Συνολικές προβολές σελίδας

Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

Σάββας Πουρσανίδης στην ARTFORUM Θεσσαλονίκη

  
 
 

Savvas Poursanidis
 

Born in Thessaloniki, where he lives and works. Graduate of the Faculty of Fine Arts, School of Visual and Applied Arts in Aristotle University of Thessaloniki, Dimitris Kontos’ workshop (1987-1993) In 1985, he initiated the large cycle of his work, using the divine proportions of the golden section as the main structural element. In 1998, he enriched his studies with the perspective of anamorphosis, which he completed in 2004. 
From 2006 until today, he has been engaged in the work that is being presented here under the general title “Unplugged”, and which he intends to exhibit for the first time. It involves compositions with charcoal, on special handmade canvas prepared by the artist himself. For the last twenty years he has been teaching drawing and color to forthcoming students of the Faculty of Fine Arts. He has participated in five group exhibitions so far, where he presented a sample of his studies. 
One of those exhibitions was held in the Center of Contemporary Arts “Vellidis”, in Thessaloniki, in 1987. In 2011 he participated in ART – ATHINA, International Meeting of Modern Art, with his work “Guartet” in cooperation with the art Gallery Tsatsis Project – Art Forum

Opening : Wednesday 15 March 2017 | 19.00
Duration: 15/03 – 10/04
Working hours: Monday – Friday 11:00 – 21:00  Saturday 11:00 – 15:00
 
ARTFORUM GALLEY
113 Tsimiski Str. (Dimitriou Gounari)
54622 Thessaloniki
+30.2310.257.552

Σάββατο, 18 Μαρτίου 2017

Η γαλατού

 

Αφιερωμένο στον σ. Μπαλτά που μπέρδεψε την Ολλανδία με την Φλάνδρα και, προκειμένου να κολακέψει τον Φαμπρ, τον αποκάλεσε συμπατριώτη του Βερμέερ. Δεν βαριέστε. Ανέκαθεν οι Ολλανδοί μπέρδευαν τους Συριζαίους. Ιδιαίτερα μετά από εκλογές.

Η "Γαλατού" του Βερμέερ. Αστικό, ολλανδικό μπαρόκ. Μέσα του 17ου αιώνα. Αποθέωση της καθημερινής πραγματικότητας. Αποθέωση της στιγμής. Του ιδιωτικού χρόνου που παγώνει για πάντα. Μέσω της εικόνας.
Η γυναίκα εδώ ρίχνει το γάλα ως σύμβολο της διαρκούς ροής των πραγμάτων. Κοινότοπο και μεγαλειώδες. Σιωπηλή, η πρωταγωνίστρια παρατηρεί τη ζωή της την ίδια που φεύγει μέσα από την επανάληψη και την ομοιομορφία. Τα άψυχα εδώ αποκτούν ιδιάζουσα σημασία. Λάμπουν τα ασήμαντα, το θαύμα της Ζωγραφικής! Τα πάντα θεατροποιούνται.
Δηλαδή ο πλάγιος, ψυχρός φωτισμός, οι λεπτομέρειες των επί μέρους, η σκηνοθεσία της φιγούρας, μέγιστο μάθημα για τους μελλοντικούς φωτογράφους και σκηνοθέτες...
Ο χώρος δεν είναι έννοια αυτονόητη. Δημιουργείται μέσα από τις πλαστικές σχέσεις των ετερόκλητων. Π.χ το ψωμί στο πρώτο επίπεδο, είναι σώμα προσφερόμενο. Αναφορά στην αναίμακτη θυσία; Πάντα όμως υποφώσκει το μεταφυσικό στοιχείο σε αυτού του είδους την τέχνη, το νόημα της οποίας ποτέ δεν εξαντλείται στο προφανές. Το αίνιγμα ελλοχεύει. Ποίηση υψηλή.
Η κάμερα ομπσκούρα, εξ άλλου, κάτω δεξιά σαν μοίρα προειδοποιεί πόσο απατηλό πράγμα είναι η πραγματικότητα.

Δευτέρα, 13 Μαρτίου 2017

Πάμε σινεμά;


Γιατί μας αρέσει ο κινηματογράφος;
Επειδή ζει για εμάς έστω και ερήμην ημών όσα εμείς δεν έχουμε τολμήσει να ζήσουμε. Αφού στην πραγματικότητα δεν είναι η ζωή μας αυτή που σέρνουμε καθημερινά στα πεζοδρόμια και τις πλατείες κάθε ασήμαντης ή εχθρικής πόλης αλλά η άλλη που κρύβεται φωτεινή και τρομαχτική στη φόδρα των εικόνων μιας ταινίας... Αυτοί είμαστε! Αυτή είναι η ζωή μας. Που δεν αντέξαμε ούτε στα όνειρα μας να ονειρευτούμε. Κι υπάρχουμε αληθινοί και ανόλεθροι αποκλειστικά μέσα στον ρόλο που έχουμε εμείς επιλέξει κι όχι κάποιος φορτικός άλλος, για τον εαυτό μας. Κι αν κάποτε κάποτε μπερδευόμαστε λιποψυχώντας "ποιοι κατά βάθος είμαστε;" μας παρηγορεί η σκέψη πως ίσως βρούμε το πιο αληθινό μας πρόσωπο στην επόμενη, αγαπημένη ταινία. Αυτή που επιτέλους θα μας δικαιώσει. Που θα υποδυθεί την αληθινή ζωή μας. Που θα θα στηρίξει την μεταμόρφωση μας.
Το ξέρουμε τώρα. Πάντα το ξέραμε : Αυτός που φιλάει τόσο τρυφερά και κτητικά τα χείλη της Μαίρυλιν ή της Μόνικα, δεν είναι άλλος από εμάς τους ίδιους, τόσο σημαντικούς και υπέροχους, αξιαγάπητους και ακαταμάχητους παρ' όλα τα σφάλματα μας. Εμείς είμαστε, τόσο γενναίοι κι απελπισμένοι, που δεν καταδεχόμαστε happy end.
Το έχετε όλοι πια καταλάβει. Εμείς δεν είμαστε εκείνοι οι άθλιοι και μοιραίοι που κρύβονται σαν σκιές βουβές στη σκοτεινή αίθουσα αλλά οι άλλοι! Αυτοί που λάμπουν και νικούν στη φωτεινή οθόνη. Αυτοί που ζουν ...


ΥΓ. 
Η φωτογραφία είναι καρέ από την πρώτη νεορεαλιστικού ύφους ταινία του Νίκου Κούνδουρου "Μαγική Πόλις" σε σκηνικά του Τάσου Ζωγράφου. Πρωταγωνιστούν οι παρίες, οι πρόσφυγες, οι άνεργοι. (Προσέξτε τις ηρωικές φιγούρες του 21 στην μπατανία που κρέμεται στον τοίχο του φόντου και το κοντράστο που δημιουργούν. Ιδιοφυές!

Κυριακή, 5 Μαρτίου 2017

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ

 


Ο Στάλιν είναι το μεσημέρι, η ωριμότητα του ανθρώπου και των λαών. Δίδαξε σε όλους να μεγαλώνουν...

Πάμπλο Νερούδα 


Στις 6 Μαρτίου 1953 σοκ και δέος στην Υφήλιο του ψυχρού πολέμου και της αμερικανοσοβιετικής αντιπαράθεσης. Αιφνιδίως πεθαίνει ο πατερούλης των λαών. Τουλάχιστον εκείνων εκείθεν των Ουραλίων.... η Humanité της 6/3 κυκλοφορεί με μαύρο κρέπι. Οι συμπαθούντες το Κόμμα καλλιτέχνες αισθάνονται την υποχρέωση συμμετοχής στο παγκόσμιο πένθος. Ο Louis Aragon, αστέρας της αριστερής διανόησης, συνιδρυτής του Σουρεαλισμού, διευθυντής του περιοδικού Les Lettres Françaises και προσωπικός φίλος του Picasso ζητεί από τον τελευταίο ένα πορτραίτο του θανόντα ώστε να συμμετάσχει και εκείνος εικαστικά στον θρήνο. Ο ζωγράφος, απρόθυμος λόγω των συχνών αρνητικών κριτικών που υφίσταται από το Ιερατείο της Μόσχας, φιλοτεχνεί αυτό το αμήχανο σκίτσο που παραπέμπει σε έναν νεανικό και διόλου "μεταφυσικό" ή Τιτάνα πατερούλη... Η δημοσιευμένη στο εξώφυλλο του περιοδικού εικόνα (12 Μαρτίου 1953) ξεσηκώνει θύελλα αποδοκιμασιών με τους πιο κακεντρεχείς να μιλάνε για μπουρζουάδικη διακωμώδηση του μεγάλου νεκρού και για σχέδιο που μοιάζει περισσότερο με την τότε σύντροφο του Picasso την Françoise Guilot! Στις 18 Μαρτίου η Humanité αποδοκιμάζει επισήμως το πορτραίτο! 
Ο ίδιος ο Aragon απολογείται στο επόμενο τεύχος, δηλώνει πως συχνά διαφωνεί με τον ζωγράφο και δημοσιεύει όλες τις αγανακτισμένες διαμαρτυρίες των αναγνωστών. Η σχέση του με τον ταυρομάχο-καλλιτέχνη δεν αποκαταστάθηκε ποτέ έκτοτε ενώ λίγο μετά η Gillot με τα δύο παιδιά της, Paloma και Claude, εγκαταλείπει για πάντα και το παλάτι στο Vallauris και τον ζωγράφο.
Είναι χαρακτηριστικό, τέλος, πως ενώ η σοβιετική προπαγάνδα αγκάλιασε από πολύ νωρίς τον διάσημο Ισπανό, εντούτοις ποτέ δεν αγκάλιασε αντίστοιχα και το ρηξικέλευθο έργο του.Το οποίο και αντιμετώπιζε με προφανή καχυποψία από την εποχή ίσως της Διεθνούς Έκθεσης του Παρισιού όταν η Guernica απογοήτευσε τους Ισπανούς Δημοκρατικούς ούσα ελάχιστα ρεαλιστική (1937). Υπενθυμίζεται ότι το ίδιο έργο εξόργισε και την Βέρμαχτ του Παρισιού άλλα και τον Φράνκο με τους Φαλάγγιτες του. 
Περιττό να υπογραμμίσουμε ότι ο Picasso όπως και ο Chaplin θεωρούνται στις ΗΠΑ του Μακαρθισμού ανεπιθύμητοι ως πράκτορες του Κομμουνισμού. (Θυμίζω τις περιπέτειες του τελευταίου με το κατεστημένο του Χόλιγουντ εξ αιτίας της "άβολης" και γεμάτης υπονοούμενα ταινίας του "Ο κύριος Βερντού").
Συμπέρασμα (άβολο): Καμιά εξουσία δεν συμπαθεί εκείνη την τέχνη που δεν μπορεί να χειραγωγήσει ως έμμεση ή απροκάλυπτη προπαγάνδα. Μεταξύ μας βέβαια ο Στάλιν του Πικάσο παραμένει άθλιος και μάλλον γιαυτό τόσο κοντά στην πηγή της έμπνευσης του. Οι παραγγελίες ως ιδιότυπος, βελούδινος εξαναγκασμός έχουν πάντα και ιδιότυπο κόστος.
(για μια εύκολη ενημέρωση διαβάστε το πανέξυπνο βιβλίο του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο "Ο Ουρουγουανός Εραστής - Μια αληθινή ιστορία", εκδόσεις Καστανιώτη, μετάφραση Κώστα Αθανασίου.

