Συνολικές προβολές σελίδας

Τετάρτη 21 Δεκεμβρίου 2016

Τι μας συμβαίνει, που πάμε;

Από το Νέο Επίπεδο που κυκλοφορεί





"Οι πελατειακές σχέσεις που κυριαρχούν κάνουν προσχηματικές τις ιδεολογίες...Μια κοινωνία αδρανής αποζυμά τον κρατικό μηχανισμό... Η αριστερά έχει τη δική της ευθύνη στην εκποίηση της χώρας γιατι υιοθετεί κάθε αίτημα, αρκεί αυτός που το προβάλλει ωα αυτοαποκαλείται "λαός"... Ελληνοκεντρισμός είναι ο υπεραναπλρωτικός μηχανισμός ενός έθνους που έχει ελάχιστη πνευματική και υλική παραγωγή..."  
Παναγιώτης Κονδύλης

 
 Προϋπόθεση απαραίτητη  για να αντιδράσουμε, είναι ασφαλώς το να κατανοήσουμε τι ακριβώς μας συμβαίνει, τι τελικά  συμβαίνει στη χώρα εδώ και αρκετά χρόνια. Δεκαετίες αφόρητου λαϊκισμού, πνευματικής οκνηρίας, παραπληροφόρησης, παραπαιδείας, παντελούς έλλειψης επαγγελματικού προσανατολισμού και μιας, έως πνιγμού, κυριαρχίας των πιο διαβρωμένων ακαλαίσθητων και σκόπιμα παραπληροφορούντων μαζικών μέσων επικοινωνίας έφεραν τη χώρα στο σημερινό κατάντημα της. Τα μίντια της  Ελλάδας ούτε πρόβλεψαν ούτε ανήγγειλαν τη πιο τρομαχτική είδηση : Την χρεοκοπία της πατρίδας και σε πραγματικό και σε συμβολικό επίπεδο. Η χώρα πια μοιάζει τραγικά με την τηλεόραση που βλέπει όλο αυτό το διάστημα της παρακμής, της παραλυτικής ραστώνης, της ευκολίας, του συμψηφισμού, της υπερκατανάλωσης, της επιδεικτικής αμάθειας καθοδηγούμενη από την δικτατορία των μετρίων. Της συστηματικής αποθέωσης, με άλλα λόγια, του τίποτα... 

Πρόκειται για την εικόνα μιας πραγματικότητας  αυτιστικής, αποκομμένης από τον γύρο της αληθινό κόσμο -και αυτόν του εσωτερικού αλλά κυρίως εκείνο του εξωτερικού -που αρέσκεται να προβάλλει μυθοποιημένα σκουπίδια και να αποθεώνει το ευτελές και το ασήμαντο. Στη σύγχρονη Ελλάδα έχει ανατραπεί οποιαδήποτε κλίμακα αξιών, έχουν χαθεί οποιοσδήποτε αυτοσεβασμός, πειθαρχία, υπακοή σε βασικούς κανόνες συμπεριφοράς και συνύπαρξης . Δηλαδή  η πλέον στοιχειώδης συνθήκη συμβίωσης, η κοινωνική έγνοια του ενός για το σύνολο ώστε να προκύψει και η φροντίδα του συνόλου προς τον ένα. Που θα πει, η πεμπτουσία της δημοκρατίας αλλά, τι σύμπτωση, και της μαρξιστικής ανάλυσης ως προς την κοινωνική δυναμική. Η έλλειψη κανόνων ή, ακόμα χειρότερα, η παντελής αδιαφορία για τη λειτουργία και την ισχύ των υπαρχόντων  κανόνων έχουν δημιουργήσει ένα τρομακτικό αίσθημα ανασφάλειας στους πολίτες. Και από την διάχυτη ανομία αλλά και την σχεδόν καθεστωτική αρνησιδικία. Βασικοί, θεσμικοί τομείς της πολιτείας  όπως η απονομή της Δικαιοσύνης ή η δημόσια ασφάλεια ή η στοιχειώδης μέριμνα του κράτους για  την υγεία την παιδεία και την ευμάρεια  του συνόλου, έχουν δημιουργήσει την ψυχολογία του κενού. Το ευρύ κοινό αισθάνεται αποπροσανατολισμένο, απροσανατόλιστο, εκτεθειμένο σε λογής υπαρκτούς και φανταστικούς  κινδύνους, αβοήθητο, χωρίς μία κυρίαρχη, συνεκτική έννοια που να του δίνει προοπτική αλλά και μια τρόπιδα για το ακολουθητέο ταξίδι. 

