Συνολικές προβολές σελίδας

Κυριακή, 11 Μαΐου 2008

Η είδηση σαν Delicatessen



Συμβάν είναι αυτό απλά που συμβαίνει. Η είδηση όμως του «συμβάντος» αποτελεί μιαν ολόκληρη «κατασκευή». Σ’ αυτή συμμετέχουν οι δράστες του συμβάντος ή όσοι το υπέστησαν –π.χ. όταν πρόκειται για ένα αυτοκινηστικό δυστύχημα, έναν σεισμό ή τις προγραμματικές δηλώσεις του πρωθυπουργού- οι πομποί, οι δέκτες δηλαδή όλοι εμείς αλλά και οι ενδιάμεσοί τους. Πανομοιότυπο γεγονός –π.χ. ένα αυτοκινηστικό δυστύχημα, ένας σεισμός ή οι προγραμματικές δηλώσεις του πρωθυπουργού- εκατό χρόνια πριν θα είχε εντελώς διαφορετική μεταχείριση από πομπούς, δέκτες ή ενδιάμεσους. Εντελώς διαφορετική «κατασκευή». Ή, αν προτιμάτε «συσκευασία». Αυτό που θέλω να πω είναι ότι η εποχή παρεμβαίνει δραστικά για να δώσει τις διαφορετικές , κάθε φορά, διαστάσεις του ίδιου ή πανομοιότυπου συμβάντος (λ.χ. ένας σεισμός 6 ρίχτερ κάπου στην Ελλάδα).
Σήμερα, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, η «είδηση» είναι δυναμικό προϊόν, διαμορφώνει τις μάζες, έχει πολιτική και οικονομική αξία. Έχουμε εθιστεί στην κατανάλωση «ειδήσεων» και μάλιστα έχουμε αποκτήσει τη σνομπ συμπεριφορά ενός βουλιμικού πελάτη σε supermarket που αντί για delicatessen σερβίρονται… news. Θέλουμε την «είδηση» μας λοιπόν συσκευασμένη, αποστειρωμένη σερβιρισμένη στους βαθμούς που αντέχουμε, ούτε βαριά ούτε ελαφριά, χωρίς περιττές πληροφορίες που να μας μπερδεύουν, ισοζυγισμένη ακριβώς στον αντιληπτικό μας ορίζοντα ώστε να μην μας θίγει, καρυκευμένη με το απαραίτητο συναίσθημα, αρκετά ερεθιστική για να μην αποκοιμηθούμε, ένα προϊόν τέλος πάντων αποκλειστικά για μας. Κομμένο και ραμμένο στα μέτρα μας. Εφόσον η είδηση ως ένα βαθμό μας περιέχει, ενέχει την εποχή μας, απειροελάχιστο κομμάτι της οποίας είμαστε κι εμείς οι ίδιοι. Μας αντανακλά, τέλος, σαν κυρτός καθρέφτης και μας απορροφά σαν άμμος. Επειδή λοιπόν η «είδηση» από αντικειμενικό συμβάν σταδιακά γίνεται «εμείς», αποκτά τις ιδιότητες ή τις ιδιοτροπίες μας. Ακτινοβολεί την, όποια, παιδεία μας. Τα χαρακτηριστικά μ’ άλλα λόγια ανθρώπων που έζησαν στον 20ο αιώνα και τώρα πέρασαν με ασυναίσθητα ελαφρό περπάτημα τη γέφυρα του 21ου πορευόμενοι ο καθένας το δικό του δρόμο. Έναν δρόμο που εκβάλλει όμως σε μια τεράστια, κοινή λεωφόρο. Είμαστε άνθρωποί που ζήσαμε ως έφηβοι την πολιτιστική άνοιξη των ’60, τη Χούντα, τη λειψή Μεταπολίτευση, την έκρηξη της ευμάρειας και της χυδαίας επίδειξης. Άνθρωποί που μας έμαθαν γρήγορα ν’ αναγνωρίζουμε την τιμή όλων των πραγμάτων αλλά την αξία κανενός. Σήμερα ταξιδεύουμε στις ατομικές ζωές μας αποδίδοντας πολύ μεγάλη σημασία στον εαυτό μας σε τρόπο ώστε να καθιστάμεθα βλαπτική τόσο για το περιβάλλον γύρω όσο και για τους εαυτούς μας τους ίδιους. Μια βαθύτερη ανασφάλεια και μια ελλειμματική αγωγή μας επιβάλλει να αποθεώνουμε το τώρα, επειδή έτυχε να υπάρχουμε σ’ αυτό και ν’ αγνοούμε όχι τόσο το μέλλον -το οποίο ούτως ή άλλως δεν ανήκει σ’ εμάς αλλά σε κάποιους άλλους-, όσο το παρελθόν με το οποίο έχουμε, θέλουμε δεν θέλουμε, ανοιχτούς λογαριασμούς.
Η κυρίαρχη νοοτροπία της εποχής έχοντας εξορκίσει τον θάνατο από την θεματολογία της, διαμορφώνει εγωπαθή και γιαυτό αξιοθρήνητα στον υπαρξιακό τους φόβο όντα τα οποία ζουν υστερικά και πεθαίνουν χωρίς να ξέρουν γιατί. Η ζωή δηλαδή κι ο θάνατός τους είναι μεν συμβάντα αλλά όχι γεγονότα. Πιθανόν μάλιστα να γίνουν «είδηση» στο δελτία των 8 αλλά όχι και Ιστορία. Η πιο οδυνηρή τιμωρία του μεταμοντέρνου ανθρώπου. Η δική μας, η χωρίς μεταφυσική, κόλαση.