Τετάρτη, 1 Μαρτίου 2017

ΤΟ ΚΙΤΣ ΤΟ ΕΠΙΟΥΣΙΟΝ

 
- Πρόκειται αληθινά για το κιτς κάποιου Κίτσου;
- Διαφωνώ ... συμφωνώντας! Κάποτε είμασταν πολύ αυστηροί με τέτοιες αυτοσχέδιες παρεμβάσεις -μεταμοντέρνων και καλά- "μερακλήδων" που έγραφαν στα παλιά τους τα παπούτσια τον αισθητικό κανόνα ή την σχεδιαστική γύμνια (από τάχα μου "άποψη") των πτυχιούχων του Μετσόβιου. Μια ματιά στο διπλανό ασήμαντο και αδιάφορο κτίσμα του έντεχνου κατασκευαστή θα σας πείσει. 
Ο μερακλής μας παραμένει "μερακλής" δηλαδή λαϊκός, αυθόρμητος και πηγαίος. Μόνο που το αισθητήριο του έχει στομωθεί από την εισβολή του προκάτ και του style international που λέγεται παγκοσμιοποιημένη, ποπ κουλτούρα. Εν τέλει το συγκεκριμένο κιτς επειδή απελευθερώνει μια προσωπική ματιά, γίνεται συγκινητικά συμπαθές. Ο μερακλής θέλει να ξεχωρίσει σημαίνοντας την εστία του ως κέντρο της ύπαρξης του. Αργότερα η ίδια καλαισθητική φροντίδα θα περάσει στο αυτοκίνητο του. Το σπουδαίο είναι πως ο συγκεκριμένος .... Κίτσος εκφράζεται και παρεμβαίνει. Δεν καταναλώνει πληρώνοντας παθητικά την ιδέα κάποιου άλλου. Η ματαιοδοξία του είναι εκείνη του πολίτη ο οποίος στήνει ένα σήμα. Όχι του καταναλωτή που καμαρώνει για τις σακούλες του. Έχει διαφορά...
Είναι ο Νεοέλληνας που, έστω αβοήθητος, διεκδικεί εκείνη την παράδοση που κανένας δεν του έμαθε.

ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ (για όσους έφιαξαν τις εικόνες της πραγματικής πατρίδας)

 

Σκέφτομαι πως με τον θάνατο αυτών των  σημαντικών, των σπουδαίων ανθρώπων δεν θρηνούμε τόσο για την φυσική τους απώλεια. Πόσο μάλλον που παραμένει το έργο τους, ζωντανή απόδειξη της ύπαρξης τους και ένα είδος σταθερής ευλογίας απέναντι στην φθορά και κυρίως στην ασχήμια που μας ευτελίζει. 
Θρηνούμε περισσότερο για εμάς τους ίδιους, για την δική μας απώλεια - ψυχική, αισθητική, ιδεολογική, πολιτισμική, ιστορική, υπαρξιακή. Επειδή οι δημιουργοί αυτοί με τον τρόπο τους έχουν καταστήσει και εμάς τους ίδιους σημαντικούς αφού συμμετείχαμε, ο καθένας με τις δυνατότητες του, στο δικό τους όραμα. Αυτό το όραμα, αυτήν την ιδεατή πατρίδα των εικόνων τώρα θρηνούμε. Αυτή είναι η μεγαλύτερη απώλεια. 
Επειδή και οι τρεις αυτές προσωπικότητες, ο Αγγελόπουλος, ο Κούνδουρος και ο Κουνέλλης, στάθηκαν  σημεία αναφοράς και ταυτότητες μιας ολόκληρης εποχής και μιας άλλης πατρίδας, μιας μεγάλης Ελλάδας, μιας χώρας εικόνων και ιδεών που δεν έχει σχέση με την μιζέρια των ημερών. Κοσμοπολίτες και οι τρεις αλλά και βαθιά χθόνιοι, αληθινοί δαίμονες του γενέθλιου τόπου, απέδειξαν ότι υφίσταται σύγχρονος, ελληνικός πολιτισμός και πως δεν πρόκειται για μιαν ακόμη έωλη κατασκευή των πολιτικάντηδων. 
 Και είναι κάτι από την πιο μυστική ρίζα μας που θάβουμε σήμερα. Κάτι που δεν αναπληρώνεται. Κάτι για το οποίο δεν υπάρχει ορατή συνέχεια. 
Για αυτήν την συμβολική απώλεια, την τόσο μεγάλη θρηνούμε σήμερα.


Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2017

Η ΚΡΉΤΗ ΈΧΑΣΕ ΤΟΝ ΕΡΩΤΌΚΡΙΤΟ


Ένας μεγάλος φίλος και ένα μεγάλο παιδί σε όλη την ζωή του... Αληθινό αγκωνάρι της Κρήτης και μια φυσική ομορφιά ως τα βαθιά του γεράματα. Μακρονησιώτης και μποέμ, ερωτευμένος με την Ελλάδα, αυθεντικός όσο ελάχιστοι. Σκηνοθέτης αλλά και ζωγράφος που σπούδασε γλυπτική στην ΑΣΚΤ και έκανε έναν χειροποίητο, συχνά ιδιοφυή κινηματογράφο. Από τη Μαγική Πόλη και τον Δράκο ως το 1922 και την Μπαλάντα ενός Δαίμονα... Οι Μικρές Αφροδίτες έλαμψαν στην Μπερλινάλε το '66. Αληθινός προστάτης άγιος του Αγίου Νικολάου Κρήτης και του Μετς. Καλό ταξίδι Νίκο μας...Ο Μάνος και ο Θόδωρος σε περιμένουν. Ο πολιτισμός δεν φτωχαίνει. Εμείς φτωχαίνουμε.


Κούνδουρος, Το σινεμά σαν ζωγραφική
Η Μαγική Πόλις (1954) και ο Δράκος (1956) ήταν ταινίες που ξεκινούσαν από τον νεορεαλισμό για να γίνουν τα πάντα! Και δράμα και σάτιρα, και θρίλερ και slapstick κλπ. και να καταλήξουν - ειδικά ο Δράκος - σε μιούζικαλ!
Ανατροπή δηλαδή όλων των γνωστών ειδών από έναν αρχάριο αυτοδίδακτο σκηνοθέτη μέσα από μία ενδοσκοπική, κινηματογραφική ματιά. Ένα εικαστικό βλέμμα στο επίπεδο, μονοσήμαντο ελληνικό σινεμά. Στην παράδοση του Φελλίνι και του Μίκλος Γιάντσο. Αυτή είναι η πιο μεγάλη προσφορά του. Θυμάμαι την χαρά που έκανε, όταν στήσαμε την έκθεση των ζωγραφικών του έργων στον ΑΚΤΟ το 2012... Χρόνια, επίσης, συζητούσαμε να γίνει κάτι πιο οργανωμένο σχετικά στο Μουσείο Μπενάκη, στην Κουμπάρη. Κι αυτή όμως η υπεσχημένη εξ επίσημων χειλέων έκθεση ακολούθησε την τύχη των άλλων, ματαιωμένων εκθέσεων του Διαμαντή Διαμαντόπουλου και του Σταύρου Ιωάννου. Τι λυπηρό!
Η προϊούσα παρακμή του Μουσείου Μπενάκη δεν οφείλεται, νομίζω, μόνο στα οικονομικά του προβλήματα αλλά και στο ότι απομακρύνεται από τους δημιουργούς και τις ιδέες τους για να εναγκαλιστεί τεχνοκράτες και ... "πρότζεκτ". Γαλλόφωνους ή μη. Ξεφεύγοντας από την παράδοση που το κατέστησε κορυφαίο στην Ελλάδα και τον κόσμο. Ακούει κανείς;