Απουσιάζει το κεντρικό, εθνικό αφήγημα που όμως είναι απαραίτητο για την επιβίωση μας ως κοινωνίας. Αντίθετα το υπάρχον, κυρίαρχο αφήγημα  προέκρινε πάντοτε απλοϊκές, ευθύγραμμες ερμηνείες ακόμη και στα πλέον πολύπλοκα ζητήματα, επέβαλλε αφελείς  και μονοδιάστατες ψευδολύσεις  που μακιγιάριζαν προσωρινά την κατάσταση  με αποτέλεσμα τα όποια προβλήματα να πολλαπλασιάζονται και να καθίστανται βρόγχος για το μέλλον της χώρας. Ζούμε, χρόνια τώρα, μιαν εικονική πραγματικότητα, μια προσομοίωση πολιτικής και θεωρίας με ποικίλα ανδροειδή να υποδύονται τους ταγούς της χώρας, πρωθυπουργούς, προέδρους ιδρυμάτων και θεσμών, υπουργούς κλπ, σε μιαν αδιατάρακτη διαπλοκή και όσμωση των επιμέρους εξουσιών, ώστε διάφορες προνομιούχες ελίτ, συνδικαλιστικές κλίκες ή απλώς μαφιόζικες ομάδες που δηλώνουν επιχειρηματίες, εφοπλιστές, τραπεζίτες κοκ, να νέμονται τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους της χώρας. Και μάλιστα  με την κάλυψη της υπαλληλοποιημένης, κομματικής δικαιοσύνης, του υπαλληλοποιημένου στρατού, της κομματικής αστυνομίας. Αλλά και ενός κρατικού μηχανισμού που παραμένει σταθερά φέουδο της εκάστοτε εξουσίας, γαλάζιας, πράσινης και πρόσφατα κόκκινης με βαθείς μπλε, προς το μαύρο, όμως κόκκους. Αυτό το σάπιο σύστημα χρειάζεται επειγόντως μεταρρύθμιση, μόνο που εδώ και πέντε χρόνια θεωρούνται "μεταρρυθμίσεις», ακόμη και από τους σοφούς Ευρωπαίους εταίρους μας, η επιβολή ακόμη πιο επαχθών οριζόντιων φόρων εις βάρος των αποκλειστικών υποζυγίων που λέγονται μισθωτοί κα συνταξιούχοι. Στην Ελλάδα βιώνουμε πρωτίστως τη κρίση της Ευρώπης η οποία αποκαλύπτει οδυνηρά και την δική μας εθνική παρακμή. Κρίση θεσμών, ιδεολογίας, κοινού νομίσματος, κοινής πολιτικής και στοιχειώδους  solidarity μεταξύ των εταίρων. Έτσι δεν είναι καθόλου παράλογο το γεγονός ότι ο παραγωγικός ιστός της χώρας έχει τελείως διαρραγεί ενώ παράλληλα βυθιζόμαστε στην πλέον δραματική ύφεση. Χωρίς καμία ελπίδα ανάκαμψης στον ορίζοντα. Αυτό το τόσο δυσοίωνο κλίμα ήρθε να αποτελειώσει το λεγόμενο μεταναστευτικό πρόβλημα. Κατ' ουσίαν πρόκειται για ένα πολύ πιο παλιό ζήτημα το οποίο όμως οι εκάστοτε  κυβερνήσεις σε συνδυασμό με την σταθερά καταγγελτική και αρνητική κουλτούρα των αντιπολιτεύσεων αρνήθηκαν να αντιμετωπίσουν εν τη γενέσει του με αποτέλεσμα τώρα το  πρόβλημα να μας υπερβαίνει και ως χώρα και ως κοινωνία. Και επειδή είμαστε βαθιά εθισμένοι και στην υποκρισία και τον λαϊκισμό και το εύκολο σύνθημα, είναι απόλυτα φυσικό να μας κακοφαίνεται η εξίσου υποκριτική σήμερα, λαϊκίστικη και γεμάτη εύκολα συνθήματα, αντιμετώπιση μας από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους συμμάχους. Σήμερα η Ελλάδα λόγω των δικών της συσσωρευμένων λαθών είναι ο εύκολος σάκος του μποξ στο διεθνές ρινγκ της γεωπολιτικής συγκυρίας. Οι πάντες είναι έτοιμοι να μας φορτώσουν πρωτίστως τα δικά τους λάθη ή την αβελτηρία τους και να μεταμορφώσουν χωρίς τύψεις  τη χώρα μας σε ένα κολαστήριο ψυχών. Η Ευρώπη σήμερα εισπράττει τα λύτρα της συμμετοχής της στην νέο- αποικιακή πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών τόσο στην εγγύς  όσο και στην μέση Ανατολή. Η αλήθεια είναι πως η Ελλάδα αποτελεί το μόνο αθώο πιόνι μέσα σε αυτό το σύνθετο, πολιτικό διπλωματικό σκάκι. Όμως στη διεθνή πραγματικότητα καμιά "αθωότητα " δεν αναγνωρίζεται. Τα γεωπολιτικά συμφέροντα πάλι  μεταμορφώνουν τον θύτη που λέγεται Τουρκία σε θύμα και το θύμα που λέγεται Ελλάδα ή Κύπρος σε θύτη. Αυτό αποκαλείται  παγκόσμια πολιτική δικαιοσύνη...

Έχουμε σήμερα αριστερή κυβέρνηση στην Ελλάδα; Η απάντηση είναι ασφαλώς όχι. Αυτό που έχουμε είναι ένα μόρφωμα ακροαριστερών και ακροδεξιών στοιχείων που έχει ως αποκλειστικό και μόνο στόχο την νομή και τη διατήρηση της εξουσίας. Για να το επιτύχει αυτό, μετέρχεται όλους τους παραδοσιακούς τρόπους των κομμάτων εξουσίας διαβρώνοντας το κράτος, προωθώντας κομματικά ενεργούμενα σε νευραλγικές θέσεις-κλειδιά, λέγοντας εμφανή ψέματα και οδηγώντας στη μιζέρια και την φτώχεια τεράστια τμήματα του πληθυσμού.  Κάνει δηλαδή η κατά φαντασίαν αριστερή κυβέρνηση  ό,τι κατήγγειλε πως κάνει, χρόνια τώρα, η λεγόμενη ξενόδουλη δεξιά. Αλλάζουν τα ονόματα, οι συμπεριφορές όμως και οι στάσεις παραμένουν ίδιες. Ο ΣΥΡΙΖΑ βολεύεται απόλυτα από το σύστημα που υποτίθεται πως πολεμάει. Πρόκειται για τον συνειδητό τυχοδιωκτισμό μιας δράκας επαγγελματιών της εξουσίας.  Φοβάμαι ότι σήμερα πληρώνουμε τα συσσωρευμένα ψεύδη και τις βολικές παρερμηνείες οι οποίες μας ακολουθούν ήδη από τον εμφύλιο πόλεμο έως και σήμερα. Φταίει το ότι ποτέ δεν είπαμε όλη την αλήθεια και ως αριστερά και ως δεξιά για το εθνικό μας όνειδος  αλλά προπαγανδίσαμε βολικά ψεύδη στα κομματικά ακροατήρια μας με προφανή τα εύκολα κέρδη. Η  αριστερά πάλι  βολεύτηκε στον ρόλο  του αιώνια διωκόμενου, του Γιάννη Αγιάννη, του ηρωικού θύματος και δεν παραδέχτηκε ποτέ  ανοιχτά την τεράστια ευθύνη της για το εμφύλιο αιματοκύλισμα . Το ότι δηλαδή υπήρξε και η ίδια θύτης και μάλιστα μειοψηφών προτού καταλήξει σε κυνηγημένο και εξόριστο θύμα...Επειδή εδώ ακριβώς βρίσκεται και ο ιδρυτικός της μύθος ως δύναμης του καλού, ως ήρωας του δίκιου των αδικημένων, της παγκόσμιας αλληλεγγύης, της αδελφοσύνης, της έγνοιας για τον πάσχοντα ή τον αδύναμο κλπ. Άρκεσαν λίγοι μήνες ψευτοαριστερής εξουσίας για να συνειδητοποιήσουμε, και οι πιο αφελείς, τι κούφια λόγια ήσαν όλες αυτές οι ρητορείες. Οι Συριζανέλ αποδείχτηκαν κατώτεροι των περιστάσεων, τελείως απαράσκευοι και με απόλυτη άγνοια των σύγχρονων κωδίκων του κυβερνάν στη παγκοσμιοποιημένη γεωπολιτική συγκυρία.    Η αλήθεια είναι πως ως λαός  βολευόμαστε με το χρόνιο  ψεύδος κρατώντας σκελετούς και πτώματα κακοφορμισμένα στις κομματικές μας ντουλάπες και αυτό δεν βοηθάει ούτε την εθνική συμφιλίωση αλλά και, κυρίως, την εθνική αυτογνωσία .Κάτι που είναι απαραίτητο αυτή τη στιγμή για να το ξεπεράσουμε τη σοβούσα κρίση. Χωρίς τις απαραίτητες, αν και οδυνηρές, αλήθειες το έθνος δεν μπορεί να ξεπεράσει τον κακό  εαυτό του, το μεγαλύτερο μας εμπόδιο για να βγούμε επιτέλους σ' ένα ξέφωτο.

ΥΓ1. Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί δεν δέχονται οι Έλληνες υπουργοί τους υπαλλήλους των θεσμών στα  γραφεία τους, στα δημόσια κτίρια και σε όσο συμβολικό κύρος αυτά διαθέτουν και όχι σε έναν ιδιωτικό χώρο τον οποίο πληρώνει το δημόσιο, σ' ένα ξενοδοχείο, λες και πρόκειται για ροζ ραντεβού. Όλα επικοινωνία  μόνο επικοινωνία και τίποτε άλλο.
ΥΓ2.  ΟΎΤΕ, πάλι, καταλαβαίνω γιατί κλείνει όλη την ημέρα η Ηρώδου Αττικού διχοτομώντας το κέντρο της πόλης. Από ποιους θέλει να προφυλαχτεί ο αριστερός πρωθυπουργός μας; 
Και γιατί χρειάζεται τρεις λόχους αστυνομικών εκτός των άλλων που κοιμούνται στα τέσσερα (!) λεωφορεία και τις κλούβες που είναι ακροβολισμένες γύρω από του Μαξίμου; Που καταντήσαμε! 

Η τέχνη του Μόραλη



Από τον Επίλογο 2016 που κυκλοφορεί




Μορφές της ευρωπαϊκής ζωγραφικής και αρχέτυπα της ελληνικής ταυτότητας

Ο Μόραλης υπήρξε ο δημιουργός που επηρέασε άμεσα, μαζί με τον Τσαρούχη, τον Μαυροΐδη, τον Νικολάου κι ελάχιστους άλλους, τη μεταπολεμική αισθητική, διαμορφώνοντας καταλυτικά το «αθηναϊκό τοπίο». Και τούτο γιατί ο ίδιος με νηφαλιότητα κι έμπνευση συνδύασε μορφές της σύγχρονής του ευρωπαϊκής ζωγραφικής με τις αρχετυπικές εικόνες της ιθαγένειας. Και είναι τουλάχιστον ανοησία μερικοί εκπρόσωποι της γενιάς του ’60 να βλέπουν με σκεπτικισμό ή και να απορρίπτουν συλλήβδην την προσφορά του Μόραλη ως δασκάλου κατά την υπερτριακονταετή θητεία του στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ).
            Ο Μόραλης δίδαξε μ’ ακρίβεια και φιλελεύθερο πνεύμα τη γλώσσα της ζωγραφικής έκφρασης και υπέδειξε τρόπους του «οράν», εφόσον ο ίδιος αντιμετώπιζε τη τέχνη του ως στάση ζωής. Η παρουσία του στη σχολή συνέχισε με τον καλύτερο τρόπο την παράδοση του Νικολάου Λύτρα και του Κωνσταντίνου Παρθένη. Στους νεαρούς μαθητές του με την ανύπαρκτη αισθητική παιδεία, σ’ εκείνα τα δύσκολα μετεμφυλιακά χρόνια, μετέδωσε τη φρικίαση της συγκίνησης. Τους έμαθε τα μυστικά της ζωγραφικής για να μπορέσουν αργότερα –δυνητικά- να καταστούν καλλιτέχνες. Κι είναι κρίμα το γεγονός ότι αυτή η άποψη του Μόραλη ή του Μαυροΐδη σήμερα είναι στην ΑΣΚΤ μια μειοψηφία, καθώς επικρατούν από τη μια ένας κυνικός επαγγελματισμός κι απ’ την άλλη  η ιδεοληψία του «καλλιτέχνη».



Κοινός άξονας
            Αντιλαμβάνεται, λοιπόν, κανείς τους παιδαγωγικούς –κατ’ εξοχήν- λόγους που μας ώθησαν ώστε να εγκαινιάσουμε πριν από δύο χρόνια το παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης, στο Καστέλλο της Κέρκυρας, με την έκθεση: «Παρθένης, Γκίκας, Μόραλης – Ανίχνευση Ελληνικότητας».
            Στον ομότιτλο κατάλογο έγραφα: « --Γιατί επελέγη, άραγε, ως πρώτη εκδήλωση αυτού του νέου μουσείου η από κοινού παρουσίαση τριών ζωγράφων με τόσο έντονη προσωπικότητα- και ίσως γι αυτό με εντονότερες διαφορές, όπως είναι ο Κ. Παρθένης, ο Ν. Χ”Κυριάκος – Γκίκας και ο Ι. Μόραλης;
            »…Μια πρώτη ανάγνωση εύκολα θα υπογράμμιζε εξόφθαλμες ομοιότητες: ότι  πρόκειται δηλαδή για σημαντικότατους δασκάλους της νεότερης ζωγραφικής μας και μάλιστα ότι ο Γκίκας και ο Μόραλης υπήρξαν μαθητές του Παρθένη…Το βαθύτερο κοινό τους χαρακτηριστικό βρίσκεται αλλού: και οι τρεις, αντιμετωπίζοντας την τέχνη και τη ζωή με την ίδια «αριστοκρατική» στάση, επιχείρησαν συνειδητά κι ασυμβίβαστα να συνδυάσουν τις μεγάλες πλαστικές κατακτήσεις των αρχών του αιώνα μ’ ένα λεξιλόγιο που να περικλείει την ιδιομορφία της ελληνικής εμπειρίας, ιδωμένης διαχρονικά και συγκροτημένης τόσο από το καθημερινό βίωμα όσο και από την εμβάθυνση σε ό,τι γενικευτικά αποκαλούμε παράδοση… Έτσι, ο Παρθένης καθίσταται ο ιδεαλιστής του χρωστήρα, ο Γκίκας είναι νοοκρατικός με διαρκή εμμονή στη δομή του ελληνικού χώρου και ο Μόραλης με συνέπεια γεωμετρεί το συναίσθημα. Και στους τρεις η πληθωρικότητα του χρώματος υποτάσσεται στην αιτιοκρατία της γραμμής… Ιδού, λοιπόν, ο κοινός άξονας που συνδέει τον Παρθένη αφενός και τους πλέον διακεκριμένους εκπροσώπους της γενιάς του ’30 αφετέρου. Ιδού η υπαρξιακή ανάγκηγια την ανίχνευση και την εικονοποιία της ταυτότητας που συνδέει  και τους τρεις. Ιδού η εικαστική έρευνα – πρόταση πάνω στους οικουμενικούς χαρακτήρες της ελληνικής παράδοσης…».
            Γύρω στο 1930 ολόκληρη η ευρωπαϊκή τέχνη, μορφοποιώντας την κόπωσή της απέναντι στις ακραίες επιλογές του μοντερνισμού, επιστρέφει σε μορφές και εκφράσεις πιο ήρεμες, πλέον ευανάγνωστες,  περισσότερο κλασικότροπες. Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός μοιάζει ν΄ αξιοποιεί τις εικονοπλαστικές παραδόσεις του ως μια πράξη αυτοσυνειδησίας. Σ’ αυτό ακριβώς το κλίμα τάσσεται η πρώτη –μεγάλη- περίοδος της δουλειάς του Μόραλη.
            Ταξιδεύοντας ο ίδιος ως υπότροφος στην Ιταλία και τη Γαλλία, συμπορεύεται  ισότιμα με τα έργα του Derain, του Sironi, της Tamara Lempicka, του Balthous, του Cassorati και, γιατί όχι, με τον σύντομο –πλην λαμπρό- «κλασικισμό» του Picasso. Εξ’ άλλου, κι αυτός όπως κι ο Μόραλης εμπνέεται από τη δραστική σχηματοποίηση των αττικών αγγείων, ή το εύληπτο περίγραμμα της κλασικής πλαστικής. Το γεγονός αυτό, η συγχρονία δηλαδή ανάμεσα στην ευρωπαϊκή και την ελληνική εικαστική έρευνα και οι σχέσεις, λ.χ., ανάμεσα στον Matisse και τον Τσαρούχη ή στον Μόραλη και τον ύστερο Dix ή στον Εγγονόπουλο και τον De Chirico, κατά την κρίσιμη περίοδο του ’30, δεν έχουν μελετηθεί αρκετά. 


