of Visual and Applied Arts in Aristotle University of Thessaloniki, Dimitris Kontos’ workshop (1987-1993) In 1985, he initiated the large cycle of his work, using the divine proportions of the golden section as the main structural element. In 1998, he enriched his studies with the perspective of anamorphosis, which he completed in 2004. 
From 2006 until today, he has been engaged in the work that is being presented here under the general title “Unplugged”, and which he intends to exhibit for the first time. It involves compositions with charcoal, on special handmade canvas prepared by the artist himself. For the last twenty years he has been teaching drawing and color to forthcoming students of the Faculty of Fine Arts. He has participated in five group exhibitions so far, where he presented a sample of his studies. 
One of those exhibitions was held in the Center of Contemporary Arts “Vellidis”, in Thessaloniki, in 1987. In 2011 he participated in ART – ATHINA, International Meeting of Modern Art, with his work “Guartet” in cooperation with the art Gallery Tsatsis Project – Art Forum

Opening : Wednesday 15 March 2017 | 19.00
Duration: 15/03 – 10/04
Working hours: Monday – Friday 11:00 – 21:00  Saturday 11:00 – 15:00
 
ARTFORUM GALLEY
113 Tsimiski Str. (Dimitriou Gounari)
54622 Thessaloniki
+30.2310.257.552

Σάββατο, 18 Μαρτίου 2017

Η γαλατού

 

Αφιερωμένο στον σ. Μπαλτά που μπέρδεψε την Ολλανδία με την Φλάνδρα και, προκειμένου να κολακέψει τον Φαμπρ, τον αποκάλεσε συμπατριώτη του Βερμέερ. Δεν βαριέστε. Ανέκαθεν οι Ολλανδοί μπέρδευαν τους Συριζαίους. Ιδιαίτερα μετά από εκλογές.

Η "Γαλατού" του Βερμέερ. Αστικό, ολλανδικό μπαρόκ. Μέσα του 17ου αιώνα. Αποθέωση της καθημερινής πραγματικότητας. Αποθέωση της στιγμής. Του ιδιωτικού χρόνου που παγώνει για πάντα. Μέσω της εικόνας.
Η γυναίκα εδώ ρίχνει το γάλα ως σύμβολο της διαρκούς ροής των πραγμάτων. Κοινότοπο και μεγαλειώδες. Σιωπηλή, η πρωταγωνίστρια παρατηρεί τη ζωή της την ίδια που φεύγει μέσα από την επανάληψη και την ομοιομορφία. Τα άψυχα εδώ αποκτούν ιδιάζουσα σημασία. Λάμπουν τα ασήμαντα, το θαύμα της Ζωγραφικής! Τα πάντα θεατροποιούνται.
Δηλαδή ο πλάγιος, ψυχρός φωτισμός, οι λεπτομέρειες των επί μέρους, η σκηνοθεσία της φιγούρας, μέγιστο μάθημα για τους μελλοντικούς φωτογράφους και σκηνοθέτες...
Ο χώρος δεν είναι έννοια αυτονόητη. Δημιουργείται μέσα από τις πλαστικές σχέσεις των ετερόκλητων. Π.χ το ψωμί στο πρώτο επίπεδο, είναι σώμα προσφερόμενο. Αναφορά στην αναίμακτη θυσία; Πάντα όμως υποφώσκει το μεταφυσικό στοιχείο σε αυτού του είδους την τέχνη, το νόημα της οποίας ποτέ δεν εξαντλείται στο προφανές. Το αίνιγμα ελλοχεύει. Ποίηση υψηλή.
Η κάμερα ομπσκούρα, εξ άλλου, κάτω δεξιά σαν μοίρα προειδοποιεί πόσο απατηλό πράγμα είναι η πραγματικότητα.