2 σχόλια:

  1. Να προσθέσω λίγα λόγια για το ασφαλιστικό που μας απασχόλησε για τρείς εβδομάδες (αντί για τρείς ημέρες) και είχε σαν αποτέλεσμα να χαθούν κεκτημένα δεκαετιών για τους εργαζόμενους που αντιπροσωπεύουν και το συντριπτικά μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού.
    Πράγματι, σύμφωνα με τις μετρήσεις, το 80% τάχθηκε εναντίον του νομοσχεδίου (περικοπών και απασφάλισης) και στο σύνολο της η αντιπολίτευση υπερασπίστηκε αυτό το 80% σε συνθήκες γενικευμένης σύρραξης (Πορείες, διαδηλώσεις). Βέβαια οι παραδοσιακές αυτές μορφές πάλης δεν απέδωσαν και είχαν μόνο σαν αποτέλεσμα ταλαιπωρία και χαμένα μεροκάματα. Το ενδιαφέρον στοιχείο σε αυτήν την κόντρα ήταν η πρόταση για δημοψήφισμα που κατατέθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ και υπερψηφίστηκε από την αντιπολίτευση. Τα 4 κόμματα μας δήλωσαν με την ψήφο τους ότι κρίνουν αναγκαίο και ικανό οι εργαζόμενοι να διαπραματευτούν από θέση ισχύος τα δικαιώματα τους χωρίς αυτόκλητους προστάτες και οτι η τάξη των αντιπροσώπων πρέπει να εκχωρήσει δικαίωμα και εξουσία προς αυτούς για το επιμέρους αυτό θέμα. Δεν μας διευκρίνισαν όμως. Αυτά ισχύουν για την περίσταση μόνο ή από ‘δω και στο εξής; Έχει σκοπό και νόημα η πρόταση ή απλά τέθηκε για λόγους ψηφοθηρικούς; Πολύ σωστά, λοιπόν, η Ν.Δ σας έδειξε το δρόμο της επιτροπής αναθεώρησης του Συντάγματος. Σας είπε δηλαδή αν πραγματικά πιστεύετε σε αυτά που ψηφίζετε υπάρχει δρόμος. Το Σύνταγμα προβλέπει την αναθεώρηση του. Όσο χρόνο και όση διαδικασία. Και δεν είναι μόνο δικαίωμα σας πλέον να συνεχίσετε ως το τέλος αλλά και ρητή σας υποχρέωση.
    Το ερώτημα όμως είναι γιατί σταματήσατε; Γιατί σταματήσατε, αφού ομόφωνοι, να τους πείτε οτι είναι μεταβατική κυβέρνηση γιατί θα συστήσετε κυβέρνηση ενότητας με σκοπό την ακύρωση της ισχύος του νομοσχεδίου και την αναθεώρηση του Συντάγματος προς την κατεύθυνση της χειραφέτησης του εργατικού κινήματος του οποίου είστε όλοι γέννημα; Τι σας σταματάει, αφού σύμφωνείτε, να πετύχετε μια ιστορική νίκη για το κίνημα των εργαζομένων; Τη στιγμή μάλιστα που γνωρίζετε οτι αυτό ήταν ένα μόνο κύμα περικοπών και απασφάλισης και θα υπάρξει συνέχεια σε 5,7 ή 11 χρόνια. Τη στιγμή που γνωρίζετε οτι δεν ψάχνουμε για περιστασιακή λύση αλλά για μόνιμη, οριστική.
    Τι να πιστέψουμε; Οτι προστατεύετε τα δικαιώματα μας όταν δεν εξαντλείτε τα περιθώρια αντίδρασης και επιβολής που σας δίνει το Σύνταγμα; Ότι τελικά υπερίσχυσε η αυτοσηντήρηση της ταξης των αντιπροσώπων ή της γενιάς της Μεταπολίτευσης;
    Εντέλει δεν μπορώ να καταλάβω. Δεν αναγνωρίζετε την δυνατότητα ή δεν υπολογίζετε σε αυτή;
    Μιλάμε για μία περίπτωση. Που αφορά στο ασφαλιστικό. Και που αν κατοχυρωθεί το δημοψήφισμα έχουμε κατ’ ουσίαν αυτονομίας πράξη πρώτη. Χωρίς να ξέρουμε άν και πότε θα υπάρξει δεύτερη.Αλλάζουμε περιβάλλον. Αφού θα υπάρχει η δυνατότητα και το πλαίσιο.
    Με αυτήν την πράξη αναδύεται ένα άλλο πολιτικό τοπίο . Με αυτήν την πράξη κλείνει ο κύκλος της Μεταπολίτευσης και ανοίγει αυτός της αυτονομίας που εξερεύνησε ο Καστοριάδης. Δεν ξέρω αν για εσάς σημαίνει απλώς μια ενδεδειγμένη πολιτική πρακτική για ένα επιμέρους ή μια πιθανή ιδεολογική αναθεώρηση . (Οι νέες ιδέες καταργούν τα ιδεολογικά σύνορα και ορέγονται ψηφοφόρους από τον ευρύτερο ορίζοντα και κυρίως επενδύονται σε νέα πρόσωπα που το αριστερίστικο ντεμοντε πνεύμα δεν ταιριάζει με την ηλικία τους.)
    Απλές ερωτήσεις. Τι αντίκτυπο θα είχε στις υπόλοιπες χώρες που αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα, το δικό σας δεδικασμένο; Θα επηρρέαζε τη διεθνή σκηνή; Μήπως σε αυτήν την συγκυρία θα δίνατε τον αγώνα υπέρ πάντων των εργαζομένων;
    Και επανέρχομαι στο βασικό ερώτημα. Γιατί αδρανείτε; Σας εξομολογούμαι οτι σκεφτόμουν οτι το επίπεδο (πολιτισμού αλλα και εδιαφέροντος) είναι πολύ χαμηλό γιατί αν ήταν πραγματικά υψηλό σίγουρα θα σας δέρναμε ακόμα. Εγκλωβιστήκατε στις θέσεις σας και τώρα δεν έχετε άλλοθι για να αποδεσμευτείτε, να σταματήσετε . Δηλαδή να προδώσετε. και μάλλον ανευ αργυρίων. Οπως οταν κανείς προδίδει τον εαυτό του.
    Ως εδώ. Κάντε το χρέος σας. Οδηγείστε μας σε ανοιχτούς δρόμους.