            Σε άρθρο μου στο περιοδικό Arti (Τεύχος 10, σελ. 246), έγραφα: «Οι πίνακές του αργότερα, υπακούοντας σ’ αυτή την αντίληψη, θα υποστούν δραστική σχηματοποίηση. Μαθαίνοντας από την κλασική τέχνη και κυρίως από την κλασική, σχεδιαστική αντίληψη, ανάγει το αντικείμενο σε καλοδιαρθρωμένα επίπεδα και εύληπτους όγκους. Οι επιτύμβιες συνθέσεις του αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα: μια νέα γυναίκα κοιμάται και  τη σκεπάζει ένας Άγγελος∙ πρόκειται για τον Ύπνο-Θάνατο… Σταθερά, τα μοντέλα του είναι νέα κορίτσια. Κάθονται αμίλητα, ακίνητα, βλέποντας ίσια, με τα μάτια της Ηγησούς ή του Δεξίλεω. Εδώ η χρωματολογία είναι ψυχρή: η φιγούρα προβάλλεται σ’ ένα σκοτεινό βάθος, που δεν το διακόπτει κανένα παράθυρο. Ο ζωγράφος ερευνά το ουσιώδες. Πρόκειται για μια τέχνη που μας είναι περίεργα οικεία∙ πρόσωπα και μνήμες που κάποτε μας απασχόλησαν, μας πολιόρκησαν. Ο Μόραλης ανιχνεύει τις εκφράσεις της ιθαγένειας, χωρίς όμως ποτέ να κάνει φορκλόρ. Στα έργα του συνυπάρχουν έρωτας και μελαγχολία, ποίηση και διανόηση, ηρεμία που μόλις κρύβει το εσώτερο πάθος… Η πλαστική του γλώσσα συμβολοποιείται…».
            Ο Μόραλης συνειδητοποιεί έγκαιρα ότι δεν υπάρχει η αντινομία του παλαιού προς το καινούργιο, εφ’ όσον η αληθινή ζωγραφική παραμένει μία και αδιαίρετη, όσο κι αν αλυχτούν οι έξαλλοι. Ούτε συνιστά αντίφαση κατά βάθος η σχέση ανάμεσα στην κλασικότητα και την επανάσταση. Ο ίδιος θέλει να είναι κλασικός, θέλει να μπολιάσει τη φόρμα του με συνεχείς ανατροπές, επειδή παραμένει σημερινός.
            Ήδη από τη δεκαετία του ’50, ο Μόραλης σχηματοποιεί τα θέματά του για να επιτύχει αναγωγή της εικόνας στην ιδέα που η εικόνα εμπεριέχει. Στην «Επιτύμβια Σύνθεση 3», για παράδειγμα, αποτυπώνονται όλα τα προσωπικά σύμβολα του ζωγράφου με θαυμαστή αφηγηματική οικονομία: η γυμνή γυναίκα-καμπύλη τόσο κοντά στον Ύπνο-Θάνατο. Ο αβαθής χώρος που σημαίνεται από ένα έπιπλο, ένα φεγγάρι, το καταλαγιασμένο πάθος μιας γραμμής που εξαχνώθηκε. Και τέλος, ο Άγγελος-Έρως, κομιστής του μηνύματος των θεών.
            Ο Μόραλης δεν θρηνεί στα επιτύμβιά του, αντιθέτως υμνολογεί τη θνητότητα με το μεταφυσικό λυρισμό ενός Καρούζου.
            Στις νεανικές του, πάλι, συνθέσεις –π.χ. στις «Δύο φίλες» -μεταθέτει σταθερά το προσωπικό του βίωμα στο επίπεδο της αισθητικής πρότασης. Είναι αποκαλυπτικό το πώς συμπυκνώνεται στη σύνθεση αυτή μια σειρά γόνιμων προτάσεων: προέχει ο προβληματισμός σχετικά με τη διαχρονική αξία της κλασικής φόρμας, ο διάλογος ανάμεσα σε μια παράδοση που έρχεται από την Αναγέννηση και σε ένα σύγχρονο πλαστικό ιδίωμα, η αναγωγή, εν τέλει, της εικόνας σε αφηρημένη σύνταξη. Γιατί πάντα η εικόνα που οργανώνει ο Μόραλης υπονοεί πολλά περισσότερα απ’ όσα σε πρώτη ματιά αποκαλύπτει.
            Προσέξτε το διάλογο ανάμεσα στην κόκκινη και τη μπλε φόρμα: η μια επεκτατική και μεγαλειώδης η άλλη εσωστρεφής και αποπνευματωμένη∙ ισορροπία εκφραστικών μέσων, ισορροπία σκέψης.


Ο σφαγμένος πετεινός
            Οι μορφές του Μόραλη, ενώ λάμπουν πειστικές μέσα στον ρεαλισμό τους, κρύβουν πάντα ένα στημένο σοφά, αφηρημένο λόγο. Αυτό, εξάλλου, συμβαίνει σε κάθε αληθινή ζωγραφική. Η δουλειά είναι τεκτονική, κατ’ εξοχήν. Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα αρχιτεκτόνημα, που καθαγιάζεται από το συναίσθημα όπως καθαγίαζε η θυσία του σφαγμένου πετεινού παλαιότερα τις οικοδομές των λαϊκών προαστίων. Ο Μόραλης βιώνει και δικαιώνει αυτήν την αισθητική αυτού του παρωχημένου αστικού κόσμου, όμοια όπως το επιτυγχάνει ο Διαμαντόπουλος, ο Τσαρούχης, ή ο Σπυρόπουλος.
            Ο Μόραλης παραμένει, ως τα πιο πρόσφατα, εκρηκτικής ενέργειας έργα του, ένας ευπατρίδης κι ένας δημιουργός που ξέρει τα όρια του μέτρου, αλλά και το μέτρο των ορίων. Ο όγκος της δουλειάς του έρχεται να αποδείξει πόσο ευρωπαϊκή είναι η μικρή ζωγραφική μιας ιστορίας και πόσο η έννοια της ιθαγένειας και της εντοπιότητας χρήζουν περαιτέρω εμβάθυνσης.
            Καλλιτέχνες σαν τον Χριστάκη, τον Μποκόρο,την Αλ. Αθανασιάδη ή την Κ.Φράγκου παίρνουν τη σκυτάλη. Σε μια εποχή που τα εικαστικά πράγματα, κι εδώ και διεθνώς, είναι κοντά στο σημείο μηδέν, η δουλειά του Μόραλη είναι μια παρηγοριά. Παρηγοριά, όμως, που δεν έχει να κάνει με φυγή, αλλά με αίσθηση των αναγκών του καιρού μας. 

 

Η κορύφωση
            Ο Μόραλης ανακαλύπτει την πεμπτουσία της ζωγραφικής έκφρασης, συνειδητοποιώντας τις μύχιες εσωτερικές του ανάγκες. Γιατί η επανάσταση της φόρμας ή η εμμονή στην κλασική της διαπραγμάτευση δεν είναι απλά υπόθεση ύφους είναι στάση ζωής.
            Τα τελευταία έργα του –ιδιαίτερα η έκθεση του ’92- σφύζουν από μια πρωτόγονη ενέργεια. Η τυπικότητα των προηγούμενων γεωμετρικών συνθέσεων έχει παρέλθει, για να δώσει τη θέση της σε μια έκρηξη δύναμης: εξαιρετικά ψαγμένες χρωματικές σχέσεις, γραμμές που μελωδούν σε γαλανή αιθρία, κομψά επιμέρους που μνημειοποιούνται, το ελληνικό θέρος και η θάλασσα σε καμπύλες και διαγώνιες, η κορύφωση της γωνίας και το καταστάλαγμα του ίχνους, η μέσα εικόνα σαν το μέσα ρούχο του πίνακα, η αγωνία της ώρας να υπάρξει, τα ελάχιστα που αξιώνονται της αθανασίας, η απόλυτη γεωμετρία της τρυφερότητας, η αμείλικτη τρυφερότητα της ζωγραφικής, ιδού τα τελευταία έργα του Μόραλη.
            Ο ανθρωποκεντρισμός του επαναφέρει το σταθερό μορφότυπο του άρρενος και του θήλεος σε συμπλέγματα αρμονίας. Τα δύο γένη σφραγίζονται από χαρά νέα. Σαν να πρωτοσυλλαβίζουν αναμεταξύ τους τις λέξεις-σώματα των νησιών του Αιγαίου, τα σώματα των φυλών του πλανήτη, τα σώματα των πλανητών στο στερέωμα.
            Η ζωγραφική του Μόραλη συνιστά ένα είδος εικαστικής κοσμολογίας, καθώς μιλά για είδη αστεριών που στρέφονται γύρω απ’ τον πυρήνα του πόθου. Ο Μόραλης, έτσι, αντιπαρέρχεται τον ερωτισμό για να αγγίξει τον έρωτα, για να ψηλαφίσει το μυστήριο της ζωής, το μυστικό της ύπαρξης. Η ζωγραφική του θεολογεί ελληνικά. Ο Μόραλης, σταθερά έφηβος, ζωγραφίζει την αιώνια γυναίκα σαν μια δωρεά, σαν αναφορά στο εφηβαίο της Οικουμένης.
            Παρά τις επίπεδες επιφάνειες των χρωμάτων, η όλη σύνθεση πάλλεται από έναν εσωτερικό πλασμό και απηχεί μιαν εικαστική σκέψη άκρως σύνθετη. Στον Μόραλη το έλασσον καθίσταται μείζον, γιατί έχει επιλεγεί μετά ενδελεχή έρευνα. Στις τελευταίες του συνθέσεις επιτυγχάνει την αισθητική κορύφωση, όχι προσθέτοντας αλλά αφαιρώντας.
            Για το λόγο αυτό αποτελεί μοναδικό παράδειγμα συνεπούς και ασυμβίβαστης εξέλιξης της φόρμας, ειδικά σε μία εποχή που μας ταλανίζει η φλυαρία της αυτοεπανάληψης.
            Δεν επέτρεψε ποτέ στον εαυτό του υπαναχωρήσεις. Χρόνο με το χρόνο εγκατέλειπε τ’ αφηγηματικά στοιχεία ή τους γλυκασμούς των λεπτομερειών, για ν’ αναζητήσει το ουσιώδες, την ένταση που ξεδιπλώνει μια γραμμή στο χώρο.
            Ο Μόραλης εκφράζει την ελεγεία της φθαρτότητας, γι αυτό ακριβώς τα γυμνά του κορίτσια εκπέμπουν όχι αισθησιασμό αλλά μελαγχολία. Όμοια όπως τα επιτύμβια του Κεραμεικού.
            Έτσι, σταδιακά καθίσταται ο ζωγράφος μιας αμείλικτης τρυφερότητας. Η σειρά «Επιθαλάμειών» του συμπυκνώνει την πιο υψηλή φιλοδοξία του ζωγράφου αυτού, που υπήρξε συγχρόνως η φιλοδοξία των πλέον προικισμένων δημιουργών της ελληνικής τέχνης: συνδιαλλαγή με την αισθητική της Δύσης, κατάδυση στην κλασικότητα των μορφών μέσα από μιαν επανάσταση «ήρεμα», εμβάθυνση στους ρυθμούς της Ανατολής. Η απόλυτη γεωμετρία της τρυφερότητας, τελικά… 

Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου 2016

Σαν να μην πέρασε μια μέρα!

 
(Να τι έγραφα πέρσι τέτοια μέρα)

Μια λοβοτομημένη κοινωνία δέχεται παθητικά και αδιαμαρτύρητα , δεκαετίες τώρα, αυτό τον βιασμό της καθημερινότητας της στις θεσμικές,πλέον, καταστροφές κάθε 17 Νοεμβρίου και κάθε 6 Δεκεμβρίου με τα προεόρτια και τα μεθεόρτια τους όπως και τους αναπόφευκτους εμπρησμούς του διαλυμένου κέντρου της Αθήνας όποτε οι επαγγελματίες συνδικαλιστές αποφασίσουν απεργία -διαδήλωση. Πρόκειται για εκατοντάδες διαδηλώσεις κάθε μέρα, δύο και τρεις φορές την ημέρα, οι οποίες παρά την μαχητικότητα και το εξ ορισμού δίκιο τους, δεν κατάφεραν ούτε την χώρα να γλυτώσουν από την πτώχευση ούτε τους Έλληνες από την τρομαχτική ανεργία και την ανάλογη διαπόμπευση από τους εταίρους -συμμάχους ούτε την υποχρεωτική μετανάστευση που εξελίσσεται σε γάγγραινα ούτε τα κάπιταλ κοντρόλ να προλάβουν ή,έστω, να ακυρώσουν. 
Θεωρούμε περίπου αυτονόητο ή και αναπόφευκτο πως όποιος μένει στα Εξάρχεια, ζει σε εμπόλεμη ζώνη, όποιος έχει ακόμη και ένα μαγαζάκι γύρω από το Πολυτεχνείο, είναι σχεδόν φυσικό να το βρει ένα πρωί καμμένο ή λεηλατημένο από την εγχώρια εκδοχή των τζιχαντιστών οι οποίοι μπερδεύουν τον Μπακούνιν με τους αδελφούς Παλαιοκώστα και τους νονούς της κόκας έχοντας ως μόνη άποψη την καταστροφή, το μίσος προς οτιδήποτε δεν είναι μαύρο. Και που ομνύουν στο ξεθεμελίωμα όσων πραγμάτων φιάξαμε εμείς οι μικροαστοί χωρίς κατ'ανάγκη να ξεπουληθούμε ή να πατήσουμε επί πτωμάτων, δουλεύοντας σκληρά, προερχόμενοι από βαθιά φτώχεια -ο γράφων καμαρώνει γιατί είναι γιος εργάτη του Σκαραμαγκά,αν λέει αυτό κάτι στους νεοσσούς της εύκολης επανάστασης- ,και στήνοντας, όχι χωρίς λάθη ή παλινδρομήσεις ό, τι υπάρχει σήμερα σ ' αυτό τον τόπο. 
Από την άλλη ντρέπομαι για την υποκρισία όλου του πολιτικού συστήματος που ανέχεται με πρόδηλη σκοπιμότητα όλο αυτό το διαρκές χάος, όλα αυτά τα χρόνια, οι μεν ψαρεύοντας θολές ψήφους από το λούμπεν περιθώριο και οι δε δίνοντας την χρυσή ευκαιρία στις δυνάμεις καταστολής να είναι πάντα "ετοιμοπόλεμες".
Μου πήρε καιρό να καταλάβω πως το κράτος των Εξαρχείων βολεύει όλο το φάσμα εξουσίας στην χώρα. Κυρίως γιατί εκπαιδεύει μεθοδικά εκείνο ακριβώς το παρακράτος που έχει ανάγκη κάθε επίσημο κράτος για να υπάρχει. 
Τόσο, μακιαβελικά,απλά! 
Η ανικανότητα και η έλλειψη όρχεων ως προς την ανάληψη ευθυνών έπονται. Το πρώτιστο είναι πως οι ψυχασθενείς που καίνε κάθε τρεις και λίγο το κέντρο απαξιώνοντας κάθε εμπορική ή κοινωνική δραστηριότητα ως "αμαρτωλή " και διαλύοντας τον τουρισμό - άλλη αμαρτία αυτός - ,είναι απαραίτητοι στους μηχανισμούς του κράτους. Για αυτό και τους πλαισιώνει , οπότε υπάρχει ανάγκη, από εθελοντές ασφαλίτες. Ποιοί κάψανε τους ξεχασμένους της Μαρφίν,ποιος έκανε στάχτη προχτές μια οικογενειακή επιχείρηση, ποιά λογική υπαγορεύει σε μία ολόκληρη βουλή να νομοθετεί προσωπικό, αποκλειστικής χρήσης, νόμο για να απειλεί ο κάθε Ρωμανός από την φυλακή ότι θα ξανακάψει ό τι χτίσαμε όλοι μαζί, όλα αυτά τα χρόνια, δεν θα το μάθουμε ποτέ. Είναι τύψεις ή είναι ωμό συμφέρον ;Απαντήστε μόνοι σας. 

ΥΓ 1. Προσωπικά δεν ξέρω ποιος θα σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση. Φοβάμαι όμως πως την μεθεπόμενη θα την κάνει η Χρυσή Αυγή. Και τη στιγμή αυτή ουδείς δικαιούται να δηλώνει πως δεν καταλαβαίνει. 
ΥΓ 2. Το γράφω εδώ και χρόνια, ήταν και η άποψη του πολεοδόμου Γιώργου Κανδύλη :Το Πολυτεχνείο να μεταφερθεί στην Πολυτεχνειούπολη,ούτως ή άλλως υπολειτουργεί,και να επεκταθεί στο νεοκλασικό συγκρότημα του Λύσανδρου Καυταντζόγλου το Εθνικό μας Μουσείο. Και το κέντρο θα αναβαθμιστεί και θα αναδειχθούν όπως τους αξίζει οι θησαυροί του παραμελημένου Αρχαιολογικού.
Ιδού πεδίο δόξης λαμπρό για μια προοδευτική κυβέρνηση που επιλέγει την θέση αντί της άρνησης.

Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου 2016

Τα γαλόνια και τα γουνάκια

 

Η ντροπή του Οτσαλάν επαναλαμβάνεται. Τώρα και με αριστερό πρόσημο! Αφού η ανεξάρτητη δικαιοσύνη πολιτεύεται ξανά σαν ξεδιάντροπο δουλικό  της, κάθε, εξουσίας. 
Αμφιβάλλει κανείς ότι κινδυνεύει η ζωή και η σωματική ακεραιότητα όσων απελαθούν; Αμφισβητεί κανείς ότι το καθεστώς Ερντογάν, μια ισλαμική δικτατορία, θα τους " αξιοποιήσει "προς παραδειγματισμό των υπολοίπων; 
Πιστεύει κανείς πως θα τύχουν εκεί της δίκαιης δίκης που δεν αξιώθηκαν καν στην δημοκρατική και αριστερή Ελλάδα; Πιστεύει κανείς πως οι αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων δεν είναι προϊόν πολιτικών πιέσεων και διακρατικών σκοπιμοτήτων; Αμφιβάλλει κανείς ότι όσοι φορούν γαλόνια και όσοι φορούν γουνάκια έχουν πλήρως υπαλληλοποιηθεί από το κυρίαρχο σύστημα εκμαυλισμού και ότι οι όποιες εξαιρέσεις υφίστανται ακριβώς για να επιβεβαιώνουν τον κανόνα; 
Αμφιβάλλει κανείς για την προσεχή, κρίσιμη απόφαση του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου; 
Κατά τα άλλα μερικοί φορούν τα γαλόνια άλλων όπως οι τσοπάνηδες πρόγονοι τους την προβιά του λύκου. Για το θεαθήναι ... Όλα στον τόπο μας, μούφα και παραλλαγή. Ακόμη και τώρα. Που θα περίμενε κανείς η κρίση να μας έχει διδάξει τουλάχιστον αξιοπρέπεια. 

ΥΓ. Υπενθυμίζω : Η διαρκώς επιθετική και κατάφωρα παραβατική ως προς το διεθνές δίκαιο Τουρκία δεν έχει νικήσει σε τακτική μάχη ποτέ κατά τον εικοστό αιώνα πλην της προδοτικής εισβολής στην Κύπρο και βέβαια δεν συμμετείχε σε κανέναν από τους δύο Παγκοσμίους Πολέμους. Ακόμη και στην Μικρασία ο ελληνικός στρατός υποχώρησε αήττητος επειδή κατέρρευσε λόγω εγκληματικών λαθών του Επιτελείου το μέτωπο του Σαγγάριου. Για να μην μιλήσουμε για τους δύο βαλκανικούς πολέμους. Η Τουρκία νίκησε την Ελλάδα στρατιωτικά μόνο το1897, την επαύριο των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896. Τότε που αρχιστράτηγοι ήσαν οι βασιλόπαιδες που φορούσαν χαριστικά τα γαλόνια άλλων. Αν σας θυμίζει κάτι!

Τετάρτη 7 Δεκεμβρίου 2016

Το κράτος - λάφυρο και οι επαγγελματίες αριστεροί

(Ανεπάγγελτες σκέψεις εν όψει της πρόσφατης, γενικής απεργίας)

Αυτό δεν είναι μια πίπα ... αλλά ούτε και επανάσταση. Το λέει ο Magritte, ένας αληθινός μαρξιστής και επαναστάτης. 
Αυτό δεν είναι μια πίπα ... αλλά ούτε και επανάσταση. Το λέει ο Magritte, ένας αληθινός μαρξιστής και επαναστάτης.