ΥΓ. Αυτό που με γοήτευε ανέκαθεν στον αριστοκράτη Νίκο ήταν η ριζιμιά λαϊκότητα του παρά τις μεγαλοαστικές του ρίζες. Αλλά και ο ασυμβίβαστος πόλεμος που είχε κηρύξει εναντίον των πολιτικάντηδων - μεταπρατών της Παράδοσης, δεξιών και αριστερών. Αναρχικός και ποιητής ο ίδιος σιχαινόταν τους δήθεν, τους ανάρχιδους και τους προσκυνημένους.
Λεπτομέρεια : Στο σπίτι του δεν κλείδωνε ποτέ. Αισθανόταν άτρωτος σαν να βρισκόταν σε μια σπηλιά του Ψηλορείτη. Μέχρι που μπήκαν οι θρασύδειλοι Αλβανοί ληστές και τον σακάτεψαν. Αλλά και τότε δεμένος και χτυπημένος τους έβριζε και δεν "συνεργάστηκε" μαζί τους για να σωθεί. Όμως εκείνο το "τραύμα" τον διέλυσε επειδή αισθάνθηκε ταπεινωμένος. Δεν ήταν πια ο ίδιος. Το έβλεπε κανείς στο βλέμμα του. Τότε ήταν που "πέθανε" για πρώτη φορά. Χτες ήταν η δεύτερη. Αυτός υπήρξε ο Νίκος Κούνδουρος από τον Άγιο Νικόλαο Σητείας : Ξεροκέφαλος, απόλυτος, προικισμένος, δύσκολος, παιδικός, ερωτικός - πάντα μια ανοιχτή αγκαλιά - ως το τέλος. Αυθεντικός, με έναν λόγο.
Από την Μακρόνησο ως το πιο μακρινό αστέρι ήξερε να βρίσκει τα χρώματα της Ελευθερίας ακόμη και στα πιο πικρά χώματα. Ακόμη και στην εξορία.
( ...και να μην βγουν τώρα να καπηλευτούν το όνομα του τα γνωστά θρασίμια της δημοσιότητας γιατί ο Νίκος δεν το χει σε τίποτα να σηκωθεί και να τους αρχίσει με την μαγκούρα )!
 

Πού πήγαν οι διανοούμενοι;
 Ο Κούνδουρος πάνω από όλα ήταν ένας ασυμβίβαστος και υπεροπτικά επιθετικός προς κάθε μορφή εξουσίας διανοούμενος. Κρητικός και κριτικός εμμονικός! Γιαυτό και δεν επιτρέπεται να γίνει αντικείμενο καπηλείας από κανέναν. Ούτε πολιτικό ούτε πολιτιστικό παράγοντα. Ένας διανοούμενος δημιουργός που ούτε φυγομάχησε ούτε βολεύτηκε. Όπως είναι ο γραικυλικός συρμός.
Χτες, νεκρολογώντας τον Νίκο με τον Καραμπελιά στον Ιανό αναφερθήκαμε στην κατάθλιψη που μαστίζει τον τόπο αλλά και στην απουσία των οργανικών διανοουμένων οι οποίοι μη έχοντας πλέον σήμερα ρόλο - εφόσον το Σύστημα κατέρρευσε - σεμνοπρεπώς διακόπτουν.
Επιτρέψτε μου εδώ να πω ότι την καταραμένη κατάθλιψη την ένιωθα έντονα από τα τέλη του '90...
Μόλις το 2004, παραμονές των Ολυμπιακών Αγώνων, στο απόγειο δηλαδή της εθνικής επιτυχίας και αυτοϊκανοποίησης, εξέδωσα από τις εκδόσεις του Αντί το βιβλίο μου
"Ο Πολιτισμός στην εποχή της μελαγχολίας" σε πρόλογο του Αντώνη Καρκαγιάννη.
Τότε δεν πολυκατάλαβα τον Κούνδουρο όταν μου είπε στη παρουσίαση του βιβλίου : "Ξαναζούμε μωρέ την Μακρόνησο αλλιώς".
Τουλάχιστον αυτός από τότε καταλάβαινε την εξέλιξη του δράματος. Τώρα την καταλαβαίνω κι εγώ...Την καταλαβαίνουμε όλοι, οδυνηρά στο πετσί μας