    ΥΓ1Βασιζόμαστε ασφαλώς στο δικό σας νομοσχέδιο (ΣΥΡΙΖΑ) για το ασφαλιστικό και περιμένουμε να δουμε πως γίνεται στην πράξη η εξίσωση προς τα πάνω.
    ΥΓ2Και γιατί δεν προτείνετε εσείς έναν εκπρόσωπο της Greenpeace στο Επικρατείας σας, Δάσκαλε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αγαπητέ Μάνο.

    Σύμφωνα με πρόσφατη διάλεξή μου στο ΣΦΕΣΗΕΑ (ΣύλογοςΦίλωνΕΣΗΕΑ), του οποίου δεν τυγχάνω μέλος,
    ======
    Προκειμένου να υπάρξει είδηση, θα πρέπει να υπάρξει - ενδεχομένως δε να προϋπάρξει - γεγονός και προϋπόθεση.
    Κανονικά η είδηση έπεται του γεγονότος. Όμως στη σύγχρονη δημοσιογραφία ουδόλως αποκλείεται το γεγονός να έπεται της ειδήσεως.
    Εαν π.χ. είναι ανάγκη να πέσει η κυβέρνηση, η είδηση του θανάτου του πρωθυπουργού, δύναται να προηγηθεί του γεγονότος το οποίον ενδεχομένως - εαν θεωρηθεί αναγκαίο - να ακολουθήσει ασχέτως εάν - ως γεγονός - υπήρχε κατά την στιγμή της δημοσιοποίησης της είδησης.
    Αναγκαία φυσικά είναι και η προϋπόθεση. Εάν π.χ. η είδηση που θέλει τον υπουργό κλέπτοντα οπώρας δεν συνάδει με την προϋπόθεση να πέσει η κυβέρνηση, τότε ο κλέπτων υπουργός δεν αποτελεί είδηση.
    ====

    Μετά τιμής

    Δόκτωρ Απαράδεκτος κατά κόζμον Τομάζος

    υ.γ. Εάν κατάλαβες τι εννοώ, σε παρακαλώ να μου το εξηγήσεις και μένα ...

    υ.γ.2 ο Δόκτωρ διανυκτερεύει στο signominesfala.blogspot.com,
    θεραπεύει δε, πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν (κυρίως το δεύτερο)
    ...σύλογος φίλων ΕΣΗΕΑ...

    ΑπάντησηΔιαγραφή