Όπως στην τέχνη το γυμνό περισσότερο κρύβει παρά αποκαλύπτει την κοινωνική πραγματικότητα της εποχής που το φιλοτέχνησε, έτσι και στην πολιτική οι επαναστατικές διακηρύξεις όταν εξαντλούνται μόνο σε ρηματικές διατυπώσεις, αποτελούν κατ´ ουσίαν το προκάλυμμα της πιο βαθιάς συντήρησης παρά το εφαλτήριο της όποιας ανατροπής. Η Αριστερά χωρίς οικονομική θεωρία, είναι μισή αριστερά και χωρίς κοινωνικό πρόγραμμα δεν είναι καθόλου. Το φαίνεσθαι στη θέση του είναι και η απόλυτη διαστροφή του μαρξισμού από ανοιχτή μέθοδο ερμηνείας του κόσμου που αλλάζει, σε συρραφή συνδικαλιστικών αιτημάτων. Συχνά εκτός τόπου και χρόνου.
Ο Σύριζα καταρρέει νομοτελειακά εν μέσω κλυδωνιζόμενης Ευρώπης αλλά δεν έχει αντιληφθεί διόλου ποια ήταν τα μοιραία λάθη που διέπραξε ώστε να φτάσει σε αυτήν την επονείδιστη και θλιβερή φθορά. Είναι λυπηρό και άκρως απογοητευτικό μαζί ότι οι άνθρωποι αυτοί ζουν ακόμα το εκμαυλιστικό παραμύθι της εξουσίας χωρίς να αντιλαμβάνονται σε τι κινδύνους έχουν οδηγήσει τη χώρα - ακόμη και εθνικούς-, χωρίς να υποψιάζονται το βάραθρο που χαίνει κάτω από τα πόδια τους. Ζουν το όνειρο τους, την folie des grandeurs της ψευδοεπανάστασης, χωρίς να συνειδητοποιούν πως αυτό το όνειρο δεν αφορά στα πλατιά κοινωνικά στρώματα αλλά μόνο στους επαγγελματίες του κόμματος που τώρα ζουν την ευκαιρία της ζωής τους. Κρατιστές ανέκαθεν - όπως εξάλλου οι δεξιοί και οι πασόκοι που μαζί τα έφαγαν - αντιμετωπίζουν το πτωχευμένο και καθημαγμένο κράτος ως λάφυρο ακόμη και τώρα. Συνδικαλιστές σταθερά βολεμένοι αλλά και σταθερά αχόρταγοι. Αριστερά της συνεχούς άρνησης αλλά όχι της σύνθεσης, του καταγγέλλειν αλλά όχι του προτείνειν. Αριστερά χωρίς διαλεκτική τελικά. Ο Μαρξ θα τους έλεγε ειρωνικά Neinsager!
Και καλά αυτή η στενή ομάδα περί τον Αλέξη, αυτή η παιδική χαρά των αγράμματων και των επικίνδυνων που έχει καταλάβει το Μαξίμου και νομίζει ότι υλοποιεί το επαναστατικό της όνειρο σε βάρος όχι μόνο της αριστεράς και της ιστορίας της αλλά και ολόκληρου του έθνους. Όλοι οι υπόλοιποι όμως; Η λοιπή, κομματική ηγεσία; Είναι τόσο τυφλωμένη από τα οφίκια και τις θέσεις εξουσίας ώστε δεν αντιλαμβάνεται το στοιχειώδες πατριωτικό της καθήκον; Δεν φοβάται τα ειδικά δικαστήρια αλλά και την αμείλικτη ετυμηγορία της Ιστορίας; Μόλις προλαβαίνουν να αποκαθηλώσουν τον Αλέξη πριν τους απομακρύνει εκείνος στην επόμενη του κωλοτούμπα...
Δεν υπάρχει, διερωτώμαι, κανείς νοήμων, κανείς εχέφρων στην κυβερνητική παράταξη ώστε να διαχωρίσει τις ευθύνες του, να παραιτηθεί ενδεικτικά και συμβολικά για να χτυπήσει έτσι ένα καμπανάκι κινδύνου; Ο Αλέξης, φερόμενος ως τυπικός αριστερός μονάρχης, απαλλάσσεται από τους στενούς συνεργάτες τους,ακόμη και τους γκουρού του όπως ο ακόμη διαπορών Μπαλτάς, όταν δεν τους χρειάζεται πια ή όταν νομίζει ότι του είναι βάρος. Τα παραδείγματα πάμπολλα αλλά θα σταθώ στα πιο πρόσφατα: Βαρουφάκης, Βαλαβάνη, Κουβέλης, Πανούσης, Μηλιός, Κωνσταντοπούλου, Λαφαζάνης, Φίλης, Δρίτσας, Σακκελαρίδης κλπ. Το γελαστό παιδί, με άλλα λόγια, αποδεικνύεται αγέλαστος και ψυχρός κίλερ όταν πρόκειται για την προσωπική του διάσωση.Βέβαια παραμένουν ακόμα στην στενή κυβερνητική ομάδα οι Δραγασάκης και Βούτσης παρότι πιστεύω πως δεν πολυχρησιμοποιούνται από τον αλάνθαστο τιμονιέρη. Ούτε τέλος ο αθόρυβος Βίτσας έχει αξιοποιηθεί σωστά. Ενδεχομένως επειδή δεν είναι συμπαθής στον Λαυρέντη Μπέρια - Νίκο Παππά. Πάντως όλων η θέση είναι επισφαλής ασχέτως του αν οι ίδιοι το λησμονούν μεθυσμένοι από την ηδονή του διατάζειν. Αλλά και του εισπράττειν, για να μην ξεχνιόμαστε. 
Επειδή περισσεύουν οι νεόπλουτοι και οι μεγαλοαστοί στο κυβερνητικό σχήμα σε τρόπον ώστε να χλωμιάζει το οποιοδήποτε έμπρακτο παράδειγμα και να γιγαντώνεται το πολιτικό κιτς. Οι άνθρωποι αυτοί είναι ανίκανοι και να εμπνεύσουν και να εμπνευστούν( με πρώτο τον πρωθυπουργό τους ). Η περίπτωση του Σταθάκη και του Κατρούγκαλου είναι κραυγαλέες. Ούτε βέβαια υπήρξε ο Αλέξης Μητρόπουλος η μόνη περίπτωση καραμπινάτης φοροδιαφυγής κομματικού μεγαλοστελέχους. 
Αν και η πραγματική δύναμη της παράταξης βρίσκεται στους χρόνιους, κρατικούς συνδικαλιστές, αυτούς τους ανεπίσημους πλην καλοπληρωμένους "αξιωματούχους" που δεν δούλεψαν ποτέ δήθεν ταγμένοι στην υπηρεσία του εργατικού κινήματος( sic ) και που επί δεκαετίες στάθηκαν το αξεπέραστο ανάχωμα για κάθε μεταρρύθμιση. Και την πιο αυτονόητη εξέλιξη. Ώσπου φτάσαμε στο σημείο να θεωρείται μεταρρύθμιση η φορολογία. Είναι αυτοί που συγκυβέρνησαν από τα παρασκήνια με τα αστικά κόμματα, αυτοί που απαίτησαν και έλαβαν από το εξίσου διεφθαρμένο και πελατειακό πολιτικό σύστημα, π.χ τα επιδόματα "έγκαιρης προσέλευσης" και... δεκατιανού και που διέλυσαν κάθε παραγωγική δραστηριότητα. Από τα ναυπηγεία ή τα εργοστάσια ως τις ΔΕΚΟ και το ευρύτερο δημόσιο. Και πάνω που έγιναν όλοι συνταξιούχοι από τα πενήντα τους με διπλές και τριπλές συντάξεις από τις τράπεζες, τη ΔΕΗ, τον ΟΤΕ, την Ολυμπιακή κ.ο.κ. τελείωσαν τα λεφτά! Τι κρίμα! Πάνω που η επανάσταση της κοπάνας και της αργομισθίας δικαιωνόταν, αδειάσαν τα ταμεία! Δράμα! Τραγωδία! Τα άδειασαν συνεταιριστικά οι Κωστάκης, Πάκης, Γιωργάκης και οι προειρημένοι επαγγελματίες της αριστεράς με αποτέλεσμα να εκλιπαρήσουμε την καλοσύνη των ξένων που την είπαμε και μνημόνια. Και βέβαια να οργανώσουμε μετά - οι πάντες - ηρωική αντίσταση. Η εθνική μας σχιζοφρένεια.
Κατά τα άλλα, μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ σήμερα έχουν διαρραγεί οι παλιές, συντροφικές σχέσεις και κυριαρχούν το μίσος, η καχυποψία και τα αλληλοκαρφώματα. Αθάνατη αριστερά των επαγγελματιών, για σας και μόνο οι θυσίες τόσων γενιών. Βλέπετε είναι πολλές οι θέσεις και λίγα, πια τα λεφτά. Είναι και οι κουτόφραγκοι που μας πήραν χαμπάρι και δεν δίνουν εύκολα φράγκα. Με τους ΑΝΕΛ να παίρνουν ήδη αποστάσεις και να σκέφτονται την επόμενη μέρα. Αφού η επόμενη ημέρα προδιαγράφεται άκρως προβληματική. 
Και αύριο; Α, αύριο έχει γενική απεργία. Οι συνδικαλιστές θα κάνουν ό,τι ξέρουν πολύ καλά να κάνουν όλες αυτές τις δεκαετίες: Επαναστατική γυμναστική. Συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, αποκλεισμό του κέντρου, συλλαλητήρια κλπ. μέχρι το βραδυ που θα αναλάβουν οι καταστροφείς των Εξαρχείων για να ολοκληρώσουν την επανάσταση. Θα νεκρώσουν δηλαδή τα πάντα, παντού γιατί έτσι πιστεύουν οι εργατοπατέρες - οι μισοί είναι στη Βουλή και οι υπόλοιποι στην κεντρική επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ - ότι θα ξαναπάρει εμπρός οικονομία και θα γεμίσουν τα ταμεία. Όλο το λούμπεν προλεταριάτο αύριο θα διαδηλώσει την αντίθεση του προς το λούμπεν προλεταριάτο που σήμερα είναι η κυβέρνηση. Έκτακτα! Και κάπου κρυμμένη, σε μια γωνία, η πραγματικότητα θα τους κουνάει το μαντήλι...