Εις ανάμνησιν της χθεσινής ημέρας
Εντόπισα πρόσφατα μία εξαιρετική εικαστική συλλογή στην Κηφισιά η οποία μεταξύ των άλλων αριστουργημάτων (Γύζης, Οικονόμου, Παπαλουκάς, Σπυρόπουλος κ.α) περιλαμβάνει το ολόσωμο πορτρέτο του γλύπτη Θανάση Απάρτη (φωτό 1) φτιαγμένο στο Παρίσι, μάλλον στο ατελέ του φιλέλληνα μαθητή του Ροντέν Αντουάν Μπουρντέλ από τον φίλο του, ζωγράφο Βρασίδα Τσούχλο (1904 - 1981). Παραλλαγή του ίδιου θέματος εκτίθεται στην Εθνική Πινακοθήκη. Αμφότεροι οι πίνακες πρέπει να φιλοτεχνήθηκαν γύρω στα 1926-28. Οι Τσούχλος και Απάρτης ήταν φίλοι με τον εξπρεσιονιστή αυτόχειρα ζωγράφο Μίμη Βιτσώρη (1902 - 1945), αδελφό του αρχειομαρξιστή και αργότερα ηγετικού στελέχους των τροτσκιστών Γιώργου Βιτσώρη ο οποίος κατά την δικτατορία του Μεταξά κατέφυγε στο Παρίσι.
Ο Γ. Βιτσώρης, γεννημένος στην Καβάλα (1899 - 1954), προσωπικός φίλος του Τρότσκι - είχε διαφυλάξει μάλιστα και το αρχείο του - ήταν παντρεμένος με την επίσης κομμουνίστρια ηθοποιό Νίτσα Βιτσώρη με την οποία απέκτησε μία κόρη, τη Λιάνα. Αργότερα η Νίτσα χώρισε και παντρεύτηκε τον επίσης αριστερό ηθοποιό Χρήστο Τσαγανέα. Αμφότεροι συμμετείχαν ενεργά στο ΕΑΜ και συνυπηρέτησαν στο τότε Βασιλικό Θέατρο. Είναι γνωστό πως το ζευγάρι πρωτοστάτησε στην εκτέλεση της Ελένης Παπαδάκη από την τρομερή και φοβερή ΟΠΛΑ.
Το "αστείο" είναι πως η Λιάνα Βιτσώρη - Τσαγανέα, επίσης ηθοποιός και συγγραφέας, θα παντρευτεί τον κονφερανσιέ της χούντας, τον πολυτάλαντο Γιώργο Οικονομίδη και θα υπάρξει ο μεγάλος του έρωτας. Θυμάμαι από την ΥΕΝΕΔ να παιανίζει το άσμα του Οικονομίδη "Μα εγώ αγαπώ τη Λιάνα /δεν έχει μάτια πλάνα /δεν είναι καλλονή..." Όπως επίσης θυμάμαι τις συχνές επικλήσεις από την εκπομπή του στο κυριακάτικο ραδιόφωνο "Τα νέα μας ταλέντα" με τον Μίμη Πλέσσα στο πιάνο, προς την πεθερά του Νίτσα παράλληλα με τις αναφορές στην συγγενή του Δέσποινα Παπαδοπούλου. Και βέβαια το ακατάσχετο υμνολόγιο του στη δικτατορία. Στις 12 ακριβώς το μεσημέρι, την ώρα που είχε βραδιάσει στην Ελλάδα. Γιατί τα θυμήθηκα όλα αυτά τώρα ; Για αυτόν ακριβώς το λόγο: Για να θυμόμαστε... Για να συγχωρούμε, για να ξεπερνάμε αλλά να μην ξεχνάμε.
Ο Απάρτης (1899 - 1972) εξελέγη καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας το 1961 και ήταν ο πρώτος αριστερός δάσκαλος ανάμεσα σ' ένα πολύ συντηρητικό περιβάλλον καθηγητών. Το 1967 εκλέχθηκε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Παρισιού. Έλαβε τις τιμητικές διακρίσεις του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής (Γαλλία, 1939) και του Ταξιάρχη του Φοίνικα (1960).
ΥΓ. Αντιγράφω από το βιβλίο του Αρτέμη Μάτσα "Θεατρικές Μνήμες" το κείμενο που αναδημοσιεύεται στο lifo:
"...Ο Γιώργος Βιτσώρης σπούδαζε στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Λότνερ, στο ιστορικό ερειπωμένο τώρα κτίριο της οδού Φειδίου 3, που αργότερα μετονομάστηκε σε Ελληνικόν Ωδείον, παράλληλα με την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων. Καθηγητές της Σχολής ο περίφημος ηθοποιός Νίκος Παπαγεωργίου, άντρας της Σαπφώς Αλκαίου, πατέρας της πρωταγωνίστριας Μαρίας Αλκαίου, και η Θεώνη Δρακοπούλου (η Μυρτιώτισσα). Ανάμεσα στους συμμαθητές του η μεγάλη Ελένη Παπαδάκη, η Αντιγόνη Μεταξά (η θεία Λένα αργότερα), ο Κώστας Κροντηράς, η Κατερίνα Κακούρη και η Νίτσα Βιτσώρη (σ.σ. πριν Λάσκαρη και αργότερα Τσαγανέα) που την ερωτεύτηκε, παντρεύτηκαν (σ.σ. το 1921) και έκαναν μια κόρη, τη μετέπειτα πρωταγωνίστρια Λιάνα Βιτσώρη, θεατρική συγγραφέα, τιμημένη και ως ποιήτρια..._
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου